KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Którą cyfrą oznaczono na rysunku efektor robota spawalniczego?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny robota spawalniczego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efektor to element roboczy zamocowany na końcu manipulatora, który bezpośrednio wykonuje zadanie (w robocie spawalniczym będzie to narzędzie do spawania, np. palnik/uchwyt). Na rysunku odpowiada mu oznaczenie "Cyfrą 5", dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W robotyce przemysłowej efektor (ang. end-effector) to końcowe wyposażenie robota, czyli narzędzie zamocowane na kołnierzu/nadgarstku manipulatora. To właśnie efektor oddziałuje na materiał i realizuje proces technologiczny. W przypadku robota spawalniczego efektorem jest element służący do wykonania spoiny (typowo palnik/uchwyt spawalniczy wraz z osprzętem końcowym), a nie samo ramię robota.

Odpowiedź "Cyfrą 5" jest poprawna, ponieważ wskazuje na część znajdującą się na końcu łańcucha kinematycznego, pełniącą funkcję narzędzia roboczego. Przy rozwiązywaniu tego typu zadań warto zastosować prostą procedurę: najpierw znaleźć na rysunku segmenty ramienia i nadgarstka, a następnie sprawdzić, co jest zamocowane na samym końcu — to zwykle będzie efektor.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odnoszą się do elementów, które typowo stanowią części manipulatora (człony ramienia, osie/nadgarstek, elementy konstrukcyjne) albo do innych podzespołów stanowiska. Częsty błąd polega na utożsamieniu efektora z całym nadgarstkiem robota lub wybraniu numeru znajdującego się blisko końcówki, ale wskazującego np. przegub, osłonę czy fragment ramienia. Na egzaminie zwracaj uwagę na to, czy wskazany element jest narzędziem wykonującym operację (spawanie), czy tylko częścią układu pozycjonowania narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Efektor to końcowy element robota (narzędzie) zamocowany na końcu manipulatora, który wykonuje właściwą operację technologiczną. Może to być chwytak, przyssawka, palnik spawalniczy, wkrętak lub inne narzędzie dobrane do zadania.
Szukaj elementu zamocowanego na samym końcu ramienia, zwykle na kołnierzu nadgarstka. W robocie spawalniczym będzie to narzędzie do wykonywania spoiny (np. palnik/uchwyt), a nie przeguby, osie czy osłony ramienia.
Nadgarstek to część mechanizmu pozycjonowania (ostatnie osie/segmenty manipulatora), która ustawia narzędzie w przestrzeni. Efektor jest narzędziem przykręconym do nadgarstka i to on oddziałuje na detal (np. spawa, chwyta, wkręca).
Najczęściej spotkasz palnik/uchwyt spawalniczy (dla MIG/MAG lub TIG) wraz z osprzętem, przewodami i mocowaniem do kołnierza robota. W zależności od aplikacji mogą dochodzić czujniki, podajniki drutu lub układy korekcji położenia.
W praktyce efektor bywa zespołem: narzędzie + uchwyt/mocowanie + elementy pomocnicze (np. czujniki, przewody, dysze). Na rysunkach egzaminacyjnych zwykle wskazuje się najbardziej "roboczy" element końcowy, czyli to, co wykonuje operację.
Typowe błędy to wybór przegubu zamiast narzędzia, sugerowanie się rozmiarem elementu (ramię jest większe, ale nie jest efektorem) oraz mylenie numerów przy gęstej numeracji. Pomaga zasada: efektor = narzędzie na końcu łańcucha.
"Narzędzie robota" to wyposażenie robocze (efektor), które integruje się mechanicznie i często elektrycznie/pneumatycznie z manipulatorem. Mechatronik musi rozumieć mocowanie, zasilanie mediów, sygnały sterujące oraz wpływ narzędzia na bezpieczeństwo i ruch.
Wymiana następuje m.in. przy zużyciu elementów eksploatacyjnych (np. końcówek prądowych, dysz), przy zmianie technologii lub detalu, a także przy uszkodzeniu mechanicznym. Ważne jest potem sprawdzenie mocowania, kabli i ewentualna kalibracja TCP.
TCP (Tool Center Point) to zdefiniowany punkt narzędzia, którym robot "operuje" w programie. TCP jest bezpośrednio związany z efek­torem, bo jego położenie zależy od geometrii i montażu narzędzia. Zmiana efektora zwykle wymaga ponownego wyznaczenia TCP.
Ćwicz rozpoznawanie części na schematach: podstawa, ramię, nadgarstek, efektor, osprzęt. Przeglądaj rysunki z DTR i katalogów, a podczas nauki stosuj metodę "od podstawy do końca": identyfikuj kolejne człony aż do narzędzia roboczego.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Efektor to element roboczy zamocowany na końcu manipulatora, który bezpośrednio wykonuje zadanie (w robocie spawalniczym będzie to narzędzie do spawania, np. palnik/uchwyt)."

Źródła:

  • ISO 8373:2012, Robots and robotic devices — Vocabulary (definicje pojęć z robotyki, w tym end-effector).

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z robotyki przemysłowej (rozdziały o budowie manipulatora i efektorach)
  • Dokumentacje techniczne (DTR) przykładowych robotów i osprzętu spawalniczego (rysunki złożeniowe)
  • Materiały dydaktyczne o stanowiskach zrobotyzowanych do spawania (identyfikacja podzespołów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego