KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Współrzędne środka komina na poziomie zerowym wynoszą: X0 = 456,169 m; Y0 = 735,123 m.
Na podstawie wyników pomiarów okresowych zawartych w tabeli określ, na którym poziomie obserwacyjnym nastąpiło największe odchylenie osi komina względem poziomu zerowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi współrzędnych środka komina na różnych poziomach obserwacyjnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać poziom o największym odchyleniu osi komina, dla każdego poziomu obserwacyjnego wyznacza się odchyłki względem poziomu 0: ΔX = X − X0, ΔY = Y − Y0, a następnie porównuje miarę przemieszczenia w planie (najczęściej √(ΔX²+ΔY²)). Z danych w tabeli największa wartość wypada na poziomie 2.

Pełne wyjaśnienie:

"Największe odchylenie osi komina względem poziomu zerowego" oznacza, że porównujemy położenie środka komina na danym poziomie obserwacyjnym z położeniem odniesienia na poziomie 0 (X0, Y0). W praktyce jest to typowe zadanie z monitoringu geodezyjnego obiektów wysmukłych: na różnych wysokościach wyznacza się położenie osi i sprawdza, gdzie przemieszczenie jest największe.

Procedura obliczeń jest następująca:

  • Krok 1: dla każdego poziomu obserwacyjnego odczytaj z tabeli współrzędne (X, Y).
  • Krok 2: policz składowe przemieszczenia względem poziomu 0: ΔX = X − X0 oraz ΔY = Y − Y0.
  • Krok 3: wyznacz jedną, porównywalną miarę odchylenia. Najczęściej przyjmuje się długość wektora przemieszczenia w planie: d = √(ΔX² + ΔY²). Dzięki temu uwzględniasz jednocześnie oba kierunki, niezależnie od znaków różnic.
  • Krok 4: porównaj wartości d dla wszystkich poziomów i wskaż poziom z największym d.

Odpowiedź "Na poziomie 2." jest poprawna, ponieważ po wykonaniu powyższych obliczeń właśnie dla poziomu 2 otrzymuje się największą miarę przemieszczenia względem (X0, Y0).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo na poziomach 1, 3 i 4 (zgodnie z tabelą) obliczone odchylenia względem poziomu 0 są mniejsze. Częsty błąd polega na wybieraniu poziomu z największą wartością jednej składowej (np. tylko |ΔX|), co nie musi dawać największego odchylenia całkowitego. Inną pułapką jest porównanie współrzędnych bez odjęcia wartości odniesienia (X0, Y0), przez co porównuje się "same liczby", a nie rzeczywiste przemieszczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz różnice współrzędnych: ΔX = X − X0 i ΔY = Y − Y0. Następnie, aby mieć jedną miarę do porównań, zwykle wyznacza się długość przemieszczenia w planie: d = √(ΔX² + ΔY²). Największe d oznacza największe odchylenie.
Najczęściej chodzi o największe przemieszczenie środka/osi komina w rzucie poziomym względem punktu odniesienia (poziomu 0). Nie porównia się samych współrzędnych, tylko odchyłki ΔX i ΔY, a potem miarę łączną (np. długość wektora przemieszczenia).
Bo przemieszczenie jest zwykle dwuwymiarowe: zmienia się i X, i Y. Poziom z największym |ΔX| może mieć małe |ΔY|, a inny poziom odwrotnie. Dopiero miara łączna (np. √(ΔX²+ΔY²)) pokazuje, gdzie odchylenie całkowite jest największe.
Najczęstsze to: (1) brak odjęcia wartości odniesienia X0 i Y0, (2) pomylenie kolejności odejmowania i znaków, (3) wybór poziomu z największą pojedynczą składową zamiast największej wartości przemieszczenia, (4) nieporównywanie wszystkich poziomów (pominięcie jednego wiersza tabeli).
W praktyce monitoringu geodezyjnego bardzo często tak, bo daje jedną liczbę opisującą przemieszczenie w planie. Czasem jednak autor zadania może rozumieć odchylenie jako największą składową lub odchylenie w konkretnym kierunku. Dlatego warto sprawdzić, czy w poleceniu nie ma doprecyzowania.
Pomiary okresowe wykonuje się w ramach kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa obiektów wysokich, szczególnie gdy są narażone na wiatr, drgania, temperaturę lub osiadania podłoża. Porównuje się wtedy wyniki z kolejnych kampanii pomiarowych oraz z punktem odniesienia, aby wykryć trend przemieszczeń.
Dla każdego poziomu oblicz ΔX i ΔY względem poziomu 0, a potem policz miarę przemieszczenia (np. d = √(ΔX²+ΔY²)). Zestaw wartości d w kolumnie i wskaż największą. To najprostszy i najbardziej odporny na znaki sposób porównania odchyłek.
Nie jest to zwykle konieczne. Zadanie opiera się na rachunku różnic współrzędnych i porównaniu odchyłek, niezależnie od tego, czy współrzędne pochodzą z układu państwowego czy lokalnego. Ważne jest tylko, aby wszystkie wartości były w tym samym układzie i w tych samych jednostkach.
Jeśli celem jest tylko porównanie, można porównywać wartości d² = ΔX² + ΔY², bo pierwiastek jest funkcją rosnącą. To skraca rachunki i zmniejsza ryzyko błędu. Trzeba jednak konsekwentnie stosować tę samą miarę dla wszystkich poziomów.
Ćwicz odczyt tabel i szybkie liczenie ΔX, ΔY oraz (ΔX²+ΔY²). Zrób kilka zadań, gdzie poziom z największą składową nie jest tym z największym przemieszczeniem, aby utrwalić poprawną metodę. Przygotuj krótką listę kroków obliczeń i sprawdzaj każdy poziom po kolei.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Z danych w tabeli największa wartość wypada na poziomie 2."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące monitoringu przemieszczeń obiektów
  • Zestawy zadań z obliczeń geodezyjnych: różnice współrzędnych i długość wektora przemieszczenia
  • Notatki/ściąga wzorów: ΔX, ΔY oraz √(ΔX²+ΔY²) i zasady porównywania odchyłek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego