Charakterystyka mechaniczna silnika przedstawia zależność prędkości obrotowej n od momentu obciążenia M (często zapisuje się to jako n=f(M)). Umiejętność czytania takiego wykresu pozwala ocenić, jak silnik zachowa się przy rozruchu, przy obciążeniu znamionowym oraz przy biegu jałowym.
Odpowiedź "rozbiega się przy biegu jałowym" jest poprawna wtedy, gdy z wykresu wynika, że dla bardzo małych wartości momentu (M bliskie zera) prędkość szybko rośnie do bardzo dużych wartości. To typowa cecha napędów, które bez obciążenia mogą osiągać niebezpiecznie wysoką prędkość, dlatego w praktyce wymaga się kontroli warunków pracy (np. aby nie dopuszczać do długiej pracy "na pusto" albo stosować ograniczenia).
Dlaczego pozostałe stwierdzenia nie pasują do charakterystyki wskazującej rozbieganie?
- "wykazuje mały moment obrotowy podczas rozruchu" – moment rozruchowy ocenia się w obszarze n≈0 (start). Sama informacja o rozbieganiu przy M≈0 nie oznacza automatycznie małego momentu przy rozruchu; to inna część charakterystyki i inny wniosek.
- "wykazuje przy rozruchu moment obrotowy równy znamionowemu" – równość momentu rozruchowego i znamionowego jest szczególnym przypadkiem i musiałaby wynikać jednoznacznie z wykresu w punkcie rozruchu. Charakterystyka wskazująca rozbieganie odnosi się przede wszystkim do zachowania przy bardzo małym obciążeniu, a nie do zrównania momentów.
- "zwiększa prędkość obrotową wraz ze wzrostem momentu obrotowego" – w typowych napędach wzrost obciążenia (większy moment) powoduje spadek prędkości, a nie jej wzrost. Jeśli wykres ma ujemne nachylenie (prędkość maleje, gdy moment rośnie), to to stwierdzenie jest sprzeczne z odczytem zależności.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zawsze sprawdź opisy osi (czy na osi poziomej jest moment, a na pionowej prędkość) i odczytaj, co dzieje się przy M≈0 (bieg jałowy) oraz przy n≈0 (rozruch). To zwykle wystarcza, aby odróżnić "rozbieganie" od stabilnej pracy ze spadkiem prędkości pod obciążeniem.
