KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Na podstawie zamieszczonych w tabeli wyników pomiarów punktów kontrolowanych, oblicz przemieszczenie pionowe punktu nr 3.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi pomiarowymi, która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika geodety w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemieszczenie pionowe punktu wyznacza się jako różnicę wysokości z dwóch pomiarów (kolejnych epok) odczytanych z tabeli.
Wynik -5,6 mm oznacza, że punkt nr 3 obniżył się o 5,6 mm względem wartości odniesienia. Odpowiedzi z 56 mm wynikają zwykle z błędnego przeliczenia jednostek lub przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

Przemieszczenie pionowe punktu (czasem nazywane zmianą wysokości) oblicza się na podstawie danych z dwóch momentów obserwacji zapisanych w tabeli. W praktyce porównuje się wysokość punktu z epoki odniesienia (np. "0", "I" lub "początkowej") z wysokością z epoki kontrolnej (np. "II", "III" lub "aktualnej").

Ogólny schemat jest następujący:

  • odczytaj z tabeli dwie wartości wysokości dla punktu nr 3 (dla dwóch epok),
  • wykonaj odejmowanie zgodne z definicją przyjętą w zadaniu (najczęściej: wartość aktualna − wartość odniesienia),
  • zapisz wynik w milimetrach i z dokładnością zgodną z danymi w tabeli.

Odpowiedź -5,6 mm oznacza osiadanie (obniżenie) punktu nr 3 o 5,6 mm. Znak "minus" jest tutaj kluczowy: informuje o kierunku zmiany w pionie, a nie tylko o jej wielkości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • -56 mm ma prawidłowy znak (obniżenie), ale zbyt dużą wartość. Taki wynik często powstaje przez błędne przesunięcie przecinka lub pomylenie jednostek (np. interpretację 5,6 mm jako 0,056 m i ponowny, niepoprawny przelicznik).
  • +5,6 mm ma poprawną wartość bezwzględną, ale zły znak. To typowy efekt odwrócenia kolejności odejmowania lub założenia, że "zmiana" zawsze jest dodatnia.
  • +56 mm łączy oba błędy naraz: nieprawidłowy znak oraz zawyżenie wartości (najczęściej o czynnik 10).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź, czy kierunek zmiany ma sens inżyniersko (osiadanie jest częste), ale zawsze trzymaj się danych z tabeli i konsekwentnej konwencji znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przemieszczenie pionowe to zmiana wysokości punktu w czasie, wyznaczona na podstawie pomiarów (np. niwelacji) w dwóch epokach. Wynik ma znak: wartość ujemna zwykle oznacza osiadanie (obniżenie), a dodatnia wypiętrzenie (podniesienie) punktu.
Odczytaj z tabeli wysokość punktu z epoki odniesienia i z epoki kontrolnej, a następnie oblicz różnicę zgodnie z przyjętą definicją (najczęściej: aktualna minus odniesienia). Na końcu dopilnuj jednostek (mm/m) i zapisu z odpowiednią dokładnością.
Znak minus informuje o kierunku zmiany wysokości. W wielu zadaniach ujemny wynik oznacza, że punkt się obniżył (osiadł) w porównaniu z pomiarem odniesienia. To ważne, bo sama wartość bezwzględna nie mówi, czy obiekt "opada", czy "unosi się".
Nie. W geodezji inżynieryjnej przemieszczenie pionowe zwykle zapisuje się ze znakiem, aby rozróżnić osiadanie od wypiętrzenia. Wartość bezwzględna bywa używana w podsumowaniach (np. "wielkość przemieszczenia"), ale w obliczeniach kontrolnych znak jest kluczowy.
Najczęściej myli się kolejność odejmowania (co odwraca znak), pomija się znak i wybiera "ładną" dodatnią liczbę albo popełnia błąd skali: przesuwa przecinek lub myli mm z cm/m, przez co powstaje wynik 10× większy (np. 56 zamiast 5,6).
Punkty kontrolowane mierzy się m.in. podczas monitoringu przemieszczeń obiektów (budynki, mosty, nasypy), w trakcie robót budowlanych oraz przy okresowych kontrolach stabilności. Porównywanie wyników z różnych epok pozwala wykryć niebezpieczne trendy osiadań.
Po obliczeniu porównaj wynik z typową skalą zmian dla danego obiektu (mm, rzadziej cm) i upewnij się, że jednostki są spójne z tabelą. Skontroluj też znak, wykonując szybki test: jeśli wysokość w epoce kontrolnej jest mniejsza niż odniesienia, wynik powinien wyjść ujemny (przy definicji aktualna − odniesienia).
Potrzebujesz dwóch wartości wysokości dla punktu nr 3: z epoki odniesienia (początkowej) i z epoki kontrolnej (aktualnej). Jeśli tabela zawiera już zestawione różnice, korzysta się z właściwej kolumny, ale nadal trzeba pilnować znaku i jednostek.
Takie pary odpowiedzi są typowe w testach, bo sprawdzają uważność w zapisie dziesiętnym i jednostkach. Różnica między 5,6 a 56 zwykle wynika z przesunięcia przecinka lub błędnego przeliczenia (np. pomylenia mm z cm). To częsty błąd rachunkowy na egzaminach.
Ćwicz odczyt z tabel i konsekwentne zapisywanie wzoru różnicy (np. aktualna − odniesienia). Zrób serię krótkich zadań na znak i jednostki, a na końcu zawsze wykonuj kontrolę: czy wynik jest w realistycznym zakresie i czy kierunek (plus/minus) zgadza się z porównaniem wartości w tabeli.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedzi z 56 mm wynikają zwykle z błędnego przeliczenia jednostek lub przesunięcia przecinka."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji i obliczeń geodezyjnych (dział: różnice wysokości, niwelacja kontrolna)
  • Zadania rachunkowe z monitoringu przemieszczeń (interpretacja znaków i jednostek)
  • Notatki/arkusze ćwiczeń z opracowania wyników pomiarów (tabele, epoki, zestawienia zmian)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego