KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 30.
Na podstawie tabeli z kodami paskowymi rezystorów określ rezystancję rezystora oznaczonego paskami w kolejności: pomarańczowy, niebieski, czarny.
Ilustracja przedstawia tabelę z kodami paskowymi rezystorów, która jest używana do określania rezystancji rezystorów na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomarańczowy oznacza cyfrę 3, niebieski cyfrę 6, a czarny jest mnożnikiem 100 (czyli ×1). Zatem wartość rezystancji to 36 × 1 = 36 Ω. Pozostałe odpowiedzi wynikają z użycia mnożnika 10, 100 lub 1000 zamiast 1.

Pełne wyjaśnienie:

W kodzie barwnym rezystorów (wariant 3‑paskowy) pierwsze dwa paski tworzą dwie cyfry znaczące, a trzeci pasek oznacza mnożnik, czyli potęgę dziesięciu, przez którą należy pomnożyć liczbę z dwóch pierwszych pasków.

Dla sekwencji: pomarańczowy, niebieski, czarny:

  • Kolor pomarańczowy odpowiada cyfrze 3 (pierwsza cyfra znacząca).
  • Kolor niebieski odpowiada cyfrze 6 (druga cyfra znacząca).
  • Kolor czarny jako mnożnik oznacza 100, czyli ×1.

Najpierw zapisujemy dwie cyfry: 36. Następnie stosujemy mnożnik: 36 × 1 = 36 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź 360 Ω odpowiadałaby sytuacji, gdy mnożnik wynosi 10 (101), czyli gdy trzeci pasek oznacza inny kolor niż czarny. To typowy błąd "dopisywania jednego zera".
  • Odpowiedź 3600 Ω wynikałaby z mnożnika 100 (102). To błąd polegający na myleniu "czarny=0" z dopisaniem dwóch zer.
  • Odpowiedź 36 000 Ω odpowiada mnożnikowi 1000 (103) i zwykle jest skutkiem mechanicznego dodawania zer bez sprawdzenia, że czarny mnożnik to ×1.

W praktyce serwisowej warto potwierdzać odczyt pomiarem multimetrem (szczególnie gdy pasek jest starty lub przebarwiony), ale poprawne rozpoznanie kodu barwnego pozwala szybko weryfikować elementy jeszcze przed lutowaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W 3‑paskowym kodzie barwnym dwa pierwsze paski to cyfry znaczące, a trzeci to mnożnik (potęga 10). Tworzysz liczbę z dwóch cyfr i mnożysz przez wartość mnożnika. Wynik otrzymujesz w omach (Ω).
Czarny pasek w pozycji mnożnika oznacza mnożenie przez 100, czyli przez 1. Nie "dodaje zera" do liczby, tylko pozostawia wartość bez zmian. Dlatego np. 36 z mnożnikiem czarnym daje 36 Ω.
W kodzie barwnym każdy kolor odpowiada cyfrze. Pomarańczowy to 3, a niebieski to 6. Gdy są na dwóch pierwszych pozycjach, tworzą dwucyfrową liczbę 36, którą potem koryguje się mnożnikiem z trzeciego paska.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie mnożnika jak kolejnej cyfry, dopisywanie zbyt wielu zer ("bo czarny to 0"), zamiana podobnych kolorów przy słabym świetle oraz nieuwzględnienie, czy rezystor ma 3, 4 czy 5 pasków.
Warto znać podstawowe kolory, bo przy montażu i konserwacji układów sterowania często trzeba szybko rozpoznać element na PCB lub w wiązce. W praktyce używa się też tabliczek, aplikacji i pomiaru multimetrem, ale pamięć przyspiesza pracę.
Gdy paski są starte, przypalone, zabrudzone albo rezystor był eksploatowany w wysokiej temperaturze. Pomiar jest też wskazany, gdy element jest wlutowany w układ (mogą wpływać połączenia równoległe) – wtedy najlepiej odlutować jedną końcówkę do weryfikacji.
W 4‑paskowym kodzie dochodzi pasek tolerancji (często złoty lub srebrny) i zwykle jest on odsunięty od pozostałych. W 3‑paskowym tolerancja nie jest oznaczona osobnym paskiem. Kierunek czytania wybiera się tak, by pasek tolerancji był na końcu.
Tolerancja mówi, o ile rzeczywista rezystancja może odbiegać od nominalnej (np. w procentach). Ma znaczenie w obwodach pomiarowych, dzielnikach napięcia i filtrach, gdzie dokładność wpływa na działanie układu. W serwisie pomaga ocenić, czy element jest "w normie".
Przeliczasz przez potęgi 10: 1 kΩ = 1000 Ω, 1 MΩ = 1 000 000 Ω. Zatem 36 Ω = 0,036 kΩ oraz 0,000036 MΩ. Takie przeliczenia ułatwiają porównanie z opisami w dokumentacji i na schematach.
Pomaga nauka blokami: najpierw 0–9 (czarny do białego), potem mnożniki. Rób krótkie serie z fiszek i sprawdzaj się na realnych rezystorach. Na egzaminie zawsze najpierw ustal liczbę pasków i kierunek odczytu, dopiero potem licz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pomarańczowy oznacza cyfrę 3, niebieski cyfrę 6, a czarny jest mnożnikiem 100 (czyli ×1)."

Źródła:

  • IEC 60062:2016, "Marking codes for resistors and capacitors" (standard opisujący kody oznaczeń, w tym barwne)
  • Vishay Intertechnology, dokument: "Resistor Color Code" (tabela barw i mnożników), https://www.vishay.com/docs/28729/colorcode.pdf - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), hasło: "Electronic color code" (sekcja o resistor color code i multiplier), https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_color_code - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Tablice/karty z kodem barwnym rezystorów (3, 4 i 5 pasków) do nauki pamięciowej
  • Notatki z podstaw elektroniki: rezystancja, szeregi E, tolerancje
  • Ćwiczenia praktyczne: odczyt wartości i pomiar multimetrem dla porównania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego