KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 37.
Na podstawie zamieszczonych w tabeli współrzędnych punktów kontrolowanych, wyznaczonych w wyniku pomiarów, oblicz liniowe przemieszczenie punktu nr 21.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi pomiarowymi, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemieszczenie liniowe punktu wyznacza się jako długość wektora różnic współrzędnych między epoką odniesienia i kontrolną: p = √(Δx² + Δy²) (a gdy uwzględnia się wysokość: √(Δx² + Δy² + ΔH²)). Po podstawieniu różnic z tabeli dla punktu 21 i przeliczeniu na mm otrzymuje się 9 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach kontrolnych z geodezji inżynieryjnej przemieszczenie liniowe punktu jest rozumiane jako wartość wypadkowa zmiany jego położenia między dwoma stanami (np. między pomiarem odniesienia a pomiarem kontrolnym). Z tabeli współrzędnych odczytuje się współrzędne punktu nr 21 w obu epokach, a następnie liczy składowe przemieszczenia jako różnice:

  • Δx = xkontrolne − xodniesienia
  • Δy = ykontrolne − yodniesienia
  • jeśli zadanie obejmuje wysokości: ΔH (lub Δz) analogicznie

Następnie oblicza się długość wektora przemieszczenia. Dla analizy planimetrycznej (najczęściej spotykanej przy "liniowym przemieszczeniu" w planie) stosuje się zależność:

p = √(Δx² + Δy²)

Jeżeli w zadaniu wyraźnie uwzględnia się także wysokość, wtedy liczy się przemieszczenie przestrzenne:

p = √(Δx² + Δy² + ΔH²)

Kluczowy element to jednostki. Współrzędne w tabelach geodezyjnych są zwykle w metrach, więc po obliczeniu p w metrach należy wynik przeliczyć na milimetry (1 m = 1000 mm). Dopiero na końcu wykonuje się zaokrąglenie zgodnie z poleceniem/typową praktyką zadania.

Odpowiedź "p = 9 mm" odpowiada wypadkowej uzyskanej z różnic współrzędnych punktu 21 podanych w tabeli po poprawnym przeliczeniu na mm. Pozostałe wyniki są typowe dla błędów: pominięcia jednej składowej, błędnego przeliczenia m→mm albo przedwczesnego zaokrąglania składowych przed obliczeniem pierwiastka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wartość wypadkowa zmiany położenia punktu między dwoma pomiarami (np. odniesienie i kontrola). Najczęściej liczy się ją jako długość wektora z różnic współrzędnych: p = √(Δx² + Δy²) w planie lub z dodatkową składową wysokości dla 3D.
Najpierw liczysz różnice: Δx = x2 − x1 oraz Δy = y2 − y1 dla tego samego punktu. Potem liczysz wypadkową: p = √(Δx² + Δy²). Na końcu sprawdzasz jednostki i ewentualnie przeliczasz wynik (np. m na mm).
Bo współrzędne w tabelach geodezyjnych są często w metrach, a odpowiedzi w testach bywają w milimetrach. Jeśli nie przeliczysz p z metrów na mm (mnożenie przez 1000), otrzymasz wynik 1000 razy mniejszy i wybierzesz złą odpowiedź.
Najczęściej: (1) pominięcie jednej składowej i przyjęcie |Δx| lub |Δy| za wynik, (2) błąd m↔mm, (3) zaokrąglanie Δx i Δy przed obliczeniem pierwiastka, (4) użycie sumy |Δx|+|Δy| zamiast √(Δx²+Δy²).
Zależy od treści zadania. Gdy podane są tylko współrzędne płaskie (X, Y), liczy się przemieszczenie w planie: √(Δx² + Δy²). Jeśli jest też wysokość (H/Z) i jest ona istotna w poleceniu, liczy się przemieszczenie przestrzenne: √(Δx² + Δy² + ΔH²).
Stosuje się go przy obserwacji obiektów, które mogą się przemieszczać: budynków, ścian oporowych, zapór, mostów, skarp czy wykopów. Celem jest szybkie wykrycie zmian położenia i ocena, czy mieszczą się w wymaganiach projektu i bezpieczeństwa.
Oceń rząd wielkości: jeśli różnice współrzędnych są rzędu tysięcznych metra, p wyjdzie w milimetrach; jeśli są rzędu setnych metra, p wyjdzie w centymetrach. Porównaj też p z największą składową: p nie może być mniejsze niż |Δx| ani |Δy|.
Bo Δx i Δy są prostopadłymi składowymi wektora. Wypadkowa długość wektora wynika z geometrii (twierdzenie Pitagorasa), a nie z sumy wartości bezwzględnych. Suma |Δx|+|Δy| zawyża wynik i nie odpowiada odległości w układzie współrzędnych.
Najczęściej bezpiecznie jest obliczyć p z możliwie dużą dokładnością (na kalkulatorze), dopiero na końcu przeliczyć na mm i zaokrąglić do pełnych mm, jeśli odpowiedzi są w mm. Nie zaokrąglaj Δx i Δy przed pierwiastkowaniem, bo to zmienia wynik.
Ćwicz schemat: odczyt z tabeli → różnice Δ → wypadkowa √ → jednostki → zaokrąglenie. Rozwiązuj krótkie serie zadań z różnymi jednostkami i ucz się samokontroli wyniku (porównanie z największą składową, ocena rzędu wielkości).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Przemieszczenie liniowe punktu wyznacza się jako długość wektora różnic współrzędnych między epoką odniesienia i kontrolną: p = √(Δx² + Δy²) (a gdy uwzględnia się wysokość: √(Δx² + Δy² + ΔH²))."

Materiały:

  • Skrypt/notes z geodezji inżynieryjnej: monitoring przemieszczeń i odkształceń
  • Zadania rachunkowe z przeliczaniem jednostek i obliczaniem długości wektorów
  • Materiały dydaktyczne z opracowania wyników pomiarów (tabele, różnice, zaokrąglenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego