KWALIFIKACJA ROL10 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 13.
Zinterpretuj poniższą tabelę, która przedstawia różne typy gleb i ich charakterystyki, a następnie odpowiedz na pytanie: Który typ gleby jest najbardziej odpowiedni dla uprawy ziemniaków, biorąc pod uwagę zdolność do retencji wody i zawartość składników odżywczych?
Typ gleby Zdolność do retencji wody Zawartość składników odżywczych
Piaskowa Niska Niska
Glina Wysoka Wysoka
Ilasta Średnia Średnia
Murszowa Wysoka Niska
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli gleba "Glina" ma jednocześnie wysoką zdolność do retencji wody i wysoką zawartość składników odżywczych. Jeśli kryteriami wyboru są wyłącznie te dwa parametry, jest to najkorzystniejsze zestawienie. Pozostałe typy mają co najmniej jeden z parametrów na poziomie średnim lub niskim.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga odczytania danych z tabeli i wskazania typu gleby, który najlepiej spełnia dwa podane kryteria: zdolność do retencji wody oraz zawartość składników odżywczych.

Wiersz "Glina" ma w obu kolumnach wartości wysokie. Przy założeniu, że oceniamy "najbardziej odpowiednią" glebę wyłącznie na podstawie tych dwóch cech, wybór jest prosty: najlepsza będzie gleba, która jednocześnie dobrze magazynuje wodę (mniejsze ryzyko przesuszenia) oraz jest zasobna w składniki pokarmowe (większy potencjał plonowania).

Pozostałe odpowiedzi są słabsze względem kryteriów z tabeli:

  • "Piaskowa" ma niską retencję i niską zasobność, co oznacza większe ryzyko przesychania oraz konieczność częstszego nawadniania i intensywniejszego nawożenia.
  • "Ilasta" ma wartości średnie w obu kolumnach, więc spełnia kryteria gorzej niż wariant z wartościami wysokimi.
  • "Murszowa" ma wysoką retencję, ale niską zasobność w składniki, czyli tylko jedno z kryteriów jest spełnione na wysokim poziomie.

Na egzaminie warto pamiętać o technice: najpierw zidentyfikuj kryteria w treści zadania, potem porównaj wszystkie odpowiedzi tylko pod kątem tych kryteriów, nie dopisując dodatkowych wymagań, jeśli nie wynikają z polecenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Retencja wody to zdolność gleby do zatrzymywania wody dostępnej dla roślin. Jest ważna, bo wpływa na ryzyko przesuszenia między opadami oraz na potrzebę nawadniania. Zbyt niska retencja sprzyja szybkiemu wysychaniu, a zbyt wysoka może zwiększać ryzyko zastojów wody, jeśli gleba jest słabo przepuszczalna.
Najpierw wypisz kryteria z polecenia (np. retencja wody i zasobność). Następnie porównaj wszystkie typy gleb tylko według tych cech. Wybierz wariant, który najlepiej spełnia oba warunki. Unikaj dopisywania dodatkowych kryteriów (np. pH), jeśli nie ma ich w tabeli, bo to zmienia logikę zadania.
Bo przy dwóch kryteriach opisanych skalą jakościową (niska/średnia/wysoka) naturalnie najlepsza jest kombinacja maksymalnych wartości. To jednak działa tylko wtedy, gdy polecenie ogranicza się do tych parametrów. Jeśli pytanie dotyczy praktycznej przydatności, mogą dojść inne cechy (np. przepuszczalność), które zmieniają wybór.
To ogólna informacja o zasobności gleby w pierwiastki potrzebne roślinom (makro- i mikroelementy) oraz o jej potencjale żyzności. W praktyce zasobność zależy m.in. od próchnicy, frakcji ilastej i historii nawożenia. W zadaniach testowych traktuje się ją jako wskaźnik: niska = większe ryzyko niedoborów.
Gleby piaskowe zwykle mają niską retencję wody i często niższą zasobność, więc szybciej przesychają i łatwiej wymywają składniki. W praktyce może to oznaczać konieczność częstszego nawadniania, dzielenia dawek nawozów oraz poprawy materii organicznej. W zadaniach z tabelą takie gleby zwykle wypadają słabo.
Nie zawsze. Wysoka retencja oznacza, że gleba dobrze trzyma wodę, co może być korzystne w okresach suszy. Jednak jeśli jednocześnie jest słabo przepuszczalna, może dochodzić do nadmiernego uwilgotnienia i pogorszenia warunków tlenowych w strefie korzeni. Dlatego w praktyce analizuje się też strukturę i przepuszczalność.
Najczęściej ocenia się: uziarnienie (teksturę), retencję i przepuszczalność, odczyn pH, zawartość próchnicy, zasobność w składniki pokarmowe oraz stosunki wodno-powietrzne. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podane są tylko 1–3 cechy, a Twoim zadaniem jest wybrać najlepszą opcję na podstawie dokładnie tych danych.
Częste błędy to: wybieranie odpowiedzi "z pamięci" zamiast z tabeli, pomijanie jednego z kryteriów z polecenia, mylenie nazw typów gleb oraz kierowanie się intuicją ("ta gleba zawsze jest najlepsza"), mimo że w zadaniu liczą się konkretne cechy podane w danych.
Wtedy, gdy polecenie lub opis sytuacji wprost wskazuje dodatkowe warunki (np. wymagania rośliny co do pH, zwięzłości, przepuszczalności, ryzyka zastoisk). Jeśli w treści jest wyraźnie: "biorąc pod uwagę…" i wymieniono kilka czynników, trzeba ocenić wszystkie. Gdy wymieniono tylko dwa, trzymaj się ich.
Ucz się rozpoznawania typów gleb i ich cech użytkowych (woda, składniki, struktura), ćwicz interpretację tabel i opisów, a także powiązania z zabiegami agrotechnicznymi (nawożenie, nawadnianie, poprawa próchnicy). Pomaga rozwiązywanie wielu krótkich zadań porównawczych z różnymi kryteriami.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "W tabeli gleba "Glina" ma jednocześnie wysoką zdolność do retencji wody i wysoką zawartość składników odżywczych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa dla szkół rolniczych (działy: właściwości gleb, żyzność, retencja)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące doboru stanowiska i wymagań glebowych roślin
  • Atlasy/opracowania o typach gleb w Polsce i ich użytkowaniu rolniczym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego