KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 6.
Na podstawie przebiegu spadku napięcia na akumulatorze w momencie rozruchu silnika można stwierdzić, że nieszczelność przestrzeni tłokowej występuje na cylindrze
Ilustracja przedstawia wykres zmian napięcia (U) w funkcji czasu (t) dla akumulatora podczas rozruchu silnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W teście względnej kompresji porównuje się dołki napięcia akumulatora podczas rozruchu.
Głębszy spadek oznacza większy pobór prądu rozrusznika i wyższy opór sprężania (cylinder szczelny).
Płytszy spadek wskazuje mniejszą kompresję, więc nieszczelność dotyczy cylindrów 2 i 3.

Pełne wyjaśnienie:

Test względnej kompresji wykorzystuje fakt, że podczas rozruchu rozrusznik pobiera prąd zależny od chwilowego obciążenia silnika. To obciążenie zmienia się cyklicznie wraz z suwem sprężania kolejnych cylindrów, dlatego na wykresie napięcia akumulatora w funkcji czasu pojawiają się powtarzalne "dołki".

Dlaczego "2 i 3"?
Jeżeli cylinder ma prawidłową kompresję (jest szczelny), sprężanie stawia większy opór obrotowi wału. Rozrusznik musi wykonać większą pracę, pobiera więc większy prąd, a to powoduje głębszy spadek napięcia. Gdy występuje nieszczelność przestrzeni tłokowej (np. pierścienie, zawory, uszczelka głowicy), kompresja jest obniżona, opór sprężania mniejszy, pobór prądu mniejszy i spadek napięcia jest płytszy. Na wykresie cylindry 2 i 3 mają płytsze dołki, więc to one są podejrzane o nieszczelność.

Dlaczego pozostałe pary są błędne?

  • Odpowiedź "1 i 3" miesza jeden cylinder z wyraźnie płytkim spadkiem z cylindrem, który ma spadek głęboki. Taki wybór zwykle wynika z nieuwzględnienia kolejności pracy cylindrów lub odczytania tylko jednego cyklu.
  • Odpowiedź "1 i 4" obejmuje cylindry z głębokimi spadkami, co odpowiada większemu poborowi prądu i typowo lepszej kompresji. To częsty błąd polegający na odwróceniu interpretacji (uznaniu, że "bardziej widać" = "bardziej uszkodzone").
  • Odpowiedź "3 i 4" jest niezgodna z porównaniem amplitud: cylinder 4 nie wykazuje płytkiego spadku, więc nie pasuje do obrazu nieszczelności w teście względnym.

Wskazówki praktyczne: test ma charakter porównawczy, więc istotne są różnice między cylindrami, a nie pojedyncza wartość napięcia. Dla wiarygodności zwykle unika się uruchomienia silnika (wyłączenie zapłonu/wtrysku) i dba o sprawny akumulator, bo skrajnie słaby akumulator może utrudnić interpretację sygnału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda diagnostyczna, w której rejestruje się napięcie akumulatora podczas rozruchu i porównuje cykliczne spadki napięcia między cylindrami. Różnice w głębokości "dołków" wynikają z różnego obciążenia rozrusznika podczas sprężania, co pośrednio informuje o stanie kompresji.
Głębszy spadek napięcia oznacza większy pobór prądu przez rozrusznik. Taki pobór pojawia się, gdy cylinder stawia większy opór sprężania (wyższa kompresja), co typowo jest oznaką szczelności przestrzeni tłokowej. Usterki kompresji częściej dają spadki płytsze.
Płytki spadek sugeruje mniejszy pobór prądu rozrusznika w danym momencie, czyli mniejsze obciążenie wału. Najczęstą przyczyną, gdy różnica dotyczy jednego lub kilku cylindrów, jest obniżona kompresja (nieszczelność: pierścienie, zawory, uszczelka głowicy).
Trzeba znać kolejność pracy cylindrów (kolejność zapłonu) i przypisać kolejne dołki w czasie do kolejnych cylindrów w tej sekwencji. Jeśli na wykresie podano sekwencję (np. 1-3-4-2), dołki odczytuje się właśnie w tym porządku, porównując ich głębokość.
Tak. Bardzo słaby akumulator obniża napięcie bazowe i może zwiększać "szum" pomiaru, utrudniając porównanie cylindrów. W testach względnych ważniejsze są różnice między cylindrami niż wartości bezwzględne, ale przy skrajnie niskim napięciu interpretacja staje się niepewna.
Najczęstsze przyczyny to zużyte lub zapieczone pierścienie tłokowe, nieszczelne zawory (np. wypalone gniazda), uszkodzona uszczelka pod głowicą oraz pęknięcia elementów (głowicy, tłoka). Wspólnym skutkiem jest spadek kompresji i mniejszy opór sprężania.
Gdy podejrzewa się problemy z kompresją, nierówną pracę, trudny rozruch lub spadek mocy, a chce się szybko wskazać "podejrzane" cylindry bez demontażu. To dobry test przesiewowy przed pomiarem ciśnienia sprężania lub testem szczelności cylindrów.
Oscyloskop ułatwia obserwację zmian w czasie i wyraźne porównanie dołków, dlatego jest najwygodniejszy. W prostszych warunkach można rejestrować napięcie także innymi urządzeniami, ale kluczowe jest, aby pomiar miał odpowiednią rozdzielczość czasową i był powtarzalny.
Najczęstsze błędy to odwrócenie interpretacji (uznanie, że głęboki spadek = usterka), pominięcie kolejności pracy cylindrów oraz porównywanie wartości bezwzględnych zamiast różnic między cylindrami. Często też ignoruje się wpływ stanu akumulatora i połączeń masy.
Problem kompresji zwykle daje różnice między cylindrami (jedne dołki płytsze od innych), bo dotyczy konkretnych cylindrów. Problemy rozrusznika, połączeń lub akumulatora częściej wpływają na cały przebieg (ogólne zaniżenie napięcia, niestabilność) bez typowej, powtarzalnej "mapy" do cylindrów.
info

Około 34% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • Pico Technology (PicoAuto), "Relative compression test" (Automotive Guided Tests), https://www.picoauto.com/library/automotive-guided-tests/relative-compression-test - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje i poradniki diagnostyczne dotyczące testu względnej kompresji (oscyloskop/multimetr rejestrujący napięcie)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji silników spalinowych w rolnictwie (kompresja, szczelność układu tłokowo-cylindrowego)
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów napięcia/prądu rozrusznika w czasie rozruchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego