KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 24.
W trakcie weryfikacji stopnia zużycia tulei cylindrowej mechanik dokonał szeregu pomiarów. Wynik pomiaru przeprowadzonego w pozycji DMP tłoka w płaszczyźnie dziób-rufa mechanik powinien wpisać na karcie pomiarowej w miejscu oznaczonym literą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z pomiarami tulei cylindrowej w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
DMP oznacza dolny martwy punkt tłoka i na typowej karcie pomiarowej odpowiada najniższemu punktowi wysokości tulei (zwykle kolumna 11). Płaszczyzna dziób–rufa to wiersz F-A. Odczyt właściwej komórki (F-A, punkt 11) wskazuje literę C.

Pełne wyjaśnienie:

Weryfikacja zużycia tulei cylindrowej polega na wykonaniu pomiarów średnicy w kilku ustalonych wysokościach tulei oraz w co najmniej dwóch prostopadłych płaszczyznach. Dzięki temu można wychwycić nie tylko ogólny wzrost średnicy (zużycie), ale też owalność (różnice między płaszczyznami) i stożkowatość (różnice między punktami na wysokości tulei).

W tym zadaniu kluczowe są dwa kroki odczytu:

  • Ustalenie położenia tłoka: DMP (dolny martwy punkt) to najniższa pozycja tłoka. Na typowej karcie pomiarowej punkty na wysokości tulei są ponumerowane od góry do dołu, więc DMP odpowiada najniższemu punktowi, tj. punktowi 11.
  • Ustalenie płaszczyzny pomiarowej: płaszczyzna dziób–rufa jest oznaczana jako F-A (wzdłużna). To oznacza, że wyniku należy szukać w wierszu F-A, a nie w wierszu E-M (wydech–manewrowa).

Po wybraniu właściwego wiersza (F-A) i kolumny (punkt 11/DMP) otrzymuje się komórkę oznaczoną literą C – to miejsce wpisania wyniku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ wskazują inne komórki tabeli: mogą odnosić się do innego punktu wysokości (np. bliżej GMP) albo do innej płaszczyzny (E-M). To typowe pomyłki wynikające z mylenia orientacji statku (dziób–rufa) z kierunkiem wydech–manewrowy oraz z nieprawidłowego powiązania DMP z numerem punktu na karcie.

W praktyce prawidłowe wpisanie pomiaru do właściwej komórki jest krytyczne: błędny zapis może zafałszować ocenę owalności/stożkowatości i prowadzić do nietrafnych decyzji obsługowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DMP to dolny martwy punkt, czyli najniższe położenie tłoka w cylindrze. W pomiarach tulei pomaga wskazać, na jakiej wysokości tulei wykonano pomiar i do której kolumny/punktu na karcie pomiarowej należy wpisać wynik.
Najpierw wybierz wiersz odpowiadający płaszczyźnie wzdłużnej statku, zwykle oznaczonej jako F-A (F–dziób, A–rufa). Dopiero potem dobierz właściwy numer punktu (kolumnę) wynikający z położenia tłoka lub wysokości tulei.
Pomiary w dwóch płaszczyznach (np. F-A i E-M) pozwalają ocenić owalność tulei. Jeśli średnice różnią się w zależności od kierunku pomiaru, tuleja zużywa się nierównomiernie, co ma znaczenie diagnostyczne i eksploatacyjne.
Najczęstsze to: pomylenie wiersza płaszczyzny (F-A z E-M), przesunięcie o jedną kolumnę (zły punkt wysokości), oraz automatyczne skojarzenie DMP/GMP bez sprawdzenia, czy numeracja punktów na karcie idzie od góry do dołu.
W praktyce duże zużycie często obserwuje się w rejonie bliskim GMP, gdzie występują najwyższe temperatury i ciśnienia pracy. Dlatego analiza kilku punktów wysokości (a nie jednego) jest potrzebna, aby rzetelnie ocenić stan tulei.
Owalność to różnica średnicy zmierzona w dwóch prostopadłych płaszczyznach na tej samej wysokości tulei. Na karcie porównuje się wartości w wierszu F-A i E-M dla tego samego numeru punktu; im większa różnica, tym większa owalność.
Stożkowatość to zmiana średnicy wzdłuż wysokości tulei. Widać ją, gdy porównasz pomiary w tej samej płaszczyźnie (np. F-A), ale w różnych punktach (np. przy górze i przy dole tulei). Różnice wskazują na nierównomierne zużycie.
W praktyce warsztatowej używa się m.in. średnicówek/czujników do pomiarów wewnętrznych oraz mikrometrów (np. rozwiązań trzypunktowych), zależnie od procedur i wymaganej dokładności. Kluczowe jest powtarzalne ustawienie w zadanych punktach.
Bo egzamin sprawdza nie tylko definicje, ale też umiejętność pracy z dokumentacją. Jeśli pomylisz numer punktu, wpiszesz wynik do złej kolumny, co prowadzi do błędnej interpretacji zużycia (np. zawyżenia stożkowatości) i utraty punktów.
Ćwicz odczyt tabel: najpierw ustal płaszczyznę (wiersz), potem punkt (kolumnę) i dopiero na końcu komórkę wpisu. Warto też utrwalić słownictwo: GMP/DMP, F-A (dziób–rufa), E-M (wydech–manewrowa).
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "DMP oznacza dolny martwy punkt tłoka i na typowej karcie pomiarowej odpowiada najniższemu punktowi wysokości tulei (zwykle kolumna 11)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Martwy punkt" (opis GMP/DMP) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Martwy_punkt – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i pomiarów tulei cylindrowych dostarczane przez producenta silnika (procedury pomiarowe, karty pomiarowe)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji okrętowych silników spalinowych (rozdziały o zużyciu tulei, owalności i stożkowatości)
  • Podstawy metrologii warsztatowej (mikrometry, średnicówki, zasady zapisu wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego