KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Na podstawie przedstawionego szkicu inwentaryzacyjnego ściany zewnętrznej podaj szerokość filarka międzyokiennego.
Ilustracja przedstawia szkic inwentaryzacyjny ściany zewnętrznej, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika robót
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W szkicu zastosowano wymiarowanie narastające, więc liczby na linii poziomej oznaczają współrzędne kolejnych krawędzi, a nie szerokości elementów.
Filarek między oknami leży między 2300 mm a 3200 mm, zatem ma 3200−2300 = 900 mm. Wymiar 510 mm dotyczy grubości ściany.

Pełne wyjaśnienie:

Na szkicu inwentaryzacyjnym widoczna jest ściana zewnętrzna z dwoma otworami okiennymi oraz fragment muru pomiędzy nimi (filarek międzyokienny). Kluczowe jest rozpoznanie rodzaju wymiarowania: linia wymiarowa pozioma zaczyna się od punktu (punkt zerowy), a kolejne wartości (1200, 2300, 3200, 4300, 5500 mm) opisują położenie kolejnych krawędzi względem tego samego początku. To wymiarowanie narastające (współrzędnościowe).

W takim zapisie pojedyncza liczba nie jest automatycznie szerokością elementu. Szerokości odcinków oblicza się jako różnice kolejnych współrzędnych. Z opisu układu wynika: do 1200 mm jest pełny mur, następnie okno od 1200 do 2300 mm, dalej filarek od 2300 do 3200 mm, potem drugie okno od 3200 do 4300 mm, a na końcu mur do 5500 mm. Dlatego szerokość filarka wynosi 3200 mm − 2300 mm = 900 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 510 mm to wymiar pionowy przy fragmencie muru i oznacza grubość ściany (kierunek "w głąb" w rzucie), a nie szerokość filarka w kierunku poziomym.
  • 1200 mm odpowiada pierwszej współrzędnej (koniec lewego fragmentu muru) i jest odległością od punktu zerowego, nie szerokością filarka między oknami.
  • 3200 mm jest współrzędną końca filarka (a jednocześnie początku kolejnego elementu). Przepisanie jej jako szerokości to typowy błąd polegający na pomyleniu współrzędnej z długością odcinka.

W praktyce na budowie (także przy robotach zbrojarskich i betoniarskich) poprawny odczyt takich wymiarów wpływa na obmiary i przygotowanie deskowań oraz elementów zbrojenia w strefach przyotworowych. Najbezpieczniejsza procedura na egzaminie: najpierw ustalić, czy wymiary są narastające, potem wskazać dwie krawędzie odcinka i wykonać odejmowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wymiarowanie narastające (współrzędnościowe) podaje odległości kolejnych krawędzi od jednego punktu zerowego. Pojedyncza liczba jest współrzędną, a szerokość elementu wyznacza się jako różnicę dwóch sąsiednich współrzędnych.
Trzeba odjąć współrzędną początku filarka od współrzędnej jego końca: 3200 mm − 2300 mm = 900 mm. To typowe zadanie z odczytu wymiarowania narastającego na szkicu inwentaryzacyjnym.
Na szkicu 510 mm jest wymiarem pionowym odnoszącym się do grubości ściany (w przekroju/rzucie). Szerokość filarka szuka się na linii wymiarowej poziomej, gdzie opisano położenie krawędzi okien i fragmentów muru.
Filarek międzyokienny to fragment ściany znajdujący się pomiędzy dwoma sąsiednimi otworami okiennymi. Jego szerokość jest ważna m.in. przy obmiarach, ocenie stanu ściany oraz planowaniu wzmocnień, deskowania i zbrojenia w strefach przyotworowych.
Najczęściej grubość ściany jest wymiarowana w kierunku prostopadłym do długości ściany (na rysunku bywa to wymiar pionowy), a szerokości filarków i okien leżą na linii wymiarowej wzdłuż ściany (wymiar poziomy). Zawsze sprawdzaj kierunek strzałek wymiarowych.
Typowe pomyłki to: przepisanie współrzędnej (np. 3200) jako szerokości, mylenie wymiaru pionowego (grubości) z poziomym, oraz nieuwzględnienie, że "szerokość odcinka" to różnica dwóch wartości. Pomaga zaznaczenie początku i końca szukanego fragmentu.
Tak. W wymiarowaniu narastającym jedna współrzędna opisuje położenie konkretnej krawędzi. Ta sama krawędź może być końcem jednego elementu (np. filarka) i początkiem następnego (np. okna). Dlatego do obliczeń zawsze bierz dwie krawędzie graniczne odcinka.
Szkice inwentaryzacyjne wykonuje się przy dokumentowaniu istniejących obiektów, np. przed remontem, przebudową lub wykonaniem nowych elementów żelbetowych. Ułatwiają obmiary, ocenę rozstawu otworów i filarków oraz przygotowanie robót takich jak deskowanie i zbrojenie.
Wskazówką jest punkt zerowy (np. kropka) na początku linii wymiarowej oraz to, że kolejne liczby rosną i odnoszą się do tej samej bazy. Jeśli liczby opisują położenie krawędzi, a nie kolejne odcinki, to jest to wymiarowanie narastające.
Ćwicz na krótkich rzutach ścian z otworami: najpierw rozpoznaj typ wymiarowania, potem zaznacz granice elementu (początek/koniec) i dopiero licz różnicę. Dodatkowo trenuj odróżnianie wymiarów grubości ściany od długości w rzucie, bo to najczęstsza pułapka.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 129-1, Technical product documentation (TPD) — Indication of dimensions and tolerances — Part 1: General principles
  • PN-EN ISO 129-1, Dokumentacja techniczna wyrobów — Wymiarowanie i tolerowanie — Część 1: Zasady ogólne (odpowiednik ISO 129-1)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego budowlanego (wymiarowanie, rzuty i przekroje)
  • Ćwiczenia z odczytu szkiców inwentaryzacyjnych (otwory okienne/drzwiowe, filarki, narożniki)
  • Normy/standardy dotyczące zasad wymiarowania w dokumentacji technicznej (do utrwalenia pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego