KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Na przedstawionej mapie azymut z punktu B do punktu A wynosi
Ilustracja przedstawia mapę topograficzną z izoliniami, które obrazują ukształtowanie terenu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Azymut to kąt mierzony od kierunku północy (na mapie) zgodnie z ruchem wskazówek zegara do rozpatrywanego kierunku. Dla kierunku z punktu B do punktu A na przedstawionej mapie odczyt prowadzi do wartości 315°, czyli kierunku "północny zachód".

Pełne wyjaśnienie:

Azymut jest miarą kierunku w postaci kąta. W praktyce terenowej i w pracy z mapą przyjmuje się, że azymut mierzy się od kierunku północy (zwykle wskazanego na mapie strzałką północy lub siatką) zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aż do kierunku badanego odcinka.

W tym zadaniu rozpatrywany jest kierunek z punktu B do punktu A. Oznacza to, że początkiem wektora/kierunku jest punkt B, a nie A. To bardzo częsty punkt, w którym zdający popełniają błąd: zamiana kierunku (A → B zamiast B → A) daje wynik przesunięty o 180°.

Wartość 315° odpowiada kierunkowi położonemu w ćwiartce między 270° (zachód) a 360°/0° (północ), czyli potocznie "na północny zachód". Jeśli na mapie odcinek BA jest skierowany ku górze i w lewo względem północy, to właśnie taki zakres azymutu jest zgodny z geodezyjną definicją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 135° leży między 90° (wschód) a 180° (południe), więc wskazuje kierunek "południowo-wschodni" – odpowiadałby sytuacji, gdy punkt A leży od B w dół i w prawo.
  • 225° leży między 180° a 270°, czyli "południowy zachód" – pasowałby do odcinka w dół i w lewo.
  • 45° leży między 0° a 90°, czyli "północny wschód" – pasowałby do odcinka w górę i w prawo.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, gdzie jest północ na mapie (nie zakładaj, że to zawsze "góra kartki"), a potem sprawdź, czy mierzysz kierunek od właściwego punktu początkowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azymut to kąt określający kierunek, mierzony od północy (na mapie) zgodnie z ruchem wskazówek zegara do wybranego kierunku. Na mapie wyznaczasz północ (strzałka N lub siatka), prowadzisz linię do celu i odczytujesz kąt w zakresie 0–360°.
Zmiana kierunku (B→A vs A→B) odwraca wektor o 180°. W praktyce oznacza to, że azymuty tych dwóch kierunków różnią się zwykle o 180° (po sprowadzeniu do 0–360°). To jeden z najczęstszych błędów na zadaniach z mapą.
Północ może być pokazana strzałką z literą N albo wynikać z siatki kartograficznej (linie pionowe). Nie zawsze jest to "góra kartki", zwłaszcza na wycinkach map lub w zadaniach z obróconym rysunkiem. Najpierw znajdź oznaczenie północy, dopiero potem mierz kąt.
Orientacyjnie: NE to okolice 45°, SE to okolice 135°, SW to okolice 225°, NW to okolice 315°. To wartości dla kierunków po przekątnej ćwiartek. Na mapie rzadko jest idealnie "po przekątnej", ale te liczby pomagają szybko ocenić, czy wynik ma sens.
W standardowej definicji stosowanej w pracach terenowych i na mapach azymut liczy się od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Jeśli ktoś liczy przeciwnie, otrzyma inny wynik, mimo że patrzy na ten sam odcinek. Na egzaminie trzymaj się tej konwencji.
Zrób szybki "test ćwiartki": ustal, czy cel jest od punktu startu bardziej na północ/południe oraz na wschód/zachód. To zawęża zakres azymutu do 0–90, 90–180, 180–270 lub 270–360. Jeśli wynik wypada w innej ćwiartce, najpewniej pomyliłeś kierunek lub północ.
Najczęstsze to: mierzenie od złego punktu (zamiana B→A na A→B), przyjęcie "góry kartki" jako północy mimo innego oznaczenia, liczenie kąta w złą stronę oraz pomylenie ćwiartki (np. 45° zamiast 315°). Pomaga zawsze narysować strzałkę północy przy punkcie.
W zadaniach typowo "mapowych" wystarcza sama mapa i narzędzia do pomiaru kąta (kątomierz) lub ocena na podstawie siatki i kierunków. Busola jest potrzebna głównie w terenie do przenoszenia kierunków z mapy na rzeczywistość i odwrotnie.
Azymut jest użyteczny m.in. przy wyznaczaniu kierunku dojścia do punktów obserwacyjnych, orientacji profili i transektów, opisie kierunku biegu elementów strukturalnych oraz planowaniu przejść terenowych. Pozwala jednoznacznie komunikować kierunek bez opisów typu "w lewo od drogi".
Ćwicz na różnych mapach: wyznacz północ, zaznacz punkt startu i cel, a potem zapisuj azymut. Trenuj szybkie rozpoznawanie ćwiartek (NE/SE/SW/NW) i pamiętaj o różnicy 180° przy zmianie kierunku. Warto też ćwiczyć zadania z obróconą mapą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Azymut to kąt mierzony od kierunku północy (na mapie) zgodnie z ruchem wskazówek zegara do rozpatrywanego kierunku."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Azymut" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Azymut (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu kartografii/topografii i orientacji w terenie (azymuty, kierunki)
  • Ćwiczenia z czytania map i wyznaczania azymutów z użyciem linijki i kątomierza
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące posługiwania się busolą i mapą w pracach terenowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego