KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 3.
Na podstawie przedstawionych wyników badań wskaźnika nośności gruntu CBR i tabeli klasyfikacji grup nośności podłoża wskaż, który z badanych gruntów nie wymaga stosowania warstwy ulepszonego podłoża.
Ilustracja przedstawia tabelę klasyfikacji grup nośności podłoża gruntowego w kontekście wskaźnika nośności CBR po 4 dniach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór gruntu niewymagającego warstwy ulepszonego podłoża wykonuje się przez porównanie wyników CBR z progami w tabeli klasyfikacji nośności.
Grunt spełniający minimalne wymagania nośności (odpowiednia grupa) nie wymaga ulepszenia; w tym zestawie odpowiedzi jest to wariant D.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik CBR jest miarą oporu gruntu przeciw wciskaniu tłoka i służy do oceny nośności podłoża pod nawierzchnie. W zadaniach egzaminacyjnych wynik CBR dla kilku próbek/gruntów porównuje się z tabelą klasyfikacji grup nośności podłoża. Następnie, na podstawie przypisanej grupy, podejmuje się decyzję technologiczną: czy podłoże wymaga wykonania warstwy ulepszonego podłoża (np. wzmocnienia, stabilizacji, wymiany lub innego zabiegu poprawiającego parametry).

Metoda rozwiązania jest zawsze taka sama:

  • Krok 1: odczytaj CBR dla każdego badanego gruntu (z wyników badań).
  • Krok 2: przyporządkuj każdy grunt do odpowiedniej grupy nośności, korzystając z progów w tabeli.
  • Krok 3: sprawdź w tabeli/objaśnieniach, dla której grupy (lub od jakiego poziomu CBR) nie ma wymogu stosowania warstwy ulepszonego podłoża.
  • Krok 4: wskaż grunt, który spełnia ten warunek.

Odpowiedź D jest poprawna, ponieważ odpowiada gruntowi, który po porównaniu z tabelą klasyfikacji spełnia kryterium niewymagające ulepszenia podłoża (osiąga wymaganą nośność dla tej decyzji). Pozostałe warianty (A, B, C) odnoszą się do gruntów, które po klasyfikacji znajdują się w grupach o zbyt małej nośności, a więc dla nich tabela przewiduje konieczność ulepszenia (typowo: poprawa parametrów lub wzmocnienie).

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na zaprzeczenie w poleceniu ("nie wymaga"). Najczęstszy błąd to wybranie gruntu o najsłabszych parametrach, bo jest "najbardziej problematyczny", mimo że pytanie prosi o wyjątek – grunt wystarczająco nośny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CBR (California Bearing Ratio) to wskaźnik opisujący nośność gruntu na podstawie oporu przeciw wciskaniu tłoka. W drogownictwie używa się go do oceny, czy podłoże pod nawierzchnię jest wystarczająco nośne, oraz do podjęcia decyzji o konieczności ulepszenia lub wzmocnienia podłoża.
Najpierw odczytujesz wartość CBR dla danego gruntu, a potem porównujesz ją z przedziałami/progami w tabeli klasyfikacji. Tabela przypisuje zakresom CBR konkretne grupy nośności. Dopiero po przypisaniu grupy można poprawnie wnioskować o wymaganych warstwach lub zabiegach ulepszających.
CBR jest proporcjonalny do oporu gruntu na penetrację – im większy opór, tym mniejsze odkształcenia pod obciążeniem i lepsze przenoszenie obciążeń od ruchu. Dlatego wyższy CBR najczęściej oznacza grunt bardziej nośny, mniej podatny na koleinowanie i uszkodzenia konstrukcji nawierzchni.
Warstwa ulepszonego podłoża to zabieg/warstwa mająca poprawić parametry podłoża (nośność, mrozoodporność, odwodnienie, jednorodność). Wykonuje się ją, gdy grunt rodzimy nie spełnia wymagań nośności według klasyfikacji (np. zbyt niski CBR) i bez ulepszenia mógłby powodować deformacje nawierzchni.
Typowe błędy to: pomylenie zaprzeczenia (wybór gruntu wymagającego ulepszenia zamiast niewymagającego), odczytanie niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli, nieuwzględnienie przedziałów (progi graniczne), oraz założenie, że "najgorszy grunt" jest odpowiedzią, bo wydaje się najważniejszy technologicznie.
Gdy wyniki badań (np. CBR) po porównaniu z tabelą klasyfikacji wskazują, że podłoże należy do grupy o wystarczającej nośności dla danej konstrukcji nawierzchni. Wtedy spełnione są minimalne wymagania i dodatkowe ulepszenie nie jest wymagane jako warunek technologiczny wynikający z klasyfikacji.
Ćwicz schemat: (1) odczyt CBR, (2) przypisanie do grupy z tabeli, (3) wniosek technologiczny. Warto rozwiązać kilka zadań z różnymi wartościami CBR i nauczyć się pracy na progach granicznych. Zwracaj uwagę na sformułowania "wymaga/nie wymaga", "najniższa/najwyższa".
CBR jest bardzo przydatny, ale nie opisuje wszystkiego. W praktyce ocenia się też m.in. wilgotność, zagęszczenie, uziarnienie, wysadzinowość i warunki wodne. Na egzaminie zwykle przyjmuje się, że decyzja ma wynikać z CBR oraz tabeli klasyfikacji, więc kluczowe jest poprawne użycie tych danych.
Sama liczba CBR nie daje jeszcze jednoznacznej decyzji, bo w zadaniu trzeba ją odnieść do progów i przypisanych im grup nośności. Tabela zamienia wynik badania na klasyfikację, a ta klasyfikacja wskazuje wymagania technologiczne (np. konieczność ulepszenia podłoża). Bez tabeli nie ma podstawy do wyboru odpowiedzi.
Wybierasz ten grunt, którego wynik CBR po porównaniu z tabelą trafia do grupy o wystarczającej nośności. Praktycznie oznacza to zwykle grunt z najwyższym CBR spośród badanych, ale zawsze trzeba potwierdzić to progami w tabeli. Dopiero zgodność z kryterium "bez ulepszenia" przesądza o odpowiedzi.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • ASTM D1883-16: Standard Test Method for California Bearing Ratio (CBR) of Laboratory-Compacted Soils, ASTM International, 2016
  • AASHTO T 193: Standard Method of Test for The California Bearing Ratio, American Association of State Highway and Transportation Officials, latest edition (dokładny rok wydania zależny od posiadanej wersji)

Materiały:

  • Podręczniki z mechaniki gruntów i robót ziemnych (rozdziały o nośności, CBR, przygotowaniu podłoża)
  • Instrukcje/laboratoryjne opisy metody CBR oraz interpretacji wyników
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.13 dotyczące podłoża i warstw konstrukcyjnych nawierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego