KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 36.
Na przedstawionym schemacie odciągu miejscowego cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat odciągu miejscowego, który jest częścią systemu wentylacji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wentylator wywiewny jest elementem czynnym układu odciągu miejscowego: wytwarza podciśnienie i wymusza przepływ powietrza w przewodach. Ssawka odciągowa i wlot są elementami poboru, a urządzenie do oczyszczania powietrza służy do filtracji, nie do napędu przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie odciągu miejscowego podstawową rolą jest wychwycenie zanieczyszczeń jak najbliżej źródła oraz ich bezpieczne odprowadzenie przewodami do miejsca wyrzutu lub oczyszczania. Elementem, który "napędza" cały przepływ, jest wentylator wywiewny – to on wytwarza różnicę ciśnień, dzięki której powietrze zasysane jest przez elementy poboru i transportowane kanałami.

Odpowiedź "wentylator wywiewny" jest właściwa, ponieważ:

  • wentylator jest elementem czynnym (ma napęd i wytwarza spręż),
  • to od jego pracy zależy wydajność odciągu i utrzymanie przepływu w kanałach,
  • w typowym schemacie odciągu miejscowego wentylator znajduje się w ciągu wywiewnym (często za urządzeniem oczyszczającym lub w pobliżu wyrzutni), ale zawsze pełni funkcję wymuszenia przepływu.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych funkcji:

  • "ssawka odciągowa" – to element przy stanowisku pracy (np. okap, lejek, ramię odciągowe), którego zadaniem jest miejscowe przechwycenie zanieczyszczeń. Nie wytwarza ona samodzielnie podciśnienia, tylko korzysta z przepływu wywołanego przez wentylator.
  • "wlot" – oznacza miejsce, przez które powietrze wpływa do odciągu (otwór, króciec, czerpnia/wlot do przewodu). Jest elementem biernym i nie zastępuje urządzenia wymuszającego ruch powietrza.
  • "urządzenie do oczyszczania powietrza" – np. filtr, odpylacz, separator. Jego rola to usunięcie pyłów lub aerozoli z powietrza, a nie wytworzenie przepływu. Co więcej, takie urządzenie wprowadza opory, które wentylator musi pokonać.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach występuje wentylator oraz elementy typu wlot/ssawka/filtr, to zwykle tylko wentylator pełni funkcję energetyczną układu. Warto myśleć kategoriami: pobór → transport → oczyszczanie → wymuszenie przepływu → wyrzut.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odciąg miejscowy to układ wywiewny przechwytujący zanieczyszczenia (pyły, dymy, opary) możliwie blisko źródła. Zwykle składa się z ssawki/okapu, przewodów, elementu oczyszczania oraz wentylatora wywiewnego i wyrzutni.
Wentylator wywiewny wytwarza różnicę ciśnień i wymusza przepływ powietrza w całym układzie. Dzięki temu powietrze jest zasysane przez ssawkę lub wlot, a następnie transportowane przewodami do oczyszczania i dalej na zewnątrz.
Ssawka (np. okap lub ramię odciągowe) przechwytuje zanieczyszczenia w miejscu ich powstawania, ale nie ma napędu i nie "ciągnie" powietrza samodzielnie. Przepływ powstaje dopiero dzięki pracy wentylatora wywiewnego w ciągu instalacji.
Wlot to miejsce doprowadzenia powietrza do przewodu odciągowego (otwór, króciec, wejście do kanału). Jest elementem biernym, który tylko umożliwia przepływ. Nie zastępuje wentylatora ani urządzenia do oczyszczania powietrza.
Do oczyszczania stosuje się m.in. filtry, odpylacze, separatory lub inne urządzenia zależnie od rodzaju zanieczyszczeń. Ich zadaniem jest usunięcie cząstek z powietrza, ale powodują też opory przepływu, które musi pokonać wentylator.
Odciąg miejscowy stosuje się, gdy zanieczyszczenia powstają punktowo i trzeba je przechwycić u źródła (np. stanowiska obróbki, spawania, szlifowania). Wentylacja ogólna rozcieńcza zanieczyszczenia w pomieszczeniu, ale zwykle jest mniej skuteczna.
Wentylator na schemacie zwykle jest oznaczony symbolem urządzenia mechanicznego w ciągu kanału i opisany jako wentylator/wywiew. Kluczową cechą jest funkcja: to jedyny element, który ma napęd i odpowiada za wymuszenie przepływu powietrza.
Urządzenie oczyszczające (np. filtr) nie wytwarza sprężu ani podciśnienia; jego rola to separacja zanieczyszczeń. Co więcej, filtr zwiększa opory instalacji, więc bez wentylatora przepływ byłby zbyt mały lub nie wystąpiłby wcale.
Typowe błędy to mylenie elementu poboru (ssawka, wlot) z elementem napędowym (wentylator) oraz nieuwzględnianie funkcji urządzeń filtracyjnych. Pomaga analiza: kto wymusza przepływ, kto przechwytuje zanieczyszczenia, a kto je usuwa.
Najlepiej ćwiczyć na wielu schematach: zaznaczać ciąg przepływu i nazywać elementy według funkcji (pobór, transport, oczyszczanie, wymuszenie, wyrzut). Warto też przeglądać DTR wentylatorów i filtrów, aby kojarzyć symbole z urządzeniami.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wentylator wywiewny jest elementem czynnym układu odciągu miejscowego: wytwarza podciśnienie i wymusza przepływ powietrza w przewodach.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji mechanicznej oraz odciągów miejscowych (materiały szkolne do BUD.20)
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) wentylatorów kanałowych i promieniowych
  • Rysunki i schematy instalacji wentylacyjnych z opisem elementów (zbiory zadań egzaminacyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego