W zadaniach "na podstawie rysunku określ wynik pomiaru" sprawdzana jest umiejętność odczytu wskazań przyrządu pomiarowego i poprawnego zapisu wyniku w milimetrach. Poprawny wynik 50,78 mm oznacza, że na rysunku część całkowita i dziesiąte milimetra zostały odczytane ze skali głównej, a część setna milimetra (0,78 mm) wynika ze skali pomocniczej widocznej na rysunku.
Jak rozumować krok po kroku (uniwersalnie):
- Najpierw odczytaj wartość ze skali głównej do miejsca, w którym znajduje się linia odniesienia (krawędź, indeks, kreska).
- Następnie sprawdź, która kreska na skali pomocniczej (np. noniuszu) najlepiej pokrywa się z kreską skali głównej.
- Dodaj wartość odpowiadającą tej kresce (zgodnie z działką przyrządu) do wyniku ze skali głównej i zapisz w mm.
Odpowiedź 50,78 mm jest zgodna z takim schematem: wskazanie "50 mm + część ułamkowa wynikająca z dopasowania kreski" daje dokładnie 50,78 mm.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 50,32 mm zwykle wynika z odczytania niewłaściwej kreski na skali pomocniczej (pomylenie "pokrywającej się" kreski) albo z odczytu z innego miejsca odniesienia.
- 50,83 mm jest bardzo bliskie poprawnemu wynikowi, co wskazuje na typowy błąd "o kilka setek" – najczęściej wybór sąsiedniej kreski na skali pomocniczej lub nieuwzględnienie, że kreski trzeba porównywać z linią odniesienia, a nie z krawędzią szczęk/indeksem.
- 51,28 mm sugeruje błąd na skali głównej (przesunięcie o 0,5 mm lub 1 mm) połączony z odczytem części ułamkowej; często pojawia się, gdy uczeń bierze następną pełną działkę mimo że indeks jej nie przekroczył.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy zaproponowane wyniki różnią się stałą wartością (np. o 0,05 mm, 0,5 mm lub 1 mm). Takie różnice prawie zawsze odpowiadają konkretnemu, typowemu mechanizmowi pomyłki w odczycie skali.
