KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 25.
Na podstawie mapy, wskaż miasto, w którym stężenie SO2 przekracza 100 μg/m3
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi poziomami stężenia dwutlenku siarki (SO2) w różnych miastach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Katowice." jest właściwa, ponieważ na mapie temu miastu przypisano stężenie SO2 większe niż 100 μg/m3. Pozostałe miejscowości nie spełniają warunku "przekracza", czyli ich wartości są równe lub niższe od wskazanego progu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typową czynność z zakresu oceny stanu środowiska: zinterpretować mapę tematyczną (np. mapę imisji) i porównać odczytaną wartość z podanym progiem.

Kluczowe są dwa elementy:

  • Poprawny odczyt wartości dla miasta – należy znaleźć miasto na mapie, a następnie odczytać stężenie SO2 z opisu/legendy (kolor, izolinie, przedziały lub podpis liczbowy).
  • Poprawna interpretacja słowa "przekracza" – oznacza to wartość większą niż 100 μg/m3, a nie "około 100" ani "największą na mapie".

Odpowiedź "Katowice." jest poprawna, ponieważ na mapie stężenie SO2 dla tego miasta jest oznaczone jako powyżej 100 μg/m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Koszalin." – wartość na mapie nie przekracza 100 μg/m3, więc nie spełnia kryterium zadania.
  • "Białystok." – analogicznie, odczyt z mapy wskazuje poziom nieprzekraczający progu.
  • "Łódź." – mimo że jest to duże miasto, w zadaniu liczy się odczyt z mapy; jeśli mapa pokazuje wartość ≤100 μg/m3, odpowiedź jest błędna.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź legendę i jednostkę. Jeśli mapa pokazuje przedziały (np. 0–50, 50–100, >100), najczęstszy błąd to pomylenie przedziałów na granicy. Dopiero po potwierdzeniu, że dany obszar ma >100, wybieraj odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o ilości dwutlenku siarki w objętości powietrza. Jednostka μg/m3 oznacza mikrogramy zanieczyszczenia w 1 m³ powietrza. Na mapie wartości mogą być podane liczbowo albo jako przedziały w legendzie (np. kolory).
Najpierw znajdź miasto na mapie, potem sprawdź, jaki kolor/symbol je opisuje i porównaj z legendą. Jeśli legenda ma przedziały, upewnij się, że miasto należy do zakresu >100, a nie do przedziału kończącego się na 100.
"Przekracza" wymaga spełnienia nierówności: wartość ma być większa od progu. To eliminuje odpowiedzi na granicy (np. równe 100). Na egzaminie to częsty haczyk: trzeba rozróżnić "≥" od ">".
Emisja to wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza ze źródła (np. komin, instalacja). Imisja to stężenie w powietrzu w danym miejscu, które obserwuje się w terenie. Mapy stężeń zwykle przedstawiają imisję, czyli efekt emisji i warunków meteorologicznych.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie jednostek, odwrócenie skali kolorów (np. ciemny/jasny), mylenie przedziałów na granicy (50–100 vs >100) oraz odczyt z niewłaściwej warstwy mapy. Pomaga sprawdzenie legendy przed wyborem odpowiedzi.
Nie. Skojarzenia mogą być pomocne, ale zadanie wymaga odczytu konkretnej wartości z mapy. Nawet w obszarach uprzemysłowionych stężenia mogą się zmieniać w czasie i przestrzeni. Na egzaminie liczy się to, co przedstawiono na mapie i w legendzie.
Ułatwia szybkie wskazanie obszarów problemowych, gdzie potrzebny jest monitoring, analiza źródeł emisji lub działania naprawcze. W praktyce takie mapy pojawiają się w raportach środowiskowych i prezentacjach wyników pomiarów, a ich interpretacja wspiera decyzje w ochronie powietrza.
Gdy mapa pochodzi z innego okresu niż obecny (np. dawne lata, inny sezon) albo gdy zmieniły się warunki emisji i meteorologii. Stężenia SO2 zależą m.in. od działalności przemysłu, ogrzewania i pogody, więc bez daty/okresu pomiaru trudno porównywać je "na dziś".
Zwykle informacja jest w tytule mapy, opisie pod rysunkiem lub w legendzie (np. "średnia dobowa", "średnia roczna", "maksimum godzinowe"). Jeśli tego brakuje, interpretacja progu może być niejednoznaczna. Na egzaminie szukaj tej informacji w opisie materiału.
Ćwicz: (1) szybkie wyszukiwanie obiektu na mapie, (2) czytanie legendy i przedziałów, (3) porównywanie z progami typu ">", "<", "najwyższe". Zwracaj uwagę na jednostki i opis okresu uśredniania. Dobre są też ćwiczenia z map tematycznych i atlasów środowiskowych.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "Katowice." jest właściwa, ponieważ na mapie temu miastu przypisano stężenie SO2 większe niż 100 μg/m3."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z monitoringu środowiska (rozdziały o jakości powietrza i imisji)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące interpretacji map tematycznych i legend (GIS w podstawowym zakresie)
  • Opracowania o zanieczyszczeniach powietrza i wpływie SO<sub>2</sub> na środowisko

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego