KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 3.
Na podstawie oceny w wybranych zakresach według skali Barthel, można stwierdzić, że pacjent
Ilustracja przedstawia tabelę z wybranymi pozycjami oceny pacjenta według skali Barthel.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W skali Barthel 5 pkt oznacza częściową samodzielność z potrzebą pomocy, a 0 pkt całkowitą zależność.
Ocena 5 pkt przy "spożywaniu posiłków" wskazuje, że pacjent je sam, ale wymaga wsparcia (np. przygotowanie/krojenie). 5 pkt przy "ubieraniu/rozbieraniu" oznacza częściową pomoc w tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Barthel (Barthel Index) służy do oceny stopnia samodzielności pacjenta w podstawowych czynnościach życia codziennego (ADL). Kluczowe jest prawidłowe odczytanie znaczenia punktów dla konkretnej czynności, a nie intuicyjne traktowanie "5" jako "bardzo źle".

W przedstawionej ocenie pacjent ma 5 pkt za "spożywanie posiłków" oraz 5 pkt za "ubieranie/rozbieranie się". Taka punktacja oznacza, że pacjent nie jest całkowicie zależny, tylko wykonuje znaczną część czynności samodzielnie, ale wymaga pomocy przy wybranych elementach. Dlatego poprawny wniosek brzmi: potrzebuje pomocy przy spożywaniu posiłku i częściowo wymaga pomocy w ubieraniu/rozbieraniu się.

Pozostałe wyniki cząstkowe (np. 15 pkt za poruszanie się po płaskim podłożu oraz 10 pkt za kontrolę zwieraczy i korzystanie z WC) wskazują na zachowaną samodzielność w tych obszarach. To dodatkowo przeczy odpowiedziom opisującym brak kontroli zwieraczy, konieczność wózka lub całkowitą zależność w toalecie.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Stwierdzenia o "zależności podczas korzystania z WC" lub "braku kontroli zwieraczy" pasują do niskiej punktacji (0 lub ewentualnie 5 przy sporadycznym nietrzymaniu), a nie do pełnych 10 pkt.
  • Opis "musi poruszać się na wózku" nie wynika z 15 pkt w mobilności, które oznacza samodzielne chodzenie (dopuszczalne z pomocą sprzętu).
  • Sformułowania "nie spożywa samodzielnie" i "całkowicie zależny w ubieraniu" odpowiadają 0 pkt, a nie 5 pkt.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: 0 pkt = całkowita zależność, natomiast 5 pkt = częściowa samodzielność z pomocą (w zależności od czynności opis pomocy bywa różny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel to standaryzowany test oceniający samodzielność pacjenta w czynnościach dnia codziennego (ADL), m.in. jedzeniu, ubieraniu, toalecie i mobilności. Wyniki pomagają określić, jakiego wsparcia wymaga pacjent i jak planować opiekę oraz aktywizację.
W wielu pozycjach skali Barthel 5 pkt oznacza poziom pośredni: pacjent wykonuje czynność częściowo sam, ale potrzebuje pomocy (np. przy przygotowaniu posiłku lub zapięciu guzików). Nie jest to równoznaczne z całkowitą zależnością.
0 pkt oznacza brak zdolności do wykonania czynności i pełną zależność od opiekuna. 5 pkt wskazuje, że pacjent zachowuje część sprawności i przy wsparciu może wykonać istotny fragment zadania. To ważne dla planu opieki i rehabilitacji.
5 pkt za spożywanie posiłków zwykle oznacza, że pacjent je samodzielnie, ale wymaga pomocy w przygotowaniu lub podaniu (np. krojenie, smarowanie, nalanie napoju, ustawienie tacki). Opiekun wspiera, ale nie wyręcza w całości.
5 pkt w ubieraniu/rozbieraniu wskazuje, że pacjent wykonuje czynność częściowo sam (zwykle co najmniej połowę), ale potrzebuje pomocy przy elementach trudniejszych: guziki, zamki, wiązanie butów, zakładanie skarpet. Celem jest bezpieczna aktywizacja.
W pozycji "korzystanie z WC" pełna samodzielność oznacza wykonanie czynności toaletowych bez pomocy (wejście, higiena, ubranie). W arkuszu skali odzwierciedla to najwyższa punktacja dla tej czynności. Niższe punkty sugerują potrzebę pomocy lub nadzoru.
Wysoka punktacja za poruszanie po płaskim podłożu wskazuje na zachowaną zdolność samodzielnego przemieszczania (czasem z pomocą sprzętu, zależnie od wersji arkusza). Odpowiedzi mówiące o konieczności stałego wózka są zwykle niezgodne z najwyższymi punktami mobilności.
Najczęściej myli się 5 pkt z całkowitą zależnością (to odpowiada raczej 0 pkt). Uczniowie wybierają też odpowiedzi "skrajne" (np. brak kontroli zwieraczy) bez sprawdzenia, że w tabeli jest wysoka punktacja za te obszary.
Ocena Barthel pomaga zaplanować realny zakres pomocy: przy jedzeniu (np. przygotowanie kęsów), przy ubieraniu (np. zapięcia), przy toalecie i mobilności. Ułatwia też przekazywanie informacji w zespole i monitorowanie postępów lub pogorszenia stanu pacjenta.
Najpierw odczytaj punktację dla każdej wskazanej czynności, a potem zamień ją na opis: 0 pkt = zależność, 5 pkt = częściowa pomoc, najwyższe punkty = samodzielność. Dopiero na końcu dopasuj odpowiedź, unikając sugerowania się "mocnymi" słowami w dystraktorach.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "5 pkt przy "ubieraniu/rozbieraniu" oznacza częściową pomoc w tej czynności."

Źródła:

  • Mahoney FI, Barthel DW. Functional Evaluation: The Barthel Index. Maryland State Medical Journal. 1965;14:61–65.
  • Shirley Ryan AbilityLab. "Barthel Index" (opis narzędzia i interpretacja). https://www.sralab.org/rehabilitation-measures/barthel-index - dostęp 2026-03-01
  • Stroke Engine (Heart and Stroke Foundation). "Barthel Index" (opis skali i punktacji). https://strokengine.ca/en/assessments/barthel-index/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcja/arkusz skali Barthel (wersja kliniczna) z opisem punktacji czynności
  • Podręczniki pielęgniarstwa/opieki długoterminowej omawiające ADL
  • Materiały szkoleniowe z oceny funkcjonalnej pacjenta (ADL/IADL)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego