KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Na podstawie przedstawionego fragmentu dokumentacji technicznej urządzenia do tłoczenia detali, określ minimalną liczbę siłowników i przycisków sterujących, jaką należy zastosować w tym urządzeniu.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji technicznej urządzenia do tłoczenia detali, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "2 siłowniki i 1 przycisk sterujący", bo na schemacie elementy wykonawcze oznaczono jako A1 i A2 (dwa siłowniki), a na panelu operatorskim widnieje jeden przycisk S1 "START/STOP". H1 i H2 to lampki sygnalizacyjne, a B1–B5 to czujniki położenia, więc nie są przyciskami.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest odczytanie oznaczeń i symboli z dokumentacji technicznej oraz policzenie wyłącznie tych elementów, o które pyta treść: siłowników i przycisków sterujących.

Na schemacie urządzenia do tłoczenia występują dwa elementy wykonawcze oznaczone literą A: A1 (siłownik poziomy odpowiedzialny za wypychanie detalu z magazynu) oraz A2 (siłownik pionowy realizujący tłoczenie/stemplowanie). To oznacza, że minimalna liczba siłowników potrzebnych do realizacji funkcji urządzenia wynosi 2.

Na panelu sterowania znajduje się element oznaczony jako S1 z opisem "START/STOP". Oznaczenie S i symbol pustego okręgu wskazują na przycisk sterujący. Na panelu widoczne są też H1 i H2, ale są to lampki sygnalizacyjne (symbol okręgu z krzyżykiem) – służą do informowania o stanie, a nie do zadawania poleceń. Zatem minimalna liczba przycisków sterujących wynosi 1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Warianty z "1 siłownik …" są błędne, bo na schemacie są dwa siłowniki A1 i A2, a oba realizują różne, niezbędne ruchy procesu.
  • Warianty z "… 2 przyciski" wynikają zwykle z mylenia lampek H1/H2 z przyciskami albo z założenia, że każdy siłownik musi mieć osobny przycisk. W tym układzie jeden przycisk S1 może inicjować cały cykl pracy poprzez sterownik.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz elementy według liter (A – wykonawcze, S – sterujące, H – sygnalizacja, B – czujniki), a dopiero potem policz te, o które pyta zadanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej litera A oznacza element wykonawczy, np. siłownik pneumatyczny lub hydrauliczny. Oznaczenia A1 i A2 wskazują dwa różne siłowniki w układzie (oddzielne funkcje ruchu), które należy liczyć jako dwa elementy wykonawcze.
Przycisk sterujący bywa oznaczany literą S i symbolem pustego okręgu. Jeśli obok jest opis typu "START/STOP", to jest to element do wydawania polecenia uruchomienia lub zatrzymania cyklu, a nie element sygnalizacji.
Elementy H1 i H2 to lampki sygnalizacyjne: informują o stanie pracy, awarii lub gotowości. Mają inny symbol (często okrąg z krzyżykiem). Nie służą do sterowania procesem, więc nie zwiększają liczby przycisków.
Oznaczenia B1–B5 zwykle dotyczą czujników (np. położenia, krańcowych, zbliżeniowych). Są to elementy pomiarowe przekazujące sygnał do sterownika. Nie są przyciskami operatora, więc nie liczy się ich jako "przyciski sterujące".
"Minimalna" oznacza policzenie tylko tych elementów, które są niezbędne do realizacji podstawowej funkcji urządzenia zgodnie ze schematem. Nie dolicza się elementów dodatkowych (np. dodatkowych przycisków dla wygody), jeśli nie wynikają one z dokumentacji.
Tak. W układach z automatycznym cyklem często jeden przycisk START/STOP inicjuje sekwencję w sterowniku, a sterownik na podstawie czujników (np. B1–B5) uruchamia kolejne ruchy siłowników. Nie ma zasady "jeden siłownik = jeden przycisk".
Typowe błędy to: mylenie lampek z przyciskami (H z S), doliczanie czujników B jako przycisków, oraz nieuwzględnienie, że na schemacie mogą być dwa siłowniki o różnych kierunkach ruchu. Pomaga spisanie elementów według oznaczeń literowych.
Wyszukaj elementy oznaczone literą A i symbolem cylindra z tłoczyskiem. Następnie policz unikatowe oznaczenia (np. A1, A2). Każde oznaczenie odpowiada osobnemu siłownikowi, nawet jeśli pracują w jednym cyklu.
Element wykonawczy (np. siłownik) realizuje ruch lub pracę w maszynie. Element sterujący (np. przycisk) służy do wydania polecenia przez operatora. Element pomiarowy (czujnik) dostarcza informacji, a sygnalizacyjny (lampka) informuje o stanie.
Ćwicz czytanie dokumentacji: rozpoznawanie oznaczeń A, S, H, B, interpretację symboli (pusty okrąg, okrąg z krzyżykiem, cylinder z tłoczyskiem) i liczenie elementów zgodnie z treścią pytania. Warto robić krótkie notatki "co liczę" przed wyborem odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "H1 i H2 to lampki sygnalizacyjne, a B1–B5 to czujniki położenia, więc nie są przyciskami."

Źródła:

  • ISO 1219-1:2012, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols for conventional use and data-processing applications
  • IEC 60617, Graphical symbols for diagrams (baza symboli), International Electrotechnical Commission

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do ELM.3 z czytania schematów i oznaczeń elementów automatyki
  • Tablice/słowniki symboli elementów pneumatyki i hydrauliki (siłowniki, zawory, czujniki, sygnalizacja)
  • Normy i katalogi symboli graficznych dla schematów (np. dla pneumatyki/hydrauliki i elektrotechniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego