KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Na przedstawionym przekroju normalnym szerokość pasa drogowego wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój normalny pasa drogowego, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość pasa drogowego odczytuje się jako odległość między projektowanymi liniami rozgraniczającymi.
Na przekroju suma wymiarów od lewej do prawej granicy daje 50,0 m: można to odczytać bezpośrednio jako 26,5 + 23,5 albo jako 5,0 + 40,0 + 5,0. Wartość 40,0 m dotyczy tylko fragmentu (jezdni/środka przekroju).

Pełne wyjaśnienie:

W przekroju normalnym ulicy kluczowe jest poprawne rozpoznanie, co oznacza "pas drogowy". Pas drogowy to cały teren przeznaczony pod drogę wraz z elementami infrastruktury i urządzeniami towarzyszącymi. W praktyce na rysunkach technicznych jego granice wyznaczają linie rozgraniczające (często opisane jako "proj. linia rozgraniczająca").

Dlatego szerokości pasa drogowego nie wolno mylić z szerokością samej jezdni (czyli części przeznaczonej bezpośrednio do ruchu pojazdów). Na miejskich przekrojach w pasie drogowym mieszczą się też m.in. chodniki, ścieżki rowerowe, pasy techniczne, zieleń, przystanki i uzbrojenie.

Na analizowanym przekroju można skorzystać z dwóch równoważnych sposobów odczytu:

  • Wymiar zbiorczy podany jako dwie części względem osi: 26,5 oraz 23,5. Ich suma daje 50,0 m.
  • Alternatywny zapis zbiorczy jako ciąg: 5,0 + 40,0 + 5,0, co również daje 50,0 m. Taki zapis pokazuje, że środkowa część (40,0 m) jest tylko częścią całego pasa drogowego, a po bokach występują dodatkowe strefy.

Odpowiedź "40,0 m" jest typową pułapką: to wartość odnoszona do centralnego fragmentu przekroju (np. jezdni/układu komunikacyjnego), ale nie obejmuje całego obszaru między liniami rozgraniczającymi. Odpowiedzi "26,5 m" i "23,5 m" odpowiadają szerokościom po jednej stronie osi (połówkom/odcinkom), więc nie mogą być pełną szerokością pasa drogowego.

W pracy operatora maszyn ziemnych umiejętność takiego odczytu jest praktyczna: pozwala ocenić, gdzie kończy się teren drogowy i jak rozplanować roboty (korytowanie, wykopy, profilowanie) bez wyjścia poza granice pasa drogowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pas drogowy to obszar terenu przeznaczony pod drogę wraz z infrastrukturą. Na przekroju rozpoznasz go po liniach rozgraniczających na skrajach rysunku (często opisanych jako "proj. linia rozgraniczająca"). Szerokość pasa drogowego to odległość między tymi liniami.
Jezdnia obejmuje tylko część przeznaczoną do ruchu pojazdów. Pas drogowy jest szerszy, bo zawiera też chodniki, ścieżki rowerowe, pasy techniczne, zieleń, przystanki i często uzbrojenie. Dlatego na przekroju nie wolno brać do odpowiedzi samego wymiaru jezdni.
Najpierw znajdź skrajne linie rozgraniczające. Następnie odczytaj wymiar zbiorczy między nimi albo zsumuj wymiary cząstkowe, które dokładnie pokrywają odcinek od lewej do prawej granicy. Pomijanie skrajnych stref (np. chodników) prowadzi do zaniżenia wyniku.
W pasie drogowym mogą znaleźć się: jezdnie, torowisko tramwajowe, chodniki, ścieżki rowerowe, pasy zieleni, zatoki/przystanki, oświetlenie oraz elementy infrastruktury podziemnej. Na przekroju normalnym te elementy są "ułożone" od jednej linii rozgraniczającej do drugiej.
Dzieje się tak, gdy rysunek pokazuje wymiarowanie w kilku "rzędach": jeden podaje szerokość względem osi (podział na lewą i prawą stronę), a inny grupuje pas na większe segmenty (np. skrajnia–część środkowa–skrajnia). Oba zapisy opisują tę samą szerokość całkowitą.
Tak, to bardzo częsty błąd. Gdy widzisz wymiar od krawędzi do osi (np. 26,5 m albo 23,5 m), oznacza on tylko część przekroju. Szerokość pasa drogowego to zawsze odległość od lewej do prawej linii rozgraniczającej, więc w typowym układzie trzeba uwzględnić obie strony.
Najczęściej wybiera się szerokość jezdni zamiast pasa drogowego, odczytuje tylko jeden z wymiarów częściowych (np. do osi) albo sumuje niewłaściwe odcinki (mieszając różne rzędy wymiarowania). Pomaga zasada: licz od linii rozgraniczającej do linii rozgraniczającej.
Zwykle są to pionowe linie (często przerywane) na skrajach przekroju, opatrzone opisem tekstowym. Na przekrojach ulic miejskich bywa używany zapis "proj. linia rozgraniczająca". To do tych linii odnoszą się wymiary całkowite pasa drogowego.
Potrzebne są oba elementy. Dodawanie liczb jest proste, ale najważniejsze jest, które liczby należy dodać. To wynika z definicji pasa drogowego (obszar między liniami rozgraniczającymi). Bez rozróżnienia "pas drogowy" vs "jezdnia" łatwo wybrać zły wymiar.
Ćwicz rozpoznawanie elementów przekroju (jezdnia, torowisko, chodnik, ścieżka), wyszukiwanie linii rozgraniczających oraz odczyt wymiarów zbiorczych i cząstkowych. Dobrą metodą jest samodzielne "przeliczanie" szerokości od lewej do prawej granicy i porównywanie z wymiarem całkowitym.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość 40,0 m dotyczy tylko fragmentu (jezdni/środka przekroju).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pas drogowy" – definicja i opis pojęcia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pas_drogowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Jezdnia" – definicja pojęcia i rozróżnienie elementów drogi, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezdnia (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Przekrój poprzeczny (inżynieria)" / pojęcie przekroju i odczytu wymiarów na rysunkach (hasło ogólne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przekr%C3%B3j (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy rysunku technicznego budowlanego i drogowego (wymiarowanie, przekroje)
  • Materiały dydaktyczne z projektowania i przekrojów ulic (przykładowe przekroje normalne)
  • Słowniki/kompendia pojęć drogowych (definicje: pas drogowy, jezdnia, chodnik, torowisko)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego