Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 6.
Na podstawie tabeli oblicz ile wynosi liniowa strata ciśnienia w przewodzie o średnicy 25x2,3 mm na długości 20 m przy strumieniu przepływu 0,05 l/s.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika inżynierii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli odczytuje się jednostkowy spadek ciśnienia dla q = 0,05 l/s i rury 25×2,3: R = 27 Pa/m. Strata liniowa na odcinku L = 20 m wynosi Δp = R·L, czyli 27·20 = 540 Pa. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia R z Δp lub błędnego mnożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć liniową stratę ciśnienia na prostym odcinku przewodu. Tablica hydrauliczna podaje jednostkowy spadek ciśnienia R [Pa/m], czyli stratę przypadającą na 1 metr przewodu dla danego strumienia przepływu q i danego wymiaru rury.

Krok 1: odczyt z tabeli. Dla wiersza q = 0,05 l/s i kolumny przewodu 25×2,3 odczytujemy R = 27 Pa/m (oraz prędkość v, która tu nie jest potrzebna do rachunku).

Krok 2: obliczenie straty całkowitej. Strata liniowa na długości L = 20 m jest proporcjonalna do długości, więc liczymy:

Δp = R · L = 27 Pa/m · 20 m = 540 Pa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 80 Pa – to wynik przypadkowego przeliczenia lub odczytu z innego wiersza/kolumny; nie odpowiada działaniu R·L dla danych z tabeli.
  • 270 Pa – często wynika z pomylenia długości (np. 10 m zamiast 20 m) albo z błędu rachunkowego (27·10).
  • 27 Pa – to typowy błąd polegający na potraktowaniu R jako straty całkowitej. Tymczasem 27 Pa dotyczy 1 metra, a odcinek ma 20 m.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Jeśli w tabeli jest Pa/m, to aby otrzymać Pa, musisz pomnożyć przez metry. To szybki test poprawności rozwiązania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest liniowa strata ciśnienia w przewodzie?
Liniowa strata ciśnienia to spadek ciśnienia wynikający z tarcia przepływającej cieczy o ścianki rury na odcinkach prostych. Zależy m.in. od natężenia przepływu, średnicy, chropowatości i długości przewodu. W tablicach często podaje się ją jako R w jednostkach Pa/m.
Jak odczytać z tabeli wartość R [Pa/m] dla danej rury i przepływu?
Najpierw wybierz wiersz odpowiadający strumieniowi przepływu q (np. 0,05 l/s). Następnie przejdź do kolumny z właściwym wymiarem rury (np. 25×2,3) i odczytaj podkolumnę R [Pa/m]. Uważaj, by nie pomylić jej z v [m/s].
Jak obliczyć całkowitą stratę ciśnienia z R i długości L?
Stosuje się prostą zależność: Δp = R · L. R jest podane w Pa/m, a L w metrach. Po pomnożeniu otrzymujesz wynik w Pa. To podstawowy krok w doborze średnic i sprawdzaniu, czy instalacja spełni wymagane ciśnienia w punktach poboru.
Dlaczego jednostki Pa/m i Pa są tak ważne w tych zadaniach?
Jednostki chronią przed typowym błędem: uznaniem R (Pa/m) za stratę całkowitą (Pa). Jeśli w tabeli jest Pa/m, wynik końcowy dla odcinka musi uwzględniać długość w metrach. Kontrola jednostek pozwala szybko wychwycić pomyłki w odczycie tabeli lub w działaniu.
Czy wymiar rury 25×2,3 oznacza średnicę wewnętrzną?
Nie. Zapis 25×2,3 zwykle oznacza średnicę zewnętrzną oraz grubość ścianki. Średnica wewnętrzna jest mniejsza. W praktyce tablice hydrauliczne są przygotowane dla konkretnych systemów rur i uwzględniają ich rzeczywistą średnicę przepływu, dlatego należy korzystać z właściwej tabeli.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu strat liniowych?
Najczęstsze pomyłki to: odczyt R z niewłaściwej kolumny (inna średnica), pomylenie R z prędkością v, użycie złej długości L albo brak przemnożenia przez L. Zdarza się też korzystanie z tablic przeznaczonych dla innego materiału rur, co zmienia wartości oporów.
Czy przy doborze instalacji wystarczą tylko straty liniowe?
Nie zawsze. Straty liniowe dotyczą odcinków prostych, ale w rzeczywistej instalacji występują też straty miejscowe na kolanach, trójnikach, zaworach, filtrach i wodomierzach. W wielu projektach sumuje się straty liniowe i miejscowe, a dodatkowo uwzględnia różnice wysokości (ciśnienie hydrostatyczne).
Kiedy w praktyce korzysta się z tablic hydraulicznych zamiast wzorów?
Tablice stosuje się do szybkiego doboru średnic i wstępnych obliczeń na budowie lub w projekcie, gdy liczy się czas i powtarzalność. Wzory (np. oparte o współczynnik tarcia) są użyteczne przy analizach szczegółowych, nietypowych warunkach lub gdy brakuje tablic dla danego materiału/systemu.
Dlaczego przy większym przepływie straty rosną szybciej niż proporcjonalnie?
W przepływie w rurach strata ciśnienia zależy od prędkości, a ta rośnie wraz z przepływem. Dodatkowo zmienia się charakter przepływu i opory tarcia, dlatego R często rośnie wyraźnie szybciej niż sam przepływ. W praktyce oznacza to, że niewielkie zwiększenie q może mocno podnieść straty i wymusić większą średnicę.
Jak sprawdzić na egzaminie, czy wynik obliczeń ma sens?
Zrób szybki test jednostek i skali: jeśli R jest w Pa/m, a L w m, to Δp musi wyjść w Pa i być większe od R (dla L>1). Dodatkowo porównaj: dla 20 m wynik powinien być około 20 razy większy niż R. To pozwala wykryć błąd typu "zapomniałem pomnożyć przez długość".
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli odczytuje się jednostkowy spadek ciśnienia dla q = 0,05 l/s i rury 25×2,3: R = 27 Pa/m.

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Darcy–Weisbach equation – opis strat ciśnienia i zależności od długości przewodu (Δp proporcjonalne do L). https://en.wikipedia.org/wiki/Darcy%E2%80%93Weisbach_equation (dostęp: 2026-02-18)
  • Engineering ToolBox: "Pipe Flow - Pressure Loss" – zależność strat liniowych od długości oraz interpretacja spadku ciśnienia. https://www.engineeringtoolbox.com/pipe-flow-pressure-loss-d_438.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Opis ilustracji z tablicą hydrauliczną (załączona tabela w zadaniu): wiersz q=0,05 l/s, kolumna 25×2,3, wartość R=27 Pa/m (źródło danych liczbowych do obliczenia).

Materiały:

  • Tablice hydrauliczne doboru średnic przewodów (dla konkretnego materiału rur używanego w zadaniu)
  • Podstawy hydrauliki instalacji sanitarnych: rozdział o stratach liniowych i miejscowych
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń instalacji wodociągowych (zadania: Δp = R·L, dobór średnic)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego