KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 28.
Na podstawie przedstawionego opisu zasady metody oznaczenie biuretu w moczniku wykonuje się
Ilustracja przedstawia fragment tekstu związanego z metodą oznaczania biuretu w moczniku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biuretowa jest metodą barwną: po reakcji powstaje zabarwiony roztwór, a jego intensywność ocenia się przez pomiar absorbancji. Do takich oznaczeń używa się spektrofotometru. Refraktometr mierzy współczynnik załamania, konduktometr przewodnictwo, a polarymetr skręcalność optyczną.

Pełne wyjaśnienie:

W metodach opartych na reakcji barwnej kluczowe jest to, że po dodaniu odczynników powstaje roztwór o określonej barwie, a stężenie oznaczanej substancji wyznacza się z intensywności zabarwienia. Intensywność barwy mierzy się ilościowo jako absorbancję promieniowania o dobranej długości fali, dlatego właściwym przyrządem jest spektrofotometr (lub kolorymetr, jeśli metoda jest uproszczona).

Pozostałe przyrządy odnoszą się do innych własności roztworów i nie służą do typowego oznaczania metodą biuretową:

  • Refraktometr służy do pomiaru współczynnika załamania światła, wykorzystywanego np. do oceny stężenia roztworów na podstawie refrakcji, ale nie mierzy absorbancji barwnych kompleksów.
  • Konduktometr mierzy przewodnictwo elektryczne, czyli zdolność roztworu do przewodzenia prądu; jest właściwy dla metod konduktometrycznych (związanych z jonami), a nie dla reakcji barwnych.
  • Polarymetr mierzy skręcalność optyczną substancji czynnych optycznie (np. niektórych cukrów). W metodzie biuretowej nie ocenia się skręcalności, tylko barwę/absorpcję.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: reakcja barwna → pomiar absorbancji → spektrofotometria. Przy wyborze aparatury zawsze zadaj sobie pytanie, jaka wielkość fizyczna jest mierzona: światło (absorpcja), przewodnictwo, refrakcja czy skręcalność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biuretowa to metoda oparta na reakcji prowadzącej do powstania zabarwionego produktu/kompleksu. Wynik uzyskuje się przez ocenę intensywności barwy roztworu, czyli pomiar wielkości optycznej (absorpcji światła), a nie np. przewodnictwa czy skręcalności optycznej.
Spektrofotometr pozwala zmierzyć absorbancję, czyli ile światła o określonej długości fali pochłania zabarwiony roztwór. Ponieważ absorbancja rośnie wraz ze stężeniem (w zakresie liniowym), można ilościowo wyznaczyć zawartość analitu, zamiast oceniać barwę "na oko".
Konduktometr stosuje się, gdy metoda opiera się na zmianie przewodnictwa roztworu (zależnej od jonów), np. w miareczkowaniu konduktometrycznym. Spektrofotometr wybiera się, gdy mierzysz zjawiska optyczne: barwę, absorbancję, transmitancję lub widmo roztworu po reakcji barwnej.
Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła, który zależy m.in. od składu i stężenia roztworu. Jest przydatny w szybkiej kontroli stężeń (np. roztworów cukrów, soli, alkoholi) tam, gdzie istnieją tabele/krzywe zależności refrakcji od stężenia, ale nie zastępuje pomiaru absorbancji.
Polarymetr mierzy skręcalność optyczną, czyli zmianę płaszczyzny polaryzacji światła przechodzącego przez substancję czynną optycznie. Stosuje się go m.in. do oznaczeń związków wykazujących aktywność optyczną (np. niektóre cukry). Nie służy do typowych metod barwnych opartych na absorbancji.
Częsty błąd to wybór przyrządu "znanego z laboratorium" bez powiązania z mierzonym parametrem. Drugi błąd to mylenie metod optycznych z elektrochemicznymi. Pomaga zasada: barwa/absorpcja → spektrofotometr; jony/przewodnictwo → konduktometr; refrakcja → refraktometr; skręcalność → polarymetr.
Ogólnie trzeba uzyskać klarowny roztwór, dodać odczynniki zgodnie z procedurą, odczekać na rozwój barwy i wykonać pomiar względem próby odniesienia (blank). Ważne są: czystość kuwety, brak zmętnienia i zachowanie stałych warunków (czas, temperatura), bo wpływają na absorbancję.
W praktyce bywa, że proste oznaczenia barwne można wykonać kolorymetrem, jeśli dobór filtra i zakres pomiaru są odpowiednie. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych, gdy mowa o metodzie opartej na pomiarze absorbancji, najbardziej jednoznaczną odpowiedzią jest spektrofotometr jako standardowy przyrząd do pomiarów UV-Vis.
Najważniejsze są: dobór długości fali (maksimum absorpcji barwnego produktu), ustawienie zera na blanku, dobór kuwety o odpowiedniej drodze optycznej oraz stabilność odczytu. W zadaniach testowych kluczowe jest rozpoznanie, że mierzona wielkość to absorbancja, a nie np. przewodnictwo.
Opis metody wskazuje, co jest mierzone: barwa roztworu, przewodnictwo, refrakcja lub skręcalność optyczna. To eliminuje zgadywanie. Jeśli w opisie pojawia się tworzenie zabarwionego kompleksu i pomiar intensywności barwy, wybór powinien paść na pomiar optyczny (spektrofotometr), a nie na przyrządy od właściwości elektrycznych czy geometrycznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Metoda biuretowa jest metodą barwną: po reakcji powstaje zabarwiony roztwór, a jego intensywność ocenia się przez pomiar absorbancji."

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej instrumentalnej (działy: spektrofotometria UV-Vis, metody kolorymetryczne)
  • Materiały dydaktyczne z analizy chemicznej w technikum (ćwiczenia z doboru metody i aparatury)
  • Instrukcje laboratoriów zakładowych dotyczące pomiaru absorbancji i przygotowania krzywej wzorcowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego