KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Na podstawie tabeli określ, jak wpłynie na parametry obwodu elektrycznego zastosowanie przewodów o większym przekroju (przy tej samej temperaturze zewnętrznej).
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z parametrami obwodów elektrycznych, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Większy przekrój żyły oznacza mniejszy opór i mniejsze nagrzewanie przewodu, więc w tej samej temperaturze otoczenia może on przenieść większy prąd długotrwały.
Skoro rośnie prąd dopuszczalny, to rośnie też dopuszczalna moc odbiorników (P = U × I), co potwierdzają wartości w tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest porównanie danych dla tej samej temperatury otoczenia, ale dla różnych przekrojów żyły. Zwiększenie przekroju przewodu powoduje spadek oporu elektrycznego żyły i lepsze odprowadzanie ciepła, dlatego przewód może pracować z większym prądem bez przekroczenia dopuszczalnego nagrzewania.

Tabela obciążalności pokazuje, że przy stałej temperaturze (np. 20°C) wartości prądu dopuszczalnego długotrwale dla większego przekroju są większe niż dla mniejszego. To oznacza, że instalacja może zasilać większe obciążenie w sposób bezpieczny.

Odpowiedź "Zwiększy się dopuszczalna moc zainstalowanych odbiorników." jest poprawna, ponieważ moc obciążenia w obwodzie jednofazowym można opisać zależnością P = U × I. Dla niezmienionego napięcia zasilania wzrost dopuszczalnego prądu oznacza wzrost dopuszczalnej mocy odbiorników, co wprost wynika z danych tabelarycznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Nie zmieni to dopuszczalnej mocy zainstalowanych odbiorników." – to typowe założenie sprzeczne z tabelą: większy przekrój daje większą obciążalność, więc moc nie pozostaje taka sama.
  • "Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu nie zmieni się." – prąd dopuszczalny jest parametrem zależnym od przekroju i warunków chłodzenia; w tabeli rośnie wraz z przekrojem przy tej samej temperaturze.
  • "Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu zmniejszy się." – to odwrócenie zależności: zmniejszenie byłoby oczekiwane raczej przy wzroście temperatury otoczenia, a nie przy zwiększeniu przekroju.

W praktyce (także w instalacjach związanych z automatyką i zabezpieczeniami w systemach gazowych) dobór zbyt małego przekroju może prowadzić do przegrzewania przewodów i nieprawidłowej pracy urządzeń, dlatego umiejętność czytania tabel obciążalności jest istotna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Im większy przekrój żyły, tym mniejszy opór i mniejsze nagrzewanie przewodu przy przepływie prądu. Dzięki temu przewód może przenosić większy prąd długotrwale (Iz) w tych samych warunkach otoczenia. W tabelach technicznych widać to jako wzrost wartości Iz dla większych przekrojów.
Dopuszczalna moc zależy od prądu, jaki przewód może bezpiecznie przenosić. Skoro większy przekrój pozwala na większy prąd długotrwały, to przy tym samym napięciu zasilania rośnie też dopuszczalna moc: P = U × I. To jest bezpośrednia konsekwencja zależności fizycznych i danych tabelarycznych.
Iz to taki prąd, który może płynąć przez przewód przez dłuższy czas bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury żyły i izolacji. Zależy m.in. od przekroju, temperatury otoczenia i konstrukcji przewodu (np. liczby żył). W praktyce Iz jest podstawą doboru przekroju i zabezpieczeń.
Zawsze wtedy, gdy pytanie mówi "przy tej samej temperaturze zewnętrznej/otoczenia". W tabeli trzeba wybrać jeden wiersz temperatury (np. 20°C) i dopiero wtedy porównać wartości dla różnych przekrojów. Mieszanie wierszy z 15°C i 25°C prowadzi do błędnych wniosków o wpływie przekroju.
W typowych warunkach tak: większy przekrój oznacza mniejszą rezystancję żyły na jednostkę długości, więc przy tym samym prądzie spadek napięcia na przewodzie jest mniejszy. To poprawia warunki zasilania odbiorników. W praktyce znaczenie ma też długość trasy i sposób ułożenia przewodu.
Najczęstsze błędy to: porównywanie wartości z różnych temperatur, mylenie prądu odbiornika z dopuszczalnym prądem przewodu, nieuwzględnianie liczby żył (np. trójżyłowy vs pięciożyłowy) oraz założenie, że zmiana przekroju "nic nie zmienia". W egzaminie zawsze czytaj nagłówki kolumn i warunki porównania.
Wybierz tę samą temperaturę otoczenia, a następnie porównaj kolumny prądu (I) i mocy (P) dla dwóch przekrojów. Jeśli dla większego przekroju wartości I i P są większe, to oznacza wzrost dopuszczalnego obciążenia obwodu. To jest zadanie z interpretacji danych, a nie z pamięciowego odtwarzania liczb.
Zależy od treści polecenia. Jeśli tabela podaje już moc (P), zwykle wystarczy odczyt i porównanie wartości. Wzór P = U × I pomaga zrozumieć zależność i uzasadnić odpowiedź, ale nie zawsze trzeba liczyć. Gdy tabela nie ma mocy, wtedy można ją wyznaczyć z napięcia i prądu.
Przydaje się w instalacjach z elementami elektrycznymi: sterowanie i automatyka, czujniki, elektrozawory, układy zabezpieczeń i sygnalizacji. Dobór przewodu o właściwej obciążalności zmniejsza ryzyko przegrzewania, awarii oraz nieprawidłowego działania urządzeń. To wpływa na bezpieczeństwo całego systemu.
Tabela zwykle ma osobne kolumny lub sekcje opisane nazwą przewodu (np. "przewód trójżyłowy" i "przewód pięciożyłowy"). Trzeba odczytywać wartości wyłącznie z właściwej sekcji, bo liczba żył wpływa na nagrzewanie i obciążalność. W razie wątpliwości kieruj się nagłówkami kolumn, nie intuicją.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki (prąd, moc, rezystancja, nagrzewanie przewodów)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące doboru przekrojów przewodów i zabezpieczeń w instalacjach niskiego napięcia
  • Zestawy zadań z odczytu tabel obciążalności (Iz) i interpretacji danych technicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego