KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Na podstawie przedstawionych parametrów technicznych przetwornika ciśnienia wskaż przedział wartości napięcia zasilania elektrycznego, pozwalający na prawidłową pracę przetwornika dla trójprzewodowego napięciowego sygnału wyjściowego 0 ÷ 10 V DC.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z parametrami technicznymi przetwornika ciśnienia, używaną w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zakres zasilania należy wskazać bezpośrednio z parametrów technicznych przetwornika dla konfiguracji 3‑przewodowej i wyjścia 0–10 V DC.
Odpowiedź "14 ÷ 30 V DC" spełnia wymagany przedział min–max, natomiast pozostałe propozycje obejmują wartości spoza specyfikacji (zbyt niskie minimum lub zbyt szeroki zakres).

Pełne wyjaśnienie:

W przetwornikach z trójprzewodowym wyjściem napięciowym 0–10 V DC producent podaje w danych technicznych dopuszczalny zakres napięcia zasilania, w którym urządzenie pracuje prawidłowo (utrzymuje parametry: liniowość, dokładność i stabilność sygnału). W tym typie układu zasilanie i wyjście są realizowane osobnymi żyłami, ale elektronika przetwornika nadal wymaga określonego minimum napięcia do poprawnego wysterowania wyjścia 0–10 V.

Odpowiedź "14 ÷ 30 V DC" jest właściwa, ponieważ odpowiada zakresowi min–max wynikającemu z podanych parametrów technicznych dla wskazanego wariantu wyjścia. Taki zapis oznacza, że poniżej dolnej granicy przetwornik może nie osiągać pełnego zakresu 0–10 V lub może działać niestabilnie, a powyżej górnej granicy może dojść do przekroczenia dopuszczalnych warunków pracy.

  • "10 ÷ 14 V DC" jest błędne, bo dolna część zakresu jest zbyt niska, a górna zbyt mała w porównaniu do wymagań podanych dla poprawnej pracy; w praktyce grozi to zaniżaniem sygnału lub brakiem prawidłowego przetwarzania.
  • "10 ÷ 30 V DC" jest błędne, ponieważ obejmuje napięcia poniżej wymaganego minimum. Sam fakt, że zakres zawiera napięcie typowe (np. 24 V DC), nie wystarcza, jeśli odpowiedź dopuszcza także wartości niedozwolone.
  • "5 ÷ 30 V DC" jest błędne z tego samego powodu: zawiera wartości zdecydowanie poniżej minimalnego zasilania potrzebnego elektronice przetwornika.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "wskaż przedział" wybieraj przedział zgodny z kartą katalogową, a nie "najszerszy". Jeśli choć część przedziału wychodzi poza dopuszczalne min–max, to odpowiedź jest niepoprawna, nawet gdy obejmuje napięcie nominalne instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trójprzewodowe podłączenie zwykle oznacza osobny przewód zasilania "+", osobny przewód "0 V" (masa) oraz osobny przewód sygnału wyjściowego 0–10 V. Dzięki temu sygnał jest mierzony względem masy, a zasilanie nie jest prowadzone tą samą żyłą co sygnał.
W karcie katalogowej szukaj pozycji typu "Supply voltage", "Napięcie zasilania" lub podobnej, podanej jako przedział min–max. Na egzaminie poprawna jest odpowiedź, której cały przedział mieści się w dopuszczalnym zakresie producenta dla danego wariantu wyjścia (tu: 0–10 V).
Elektronika przetwornika potrzebuje "zapas" napięcia do pracy układów pomiarowych i do wysterowania stopnia wyjściowego. Gdy zasilanie spada poniżej minimum, wyjście może nie osiągnąć 10 V przy pełnej skali albo sygnał staje się niestabilny, mimo że czujnik jest poprawnie podłączony.
Nie. Jeśli pytanie dotyczy "przedziału wartości", to odpowiedź jest poprawna tylko wtedy, gdy cały zakres mieści się w dopuszczalnych granicach. Przedział zawierający zbyt niskie wartości (np. 5 V lub 10 V, gdy minimum jest wyższe) jest błędny, nawet jeśli obejmuje 24 V.
W praktyce spotyka się: brak pełnej skali na wyjściu (np. "sufit" poniżej 10 V), większe tętnienia/niestabilność sygnału, błędne wskazania w systemie oraz problemy z rozruchem po obciążeniu. Często objawy nasilają się przy dłuższych przewodach i spadkach napięcia.
Multimetrem ustawionym na pomiar napięcia stałego zmierz napięcie między "+ zasilania" a "0 V" bezpośrednio na zaciskach przetwornika (nie tylko na zaciskach zasilacza). To pozwala uwzględnić spadki napięcia na przewodach i zaciskach, które mogą zaniżać napięcie u odbiornika.
Wyjście 0–10 V jest napięciowe i zwykle wymaga stabilnego zasilania oraz poprawnego odniesienia do masy. Wyjście 4–20 mA często pracuje w pętli prądowej i bywa mniej wrażliwe na spadki napięcia na przewodach, ale ma własne wymagania dotyczące minimalnego napięcia w pętli (zależne od obciążenia).
Najczęściej wtedy, gdy dobiera się zasilanie "z przyzwyczajenia" (np. 12 V) bez sprawdzenia karty katalogowej dla konkretnej wersji sygnału wyjściowego. Błąd pojawia się też przy modernizacjach, gdy do tego samego zasilacza podłącza się nowe czujniki o wyższym wymaganym minimum.
DC oznacza napięcie stałe (prąd stały). Przetworniki zasilane DC nie powinny być zasilane bezpośrednio napięciem AC, bo może to uszkodzić elektronikę albo spowodować nieprawidłowe działanie. Na egzaminie warto zwracać uwagę na zgodność rodzaju napięcia: DC vs AC.
Najpierw zidentyfikuj, którego wariantu dotyczy zadanie (tu: 3‑przewodowy, 0–10 V DC). Następnie odszukaj w tabeli/parametrach pozycję o napięciu zasilania dla tego wariantu. Na końcu porównaj odpowiedzi i wybierz tę, która dokładnie odpowiada temu zakresowi, bez rozszerzania go "na oko".
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Dokumentacje techniczne (karty katalogowe) przetworników z wyjściem 0–10 V
  • Podręczniki z aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki przemysłowej
  • Materiały dydaktyczne o wejściach/wyjściach analogowych PLC i zasadach okablowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego