KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 8.
Na podstawie rysunku przedstawiającego elementy tylnego zawieszenia określ parametry dokręcenia piasty koła?
Ilustracja przedstawia schemat elementów tylnego zawieszenia pojazdu, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametry dokręcania typu "200 Nm + 180°" oznaczają dwuetapowy montaż: najpierw dokręcenie połączenia do zadanego momentu, a następnie dogięcie o podany kąt. Taki zapis jest typowy dla krytycznych połączeń (np. piasta/łożysko), gdzie wymagana jest powtarzalna siła docisku zgodna z dokumentacją producenta.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "200 Nm + 180°" ma formę charakterystyczną dla procedury dokręcania momentem, a następnie kątem. W praktyce oznacza to, że:

  • Etap 1: dokręcasz element (np. nakrętkę/śrubę mocującą zespół piasty) do wartości momentu podanej w Nm.
  • Etap 2: bez luzowania wykonujesz dodatkowe dokręcenie o zadany kąt (w stopniach), używając kątomierza lub przystawki kątowej.

Metoda Nm+° jest stosowana, gdy sama kontrola momentu nie gwarantuje powtarzalnego docisku (wpływ tarcia gwintu, smarowania, stanu powierzchni). Dociągnięcie kątowe pozwala uzyskać bardziej przewidywalne rozciągnięcie śruby/osiągnięcie docisku zgodnie z dokumentacją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "95 Nm" – to tylko pojedynczy moment bez etapu kątowego. Może pasować do innych śrub zawieszenia, ale nie do połączenia opisanego jako wymagające Nm+°.
  • "85 Nm + 90°" – ma prawidłowy format (Nm+°), ale inne wartości. W praktyce często spotyka się różne kombinacje dla różnych modeli i połączeń; tu kluczowe jest wierne odczytanie danych z rysunku/dokumentacji.
  • "36 Nm" – niska wartość momentu typowa raczej dla mniejszych mocowań/osprzętu, nie dla połączeń o wysokim obciążeniu w rejonie piasty.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się zapis z kątem, sprawdź na rysunku, czy producent przewiduje dokręcanie dwuetapowe. Następnie dopasuj dokładnie wartości Nm i ° – nie wolno ich "zgadywać" na podstawie podobnych napraw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dokręcanie dwuetapowe: najpierw do zadanego momentu (Nm), a potem dodatkowo o kąt (°). Drugi etap wykonuje się kątomierzem/przystawką kątową, bez luzowania połączenia.
Potrzebujesz klucza dynamometrycznego o odpowiednim zakresie dla 200 Nm oraz kątomierza (lub przystawki kątowej) do dogięcia o 180°. Ważna jest też właściwa nasadka i stabilne unieruchomienie elementu.
Sam moment zależy od tarcia (gwint, smar, zabrudzenia), więc docisk może się różnić. Dokręcanie kątowe po wstępnym momencie zwiększa powtarzalność docisku/rozciągnięcia śruby, co jest istotne w połączeniach krytycznych, np. w rejonie piasty i łożyska.
Na rysunkach serwisowych lub schematach montażu często przy danym połączeniu widnieje zapis w formacie "wartość Nm + wartość °". Jeśli przy elemencie jest tylko "Nm", procedura zwykle kończy się na momencie. Zawsze czytaj opis przypisany do właściwej śruby/nakrętki.
Nie należy. W procedurze Nm+° oba etapy stanowią całość. Pominięcie kąta zmienia docisk i może skutkować luzem, hałasem, błędami ABS lub przyspieszonym zużyciem łożyska. Na egzaminie traktuj brak drugiego etapu jako błąd technologiczny.
Najczęstsze błędy to: pominięcie dogięcia kątowego, użycie klucza o złym zakresie, brak kątomierza i "dokręcanie na oko", mylenie wartości dla przodu i tyłu oraz odczyt momentu z niewłaściwego opisu na rysunku (inna śruba w zawieszeniu).
Często w połączeniach dokręcanych momentem i kątem producent przewiduje elementy jednorazowe (rozciągane). Bez konkretnej dokumentacji nie da się tego przesądzić, ale w praktyce warto sprawdzać zalecenia serwisowe dla danej piasty/łożyska i nie używać ponownie elementów wskazanych jako jednorazowe.
Zwykle moment wykonuje się kluczem dynamometrycznym, a kąt – kątomierzem/przystawką kątową. Klucz dynamometryczny nie "mierzy" stopni. Ważne, by po osiągnięciu momentu bazowego nie cofać i nie luzować połączenia przed etapem kątowym.
Ustaw wskaźnik "0°" względem stałego punktu odniesienia, który nie obraca się wraz z kluczem (np. element zawieszenia/ramię). Następnie wykonuj płynny obrót do wskazanej wartości. Jeśli narzędzie się przesunie, wynik będzie błędny, więc zadbaj o stabilne oparcie i czytelny odczyt.
Ćwicz odczyt danych z rysunków serwisowych, rozpoznawaj zapis Nm vs Nm+° oraz dobieraj właściwe narzędzia (dynamometryczny, kątomierz). Ucz się też, które elementy zawieszenia są krytyczne montażowo (piasta, łożysko, zwrotnica) i dlaczego procedury są dwuetapowe.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że parametry dokręcania typu "200 Nm + 180°" oznaczają dwuetapowy montaż: najpierw dokręcenie połączenia do zadanego momentu, a następnie dogięcie o podany kąt.

Źródła:

  • ISO 6789-1:2017, Assembly tools for screws and nuts — Hand torque tools — Requirements and test methods for design conformance testing, quality conformance testing and recalibration procedure
  • ISO 6789-2:2017, Assembly tools for screws and nuts — Hand torque tools — Requirements and test methods for establishing a calibration system for hand torque tools

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw producentów (momenty dokręcania i procedury montażu piast/łożysk)
  • Materiały szkoleniowe z technologii montażu połączeń śrubowych (moment i kąt dokręcania)
  • Instrukcje użytkowania kluczy dynamometrycznych i przystawek do dokręcania kątowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego