KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu Specyfikacji technicznej i wyników badań wilgotności gruntów określ, który z gruntów należy przesuszyć przed jego wbudowaniem w nasyp.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z wynikami badań wilgotności gruntów, który jest częścią specyfikacji technicznej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przesuszenie stosuje się wtedy, gdy wilgotność badanego gruntu jest wyższa niż wartość dopuszczalna/zalecana w specyfikacji dla wbudowania i skutecznego zagęszczenia. Porównując wyniki dla poszczególnych gruntów z wymaganiem ST, wskazany do przesuszenia jest grunt, który przekracza limit.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych (np. wykonywanie nasypów) wilgotność gruntu ma kluczowy wpływ na możliwość uzyskania wymaganego zagęszczenia. Specyfikacja techniczna zwykle wskazuje, w jakich warunkach materiał może być wbudowany i zagęszczany (np. poprzez odniesienie do wilgotności zalecanej/dopuszczalnej albo do przedziału tolerancji).

Jeżeli grunt jest zbyt mokry, podczas zagęszczania zamiast efektywnego "upakowania" ziaren może dochodzić do: upłynnienia, pompowania wody, rozmazywania warstw oraz spadku nośności. Wtedy typowym działaniem korygującym jest przesuszenie (np. rozścielenie i napowietrzanie, mieszanie, odczekanie na odparowanie, ewentualnie domieszki poprawiające warunki robocze – zależnie od technologii i ST).

W tym zadaniu należy oprzeć się na fragmencie specyfikacji oraz zestawionych wynikach wilgotności. Poprawna odpowiedź wskazuje: "Grunt II 9,45% 8,50%", czyli ten grunt, dla którego – zgodnie z kryterium z ST – zachodzi warunek wymagający przesuszenia przed wbudowaniem w nasyp.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ dla gruntów I, III i IV (przy zastosowaniu tego samego zapisu specyfikacji) nie zachodzi przesłanka do przesuszenia w takim sensie, w jakim wymaga tego dokument: albo nie przekraczają wartości granicznej, albo mieszczą się w dopuszczalnym zakresie, albo spełniają warunek kwalifikujący do innego działania technologicznego niż przesuszanie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, co oznaczają dwie wartości procentowe w wariantach odpowiedzi (np. wynik badania oraz wartość wymagana/dopuszczalna), a dopiero potem wykonaj porównanie dokładnie według kryterium ze specyfikacji. To minimalizuje ryzyko pomylenia przesuszania z dowilżaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że wilgotność gruntu jest zbyt wysoka w stosunku do wymagań technologicznych/specyfikacji, więc przed układaniem i zagęszczaniem trzeba ją obniżyć. Robi się to po to, aby dało się uzyskać wymagane zagęszczenie i nośność, bez rozmazywania warstw i utraty stabilności.
Przy nadmiernej wilgotności woda wypełnia pory i działa jak "smar", a podczas przejazdów sprzętu może dojść do upłynnienia i pompowania wody. Zamiast wzrostu gęstości pojawia się deformacja i spadek nośności. Dlatego często konieczne jest przesuszenie lub inna korekta technologii.
Najpierw ustal, która wartość jest wynikiem badania, a która wartością wymaganą/dopuszczalną (lub granicą przedziału). Następnie zastosuj dokładnie zapis ST: sprawdź, czy wynik mieści się w przedziale albo czy przekracza limit. Dopiero na tej podstawie decydujesz o przesuszeniu lub dowilżeniu.
Najczęściej stosuje się rozścielenie cienką warstwą, mieszanie/bronowanie, napowietrzanie i odczekanie na odparowanie. W praktyce dobór metody zależy od rodzaju gruntu, pogody, harmonogramu i wymagań ST. Celem jest obniżenie wilgotności do poziomu umożliwiającego prawidłowe zagęszczenie.
Nie zawsze "mechanicznie" dla każdego przypadku, bo specyfikacja może dopuszczać tolerancję lub wskazywać inne działania (np. stabilizację lub wymianę). Jednak co do zasady, jeśli wynik badania przekracza górny limit wilgotności roboczej, przesuszenie jest typowym i najprostszym działaniem korygującym przed wbudowaniem.
Dowilżanie stosuje się, gdy grunt jest zbyt suchy w stosunku do wymaganej wilgotności roboczej. Zbyt suchy materiał często trudno zagęścić do wymaganego stopnia, bo brakuje wody ułatwiającej "ułożenie" ziaren. O tym, czy dowilżać, decyduje porównanie z kryterium ze specyfikacji.
Najczęstsze są: pomylenie znaczenia dwóch podanych wartości (np. wynik vs limit), nieuwzględnienie tolerancji z ST, wybór opcji z największą liczbą "na oko" oraz mylenie przesuszania z dowilżaniem. Pomaga spisanie kryterium w formie krótkiej reguły i konsekwentne porównanie wszystkich wariantów.
To etap, w którym grunt (materiał nasypowy) jest rozścielany warstwami w konstrukcji nasypu i następnie zagęszczany zgodnie z technologią. Parametry materiału, w tym wilgotność, muszą spełniać wymagania jakościowe, bo od nich zależy uzyskanie nośności, stateczności skarp i trwałości drogi.
Zwykle nie są potrzebne złożone obliczenia, tylko porównanie wartości z wymaganiem (np. czy wynik przekracza limit albo czy mieści się w zakresie). Kluczowe jest jednak poprawne odczytanie kryterium ze specyfikacji technicznej i konsekwentne zastosowanie go do każdej pozycji.
Najpierw zapisz w jednym zdaniu regułę ze specyfikacji (np. "jeśli wilgotność jest powyżej górnej granicy, trzeba przesuszyć"). Potem dla każdej opcji porównaj wynik z limitem lub zakresem. Unikaj zgadywania na podstawie "największej liczby" i sprawdź wszystkie warianty identycznym schematem.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przesuszenie stosuje się wtedy, gdy wilgotność badanego gruntu jest wyższa niż wartość dopuszczalna/zalecana w specyfikacji dla wbudowania i skutecznego zagęszczenia.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (konkretnej Specyfikacji technicznej/STWiORB użytej w zadaniu oraz tabeli/kryterium, do którego odnoszą się podane wartości).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych: zagęszczanie i wilgotność robocza
  • Instrukcje/specyfikacje techniczne robót ziemnych stosowane na budowie (przykładowe STWiORB)
  • Podstawy geotechniki drogowej: zależność wilgotność–zagęszczalność (krzywa Proctora) – opis jakościowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego