KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 32.
Na podstawie zamieszczonej charakterystyki eksploatacyjnej żurawia wieżowego określ, jakim maksymalnym ciężarem można obciążyć hak żurawia przy wysięgu o długości 22 m.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek żurawia wieżowego wraz z wykresem charakterystyki eksploatacyjnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysięg 22 m oznacza promień pracy żurawia od osi obrotu do haka.
Aby ustalić dopuszczalne obciążenie, należy odczytać z charakterystyki eksploatacyjnej (wykresu/tabeli udźwigu) wartość odpowiadającą 22 m. Z odczytu wynika maksymalnie 3,5 tony, więc większe wartości przekraczają dopuszczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W żurawiach wieżowych dopuszczalny udźwig na haku zależy od wysięgu, czyli odległości poziomej (promienia pracy) od osi obrotu żurawia do miejsca podwieszenia ładunku. Im większy wysięg, tym zwykle mniejszy dopuszczalny ciężar, ponieważ rośnie moment obciążający konstrukcję.

Aby odpowiedzieć na pytanie, nie wykonuje się obliczeń. Stosuje się odczyt z charakterystyki eksploatacyjnej (diagramu udźwigu):

  • odnajduje się na osi/kolumnie wartość wysięgu 22 m,
  • następnie odczytuje się odpowiadający jej maksymalny ciężar dla haka,
  • wynik podaje się w jednostce z charakterystyki (w zadaniu: tony).

Poprawna odpowiedź to "3,5 tony", ponieważ jest to wartość graniczna dopuszczalna dla wysięgu 22 m wskazana na charakterystyce. W praktyce oznacza to, że podnoszenie ładunku cięższego przy takim promieniu pracy jest niedozwolone (ryzyko przeciążenia, spadku stabilności, zadziałania ograniczników lub awarii).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "4,0 tony" i "6,0 ton" – to wartości wyższe, które mogłyby dotyczyć mniejszego wysięgu (bliżej masztu), ale przy 22 m przekraczałyby dopuszczalne obciążenie z charakterystyki.
  • "2,3 tony" – to wartość zbyt niska dla 22 m; często wynika z odczytu z niewłaściwego miejsca (np. innej krzywej, innej konfiguracji lub sąsiedniego wysięgu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz dane dla właściwego parametru (wysięg, nie wysokość) oraz czy nie pomyliłeś serii danych/konfiguracji. Przy odczycie zwróć uwagę na przecinki dziesiętne i jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysięg to pozioma odległość od osi obrotu żurawia do haka (promień pracy). Im większy wysięg, tym zwykle mniejszy dopuszczalny udźwig, bo rośnie moment obciążający konstrukcję. Dlatego udźwig zawsze sprawdza się dla konkretnej wartości wysięgu.
Najpierw znajdź na wykresie lub w tabeli wartość wysięgu (np. 22 m). Następnie odczytaj przypisaną do niej wartość dopuszczalnego obciążenia haka. Upewnij się, że korzystasz z właściwej krzywej/kolumny dla danej konfiguracji żurawia i poprawnych jednostek.
Przekroczenie udźwigu przy danym wysięgu zwiększa moment i może prowadzić do przeciążenia elementów nośnych, utraty stateczności, zadziałania ograniczników lub wypadku. Wykres udźwigu określa bezpieczne granice pracy dla konkretnej konstrukcji i konfiguracji.
Nie. Udźwig jest zależny od wysięgu. Przy pracy bliżej masztu żuraw może zwykle podnosić więcej, a przy pracy na dużym promieniu dopuszczalny ciężar spada. Dlatego do planowania podnoszeń zawsze używa się charakterystyki udźwigu.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej osi (np. mylenie wysięgu z wysokością), wybór złej krzywej/kolumny (inna konfiguracja), odczyt z sąsiedniej wartości wysięgu oraz przeoczenie jednostek i przecinka dziesiętnego. Warto odczyt zawsze "sprawdzić na logikę".
Na osi wysięgu znajdź 22 m lub punkt pomiędzy wartościami sąsiednimi. Jeśli wykres ma podziałkę co kilka metrów, odczytaj z odpowiedniego miejsca i zachowaj ostrożność. Gdy instrukcja przewiduje wartości dyskretne, nie zakładaj "na oko" większego udźwigu niż pokazano.
Nie powinno się zawyżać wyniku przez zaokrąglanie w górę, bo to może oznaczać przekroczenie dopuszczalnego obciążenia. Jeśli już, praktycznie stosuje się bezpieczny zapas (zaokrąglenie w dół) i uwzględnia masę zawiesi oraz osprzętu, nie tylko samego ładunku.
Obciążenie haka to nie tylko masa podnoszonego elementu (np. zbrojenia czy prefabrykatu), ale także masa zawiesi, trawersy, haków pomocniczych i innego osprzętu. W praktyce trzeba zsumować wszystkie te składniki, aby nie przekroczyć wartości dopuszczalnej z charakterystyki.
Wykres udźwigu jest potrzebny przy planowaniu podnoszenia paczek prętów, siatek zbrojeniowych, koszy zbrojeniowych, deskowań i prefabrykatów. Szczególnie ważny jest, gdy ładunek ma być podany daleko od żurawia (duży wysięg) lub na duże wysokości.
Ćwicz odczyt wykresów i tabel: wysięg–udźwig, zwracaj uwagę na jednostki oraz oznaczenia konfiguracji. Trenuj wskazywanie właściwego punktu na osi i kontrolę wyniku "zdrowym rozsądkiem" (na większym wysięgu udźwig nie powinien rosnąć). Pomaga też analiza typowych błędów.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Z odczytu wynika maksymalnie 3,5 tony, więc większe wartości przekraczają dopuszczenie."

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji żurawi wieżowych (sekcja: wykres/diagram udźwigu)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące transportu bliskiego na budowie
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu wykresów i tabel (udźwig vs wysięg)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego