KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej silnika głównego określ dopuszczalną wartość zużycia trzonu grzybka zaworowego zaworu wydechowego silnika.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji techniczno-ruchowej dotyczącej silnika głównego, z naciskiem na zawór wydechowy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość dopuszczalnego zużycia należy odczytać bezpośrednio z podanego fragmentu DTR dla zaworu wydechowego. W dokumentacji wskazano, że dopuszczalne zużycie trzonu grzybka zaworowego wynosi 47,40 mm. Pozostałe liczby nie odpowiadają temu parametrowi lub są innymi wymiarami/granicami z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozpoznanie, że nie chodzi o obliczenia, lecz o odczyt wartości dopuszczalnej z dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR). DTR dla silników okrętowych zwykle podaje osobno: wymiary nominalne, wymiary graniczne oraz dopuszczalne zużycia/odchyłki dla konkretnych części.

Poprawna jest odpowiedź "47,40 mm", ponieważ właśnie taka wartość jest wskazana w udostępnionym fragmencie DTR jako dopuszczalna dla zużycia trzonu grzybka zaworowego zaworu wydechowego. To oznacza granicę akceptowalności elementu według kryteriów producenta (po jej przekroczeniu element należy kwalifikować do wymiany lub regeneracji zgodnie z procedurą).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "48,25 mm" oraz "49,10 mm" to wartości bliskie poprawnej, co często kusi do wyboru na zasadzie podobieństwa. Jednak w DTR nawet niewielkie różnice mogą dotyczyć innego parametru (np. innego typu zaworu, innego zakresu, innej kolumny tabeli albo innego elementu zaworu). Jeżeli w tabeli występuje kilka liczb o podobnej wielkości, trzeba upewnić się, że odczytano dokładnie wiersz i kolumnę opisane jako dopuszczalne zużycie dla wskazanego elementu.
  • "160,20 mm" jest wartością znacząco większą i z dużym prawdopodobieństwem odnosi się do innego wymiaru konstrukcyjnego (np. długości elementu) lub innej pozycji w tabeli. W kontekście zużycia trzonu grzybka zaworu takie liczby bywają charakterystyczne dla wymiarów całkowitych, a nie dla kryterium dopuszczalności zużycia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zidentyfikuj w DTR dokładną nazwę elementu i rodzaj parametru (zużycie dopuszczalne / wymiar graniczny / nominalny), a dopiero potem odczytaj liczbę i jednostkę. To minimalizuje ryzyko wyboru wartości z sąsiedniej rubryki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DTR (dokumentacja techniczno-ruchowa) opisuje budowę, parametry, obsługę, przeglądy i kryteria zużycia elementów silnika. W praktyce służy do bezpiecznej eksploatacji: podaje limity zużycia, procedury pomiarów oraz momenty/zakresy regulacji i wymiany części.
Szukaj w tabelach i opisach sformułowań typu "dopuszczalne zużycie", "wear limit", "wartość graniczna", "min./max.". Następnie upewnij się, że odczyt dotyczy właściwego elementu (np. zawór wydechowy) oraz właściwego parametru (zużycie trzonu), a nie wymiaru nominalnego.
To typowy zabieg egzaminacyjny: ma sprawdzić, czy potrafisz precyzyjnie odczytać właściwą komórkę tabeli w DTR, a nie tylko "zgadnąć" z przybliżenia. W praktyce w dokumentacji bywają różne limity dla wariantów części, różnych typów zaworów lub różnych warunków pracy.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwego wiersza (inny element), odczyt z sąsiedniej kolumny (np. nominalny zamiast dopuszczalnego), pominięcie jednostki (mm), oraz nieuwzględnienie dopisku typu "dla zaworu wydechowego" vs "dla dolotowego". Pomaga linijka i sprawdzanie nagłówków.
To granica określona przez producenta, do której element może pracować bezpiecznie i spełniać wymagania funkcjonalne. Po przekroczeniu dopuszczalnego zużycia rośnie ryzyko nieszczelności, pogorszenia pracy układu rozrządu i awarii. Wtedy element kwalifikuje się do wymiany lub regeneracji.
Pomiary wykonuje się podczas planowych przeglądów, remontów oraz po objawach wskazujących na problemy (spadek mocy, wzrost temperatur, nieszczelność, nieprawidłowe luzy). Dokładne interwały i zakres pomiarów powinny wynikać z DTR oraz systemu utrzymania ruchu na statku.
Najczęściej stosuje się przyrządy pomiarowe warsztatowe, np. mikrometry, suwmiarki, czujniki zegarowe, średnicówki (zależnie od mierzonego wymiaru). Kluczowe jest dobranie narzędzia do geometrii elementu oraz wykonanie pomiaru w miejscach wskazanych w DTR, aby wynik był porównywalny z limitem.
W ograniczonym zakresie tak, bo zadanie polega na odczycie z DTR. Jednak znajomość budowy (co jest trzonem, co grzybkiem, czym różni się zawór wydechowy od dolotowego) pomaga szybko znaleźć właściwy wiersz w tabeli i uniknąć odczytu parametru dotyczącego innej części.
Zużycie dopuszczalne często jest wartością graniczną dla konkretnej cechy elementu i bywa relatywnie "małe" w porównaniu z wymiarami całkowitymi części. Liczby rzędu 100–200 mm częściej opisują długości lub wymiary konstrukcyjne, a nie kryterium zużycia. Zawsze decyduje opis kolumny w DTR.
Ćwicz pracę z tabelami: czytaj nagłówki, jednostki, przypisy i oznaczenia wariantów. Rób krótkie "procedury": (1) identyfikuj element, (2) identyfikuj parametr, (3) identyfikuj warunki/typ, (4) odczytaj wartość. Na próbnych zadaniach trenuj też dokładność zapisu z przecinkiem i w mm.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość dopuszczalnego zużycia należy odczytać bezpośrednio z podanego fragmentu DTR dla zaworu wydechowego.

Materiały:

  • Instrukcje producentów silników (DTR/Instruction Manual) dotyczące układu rozrządu i zaworów
  • Podręczniki z eksploatacji silników spalinowych okrętowych (rozdziały: zawory, kryteria zużycia, diagnostyka)
  • Materiały szkolne z czytania dokumentacji technicznej i tabel tolerancji/zużyć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego