W kolorymetrycznym oznaczaniu fosforanów(V) przygotowanie skali wzorców polega na sporządzeniu serii roztworów o znanych, rosnących ilościach analitu. Z opisu wynika, że przygotowuje się 8 cylindrów Nesslera, a objętości wzorcowego roztworu roboczego KH₂PO₄ są podane w tabeli skali.
1) Objętość KH₂PO₄ dla całej skali
Wartości KH₂PO₄ nie są stałe (różnią się między wzorcami), więc trzeba je zsumować dla wszystkich 8 cylindrów. Suma objętości z tabeli wynosi 28,5 cm³. To jest całkowita ilość roztworu wzorcowego potrzebna do przygotowania kompletnej skali.
2) Objętości odczynników barwiących (stałe na próbkę)
Instrukcja mówi, że do każdego cylindra dodaje się tę samą porcję odczynników: 2 cm³ roztworu molibdenianu amonu (NH₄)₆Mo₇O₂₄ oraz 0,2 cm³ roztworu SnCl₂ (reduktor). Ponieważ cylindrów jest 8, całkowite ilości liczy się przez mnożenie:
- (NH₄)₆Mo₇O₂₄: 8 × 2 cm³ = 16,0 cm³
- SnCl₂: 8 × 0,2 cm³ = 1,6 cm³
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
Warianty z wartościami typu 8,0 cm³ dla molibdenianu lub 0,16 cm³ dla SnCl₂ sugerują błąd w mnożeniu (np. przyjęcie niewłaściwej liczby cylindrów albo pomylenie 0,2 z 0,02). Z kolei wpisanie 0,285 cm³ zamiast 28,5 cm³ dla KH₂PO₄ wskazuje na typową pomyłkę jednostek (np. nieuprawnione "przeliczenie" cm³ na dm³ lub przesunięcie przecinka). Poprawny wynik musi jednocześnie uwzględniać sumowanie zmiennych objętości KH₂PO₄ oraz mnożenie stałych dodatków odczynników przez 8 wzorców.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, które objętości zmieniają się między wzorcami (sumujesz), a które są stałe "na każdy cylinder" (mnożysz przez liczbę próbek).
