KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Na podstawie rysunku określ wartość wskazania na podziałce mikrometru.
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt z mikrometru wykonuje się jako sumę wskazania na tulei (skala główna w mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębenku (zwykle setne mm). Na rysunku suma tych dwóch odczytów daje 15,60 mm. Odpowiedzi w cm mają błędną jednostkę.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr śrubowy (metryczny) pozwala mierzyć długości z dokładnością zwykle do 0,01 mm. Odczyt wykonuje się zawsze w dwóch krokach:

  • Skala główna (tuleja) – odczytujesz pełne milimetry oraz ewentualną dodatkową kreskę 0,5 mm (jeśli jest widoczna przed krawędzią bębenka).
  • Skala bębenka – odczytujesz liczbę działek pokrywających się z linią odniesienia na tulei. W typowym mikrometrze 50 działek odpowiada 0,50 mm, więc jedna działka to 0,01 mm.

Wartość końcowa to suma obu wskazań. Dla odpowiedzi "15,60 mm" oznacza to, że na tulei widać bazę (np. 15,5 mm lub 15 mm – zależnie od rysunku), a bębenek wskazuje brakujące setne tak, aby łącznie wyszło 15,60 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "15,50 cm" oraz "15,60 cm" są w złej jednostce. Mikrometr warsztatowy w takim zadaniu jest skalowany w milimetrach; zapis w centymetrach daje wartość 10 razy większą (np. 15,60 cm = 156,0 mm), co nie odpowiada typowemu zakresowi i sensowi odczytu z podziałki mikrometru na rysunku.
  • "15,50 mm" to typowy błąd polegający na odczytaniu tylko skali głównej (tulei) i pominięciu wskazania bębenka albo błędnym dopasowaniu działki na bębenku do linii odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: po wybraniu wyniku sprawdź szybko sensowność zapisu (mm vs cm) oraz czy uwzględniłeś oba elementy odczytu: tuleję i bębenek. To ogranicza błędy wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj mm (i ewentualnie 0,5 mm) na tulei, potem znajdź działkę bębenka zgrywającą się z linią odniesienia. Działka bębenka to zwykle 0,01 mm. Wynik końcowy to suma obu odczytów w milimetrach.
Mikrometry warsztatowe mają podziałkę metryczną w mm i są używane do precyzyjnych pomiarów (setne mm). Zapis w cm łatwo wprowadza błąd rzędu 10×. Na egzaminie wynik w cm zwykle oznacza pomylenie jednostek.
To informacja, że poza pełnymi milimetrami widać jeszcze pół milimetra. Jeśli ta kreska jest odsłonięta przed krawędzią bębenka, należy ją doliczyć do odczytu ze skali głównej. Pominięcie jej daje błąd 0,5 mm.
W typowym mikrometrze metrycznym obrót bębenka odpowiada przesuwowi 0,5 mm, a bębenek ma 50 działek. Zatem 1 działka = 0,01 mm. Zawsze warto sprawdzić, czy na przyrządzie nie podano innej rozdzielczości.
Najczęstsze to: nieuwzględnienie bębenka (odczyt tylko z tulei), pominięcie 0,5 mm, pomylenie działek (złe zgranie z linią odniesienia) oraz błędna jednostka. Pomaga kontrola: tuleja + bębenek = wynik w mm.
Często tak. W zadaniach z mikrometrem standardowo oczekuje się mm. Odpowiedzi w cm zwykle są celową pułapką. Trzeba jednak nadal rozróżnić dwie wartości w mm, bo tylko rysunek i poprawny odczyt podziałek wskazuje właściwą.
Zawsze, gdy mikrometr ma dwie podziałki: stałą na tulei i obrotową na bębenku. Tuleja daje część "grubą" (mm, 0,5 mm), a bębenek część "dokładną" (setne mm). Wynik bez bębenka jest zwykle niepełny.
Zakres 0–25 mm oznacza, że typowe wskazania mieszczą się w tym przedziale. 15,60 mm jest w środku zakresu, więc jest realistyczne. Natomiast 15,60 cm to 156 mm, co nie pasuje do takiego mikrometru i sygnalizuje błąd jednostki.
Skup się na linii odniesienia na tulei i szukaj działki bębenka, która pokrywa się z nią najdokładniej. Jeśli są dwie "prawie" zgodne, porównaj, czy tuleja pokazuje 0,5 mm. Na końcu wykonaj kontrolę sensowności jednostki i wartości.
Ćwicz na rysunkach i na realnym przyrządzie: odczyt tulei, odczyt bębenka, dodawanie. Rób krótką kontrolę: mm vs cm oraz czy uwzględniono 0,5 mm. W praktyce okrętowej przydaje się to przy kontroli średnic i zużycia czopów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odczyt z mikrometru wykonuje się jako sumę wskazania na tulei (skala główna w mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębenku (zwykle setne mm)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Micrometer" (screw gauge) – opis zasady działania i odczytu podziałki, https://en.wikipedia.org/wiki/Micrometer (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcja użytkowania mikrometru producenta (sekcja: odczyt skali)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (mikrometr, suwmiarka, czujniki)
  • Zestawy zadań z odczytu przyrządów pomiarowych (rysunki podziałek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego