KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 16.
Na podstawie zdjęcia, przedstawiającego reakcję jęczmienia na różne wartości pH gleby, można stwierdzić, że jęczmień jest
Ilustracja przedstawia pięć roślin jęczmienia umieszczonych na neutralnym tle.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jęczmień najlepiej rośnie w glebach o odczynie zbliżonym do obojętnego.
Jeśli na ilustracji wyraźnie pogarsza się wzrost lub plon przy niskim pH, oznacza to słabą tolerancję na zakwaszenie. Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że jęczmień jest wrażliwy na kwaśny odczyn gleby.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyn gleby (pH) silnie wpływa na warunki wzrostu roślin: dostępność składników pokarmowych oraz ryzyko występowania zjawisk niekorzystnych dla korzeni. Dla wielu zbóż najlepsze warunki to pH zbliżone do obojętnego, natomiast zbyt kwaśny odczyn ogranicza pobieranie niektórych pierwiastków i może nasilać problemy chemiczne w strefie korzeniowej.

W zadaniu kluczowa jest interpretacja ilustracji pokazującej reakcję jęczmienia na różne wartości pH. Jeżeli wraz ze spadkiem pH (czyli przy coraz bardziej kwaśnym odczynie) widać wyraźny spadek wzrostu, wigoru lub plonu, oznacza to, że roślina nie znosi dobrze zakwaszenia. Taka zależność uzasadnia odpowiedź: "wrażliwy na kwaśny odczyn gleby."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "tolerancyjny na niski odczyn gleby." jest sprzeczne z obserwacją spadku reakcji roślin przy niskim pH; tolerancja oznaczałaby względnie stabilne wyniki mimo zakwaszenia.
  • "wrażliwy na zasadowy odczyn gleby." wymagałoby, aby pogorszenie było widoczne przy wysokim pH (zasadowym). Jeśli ilustracja pokazuje problem głównie przy niskim pH, ta interpretacja nie pasuje do danych.
  • "tolerancyjny na kwaśny odczyn gleby." przeczy temu, że przy kwaśnym pH reakcja jest gorsza; tolerancja oznacza brak istotnego spadku lub jedynie niewielkie pogorszenie.

W praktyce rolniczej taki wniosek przekłada się na decyzje agrotechniczne: na stanowiskach kwaśnych jęczmień jest bardziej narażony na spadek efektów produkcyjnych, więc przed jego uprawą warto ocenić pH i rozważyć działania poprawiające odczyn (np. właściwe wapnowanie zgodnie z zaleceniami doradczymi).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
pH gleby to miara kwasowości lub zasadowości. Odczyn kwaśny oznacza niskie pH (poniżej obojętnego), co może zmieniać dostępność składników pokarmowych i pogarszać warunki dla części upraw. W praktyce rolniczej pH sprawdza się badaniem gleby.
Jeśli na osi pH widać, że przy niskich wartościach pH (bardziej kwaśno) rośnie spadek plonu, wzrostu lub kondycji, oznacza to słabą tolerancję na zakwaszenie. Wrażliwość to właśnie wyraźne pogorszenie wyników w tych warunkach.
Na glebach kwaśnych rośliny mogą mieć trudniej z pobieraniem części składników pokarmowych, a w strefie korzeniowej mogą pojawiać się niekorzystne zjawiska chemiczne. Skutek praktyczny to gorszy rozwój korzeni i słabszy wzrost, co może obniżać plon.
W typowej interpretacji rolniczej niski odczyn oznacza niskie pH, czyli odczyn kwaśny. Na egzaminie warto uważnie czytać sformułowania, bo "niski" odnosi się do liczby pH, a "kwaśny" do klasy odczynu.
Wiele zbóż najlepiej plonuje przy pH zbliżonym do obojętnego lub lekko kwaśnego, ale poszczególne gatunki różnią się tolerancją. W zadaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest odczytanie zależności z ilustracji i powiązanie jej z pojęciami "tolerancja" i "wrażliwość".
Tolerancja na kwaśny odczyn oznacza, że przy niskim pH roślina nadal utrzymuje względnie dobry wzrost i plon (spadek jest mały lub nie ma go). Jeśli na ilustracji widać duży spadek przy kwaśnym pH, nie można mówić o tolerancji.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie "kwaśny" z "zasadowy", odczytywanie osi pH w złym kierunku oraz utożsamianie słowa "niski" z "zasadowy". Często uczniowie też wybierają odpowiedź "na pamięć", zamiast sprawdzić, gdzie na ilustracji następuje spadek reakcji roślin.
Podstawowym działaniem jest wapnowanie dobrane do wyników analizy gleby oraz potrzeb stanowiska. W praktyce łączy się to z planowaniem nawożenia i zmianowania. Na egzaminie zwykle chodzi o związek: zbyt niskie pH → gorsza reakcja niektórych upraw.
Tak, jeśli zdjęcie/wykres jednoznacznie pokazuje, przy jakim pH wyniki jęczmienia spadają. Wtedy kluczowe jest poprawne przypisanie: niskie pH = kwaśno, wysokie pH = zasadowo oraz zrozumienie, że spadek oznacza "wrażliwość", a stabilność oznacza "tolerancję".
Powtórz: klasy odczynu gleby, znaczenie pH dla roślin, podstawowe wymagania gatunków uprawnych oraz interpretację wykresów (co rośnie/maleje i przy jakich warunkach). Ćwicz też słownictwo: "wrażliwy", "tolerancyjny", "kwaśny", "zasadowy", "obojętny".
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jęczmień najlepiej rośnie w glebach o odczynie zbliżonym do obojętnego.Jeśli na ilustracji wyraźnie pogarsza się wzrost lub plon przy niskim pH, oznacza to słabą tolerancję na zakwaszenie.

Materiały:

  • Podręczniki z gleboznawstwa (odczyn gleby i jego wpływ na rośliny)
  • Materiały dydaktyczne z uprawy roślin rolniczych (wymagania jęczmienia)
  • Notatki/opracowania o wapnowaniu i skutkach zakwaszenia gleb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego