Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 40.
Na podstawie wykresu odczytaj średnie roczne stężenie CO w roku 1999 w Bielsku.
Ilustracja przedstawia wykres liniowy prezentujący średnie roczne stężenia zanieczyszczeń gazowych w Bielsku w latach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnie roczne stężenie CO należy odczytać bezpośrednio z wykresu dla wskazanego roku i miejscowości. Dla roku 1999 i Bielska punkt/kolumna na wykresie odpowiada wartości 365 µg/m3. Pozostałe odpowiedzi różnią się od odczytu z wykresu i wynikają z błędnego wskazania roku lub niedokładnego odczytu skali.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność interpretacji danych pomiarowych przedstawionych graficznie. Trzeba wykonać trzy kroki: (1) znaleźć na osi czasu rok 1999, (2) wybrać serię danych dotyczącą CO dla wskazanej lokalizacji (Bielsko), (3) odczytać wartość na osi stężeń w jednostkach podanych na wykresie (tu: µg/m3).

Poprawna odpowiedź "365 µg/m3" odpowiada wartości zaznaczonej na wykresie dla roku 1999. W praktyce najczęstsze pomyłki dotyczą:

  • przesunięcia o jeden rok (np. odczyt z 1998 lub 2000),
  • złego odczytu skali (np. pomylenie działek lub odczyt między liniami siatki),
  • pomylenia serii, jeśli wykres pokazuje kilka miejscowości lub kilka zanieczyszczeń.

Odpowiedź "355 µg/m3" jest typowa dla sytuacji, gdy odczytano punkt sąsiedni (inny rok) albo zaniżono wartość przez zaokrąglenie w dół. Odpowiedź "345 µg/m3" zwykle wynika z jeszcze większego przesunięcia na osi lub odczytu z innej krzywej/koloru. Odpowiedź "395 µg/m3" wskazuje na przeszacowanie (np. odczyt z wyższej działki albo z innego fragmentu wykresu).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, sprawdź jednostkę i upewnij się, że odczytujesz dokładnie tę serię danych, której dotyczy polecenie (CO, rok 1999, Bielsko). Jeśli wykres jest gęsty, warto "poprowadzić wzrokiem" linię pomocniczą do osi wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak poprawnie odczytać wartość z wykresu dla konkretnego roku?
Najpierw znajdź wskazany rok na osi X, potem odczytaj wysokość punktu/kolumny na osi Y. Upewnij się, że patrzysz na właściwą serię danych (CO i właściwa miejscowość). Na końcu sprawdź jednostkę (np. µg/m3) i dopiero wybierz liczbę.
Co oznacza "średnie roczne stężenie CO" w zadaniu?
To uśredniona wartość stężenia tlenku węgla (CO) z całego roku. Nie jest to pojedynczy pomiar, tylko wynik uśredniania wielu obserwacji. Na wykresie taka wartość jest zwykle pokazana jako jeden punkt lub jedna kolumna dla danego roku.
Dlaczego w odpowiedziach podano jednostkę µg/m3?
µg/m3 (mikrogram na metr sześcienny) to typowa jednostka stężenia zanieczyszczeń w powietrzu. Oznacza masę substancji w określonej objętości powietrza. W zadaniu jednostka jest kluczowa, bo pozwala potwierdzić, że odczyt dotyczy stężenia, a nie np. emisji.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie z wykresu?
Najczęstsze to odczyt z niewłaściwego roku, pomylenie serii danych (inna miejscowość lub inny zanieczyszczeniowy wskaźnik), oraz błędny odczyt skali (działki osi Y). Pomaga przyłożenie linijki lub "prowadzenie" wzrokiem do osi wartości.
Czy trzeba coś obliczać, czy wystarczy odczyt?
W tym typie zadania zwykle wystarczy odczyt bez obliczeń: wybierasz rok, lokalizację i odczytujesz wartość z osi. Obliczenia byłyby potrzebne tylko wtedy, gdyby wykres przedstawiał dane cząstkowe wymagające uśrednienia, ale polecenie wskazuje na gotową średnią roczną.
Kiedy na egzaminie pojawiają się zadania z wykresami jakości powietrza?
Pojawiają się, gdy sprawdzana jest umiejętność analizy wyników monitoringu środowiska: trendów w czasie, porównań między lokalizacjami lub interpretacji jednostek i wielkości. To ważna kompetencja w ocenie stanu środowiska i przygotowaniu prostych wniosków z danych.
Jak rozpoznać, że odczyt dotyczy Bielska, a nie innej miejscowości?
Sprawdź legendę wykresu (kolory/linie/opisy serii) i nagłówki osi. Jeśli jest kilka miejscowości, każda ma zwykle osobne oznaczenie. W razie wątpliwości porównaj etykiety serii z nazwą w poleceniu i dopiero wtedy odczytuj wartość dla danego roku.
Dlaczego zadanie może być uznane za nieaktualne, mimo że odczyt jest poprawny?
Nieaktualność dotyczy zwykle tego, że pytanie odwołuje się do historycznych danych (np. rok 1999). Taki odczyt nadal może być poprawny w ramach wykresu, ale dane nie opisują obecnego stanu środowiska. Egzamin sprawdza tu umiejętność analizy danych, nie "bieżące wartości".
Jak odczytywać wykres, gdy wartości są między liniami siatki?
Wtedy stosuje się interpolację: oceniasz, jak blisko punkt jest do sąsiednich wartości na skali (np. bliżej 360 niż 370). Na egzaminie odpowiedzi zwykle są tak dobrane, aby właściwy wybór odpowiadał odczytowi z dokładnością do działki lub prostego zaokrąglenia.
Jak przygotować się do zadań z odczytem stężeń CO z wykresów?
Ćwicz odczyt z różnych typów wykresów (liniowe i słupkowe), zwracając uwagę na: osie, legendę, jednostki i skalę. Dodatkowo utrwal pojęcia: stężenie, średnia roczna, oraz nazwy podstawowych zanieczyszczeń powietrza (CO, NO2, PM).
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że średnie roczne stężenie CO należy odczytać bezpośrednio z wykresu dla wskazanego roku i miejscowości.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z interpretacji wykresów i tabel (statystyka opisowa)
  • Podstawy monitoringu jakości powietrza (metodyka, pojęcia, jednostki)
  • Ćwiczenia z odczytu danych z wykresów (różne skale i typy wykresów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego