KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 33.
Na przykładzie rodowodu ogiera Atosa II określ metodę hodowlaną stosowaną przez hodowcę koni rasy wielkopolskiej, w celu uzyskania czystorasowego potomstwa o umaszczeniu srokatym.
Ilustracja przedstawia rodowód ogiera Atosa II, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika rolnika,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kojarzenie krewniacze na linię polega na planowym kojarzeniu osobników spokrewnionych w celu utrwalenia cech po szczególnie cennym przodku (tu: ogierze Atos). Nie jest to krzyżowanie między rasami ani kojarzenie kazirodcze o bardzo bliskim pokrewieństwie. W efekcie utrzymuje się czystorasowość potomstwa.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o rodowód celem jest odczytanie, jaki typ doboru par zastosowano, a nie samo wskazanie cechy (np. umaszczenia). Jeżeli hodowca dąży do uzyskania czystorasowego potomstwa i jednocześnie chce utrwalić wartościowe cechy po konkretnym, cenionym ogierze, typową metodą jest kojarzenie krewniacze na linię (tzw. "na linię" cennego przodka). W praktyce oznacza to takie zestawianie par, aby w rodowodzie potomstwa powtarzał się ten sam wartościowy przodek, ale zwykle bez schodzenia do skrajnie bliskich skojarzeń.

Odpowiedź "kojarzenie krewniacze na linię cennego ogiera Atos" jest trafna, bo opisuje metodę utrwalania pożądanych cech w obrębie rasy przez kontrolowane zwiększanie udziału genów po wybitnym reproduktorze. Taka strategia jest stosowana w hodowli rasowej, gdy priorytetem jest zachowanie typu rasy oraz przewidywalności cech potomstwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Kojarzenie kazirodcze potomstwa ogiera Atos II" wskazuje na bardzo bliskie pokrewieństwo (wsobność/kazirodztwo), które jest pojęciem węższym i bardziej skrajnym niż ogólne kojarzenie krewniacze "na linię". W zadaniu rozpoznaje się zwykle intencję hodowlaną (utrwalanie linii), a nie maksymalizowanie wsobności.
  • "Krzyżowanie rasotwórcze" dotyczy tworzenia/kształtowania rasy przez łączenie pul genowych różnych ras. To nie odpowiada celowi "czystorasowego potomstwa" w obrębie rasy wielkopolskiej.
  • "Krzyżowanie użytkowe z wykorzystaniem zjawiska heterozji" wiąże się z kojarzeniem osobników z różnych populacji/ras w celu uzyskania efektu mieszańca (heterozji). Takie postępowanie z zasady nie służy uzyskaniu potomstwa czystorasowego w rozumieniu hodowlanym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się czystorasowość oraz podkreślenie znaczenia jednego przodka (cenny ogier) i analiza rodowodu, najczęściej chodzi o kojarzenia w pokrewieństwie (na linię/na przodka), a nie o krzyżowanie między rasami. Z kolei słowa "heterozja" niemal zawsze sygnalizują krzyżowanie użytkowe, a więc nie pasują do celu czystorasowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To planowe kojarzenie osobników spokrewnionych tak, aby w rodowodzie potomstwa powtarzał się wybitny przodek (np. ceniony ogier). Celem jest utrwalenie pożądanych cech w obrębie rasy przy kontroli poziomu wsobności.
Kojarzenie krewniacze obejmuje różne stopnie pokrewieństwa i bywa stosowane celowo "na linię". Kojarzenie kazirodcze dotyczy bardzo bliskiego pokrewieństwa (np. rodzic–potomstwo) i niesie większe ryzyko ujawnienia wad recesywnych.
Heterozja to poprawa cech mieszańców wynikająca z łączenia odmiennych pul genowych. Dlatego pojawia się głównie w krzyżowaniu użytkowym (między rasami lub liniami), a nie w hodowli czystorasowej opartej na kojarzeniach w obrębie rasy.
Oznacza, że dobór par odbywa się w obrębie tej samej rasy i potomstwo ma spełniać warunki wpisu do księgi hodowlanej danej rasy. To zwykle wyklucza krzyżowanie rasotwórcze i typowe krzyżowanie użytkowe.
Szukaj powtarzającego się przodka w kilku miejscach rodowodu potomstwa (np. w linii ojcowskiej i matczynej). Taki "powrót" do jednego reproduktora sugeruje selektywne kojarzenie na linię w celu utrwalenia jego cech.
Stosuje się je przy tworzeniu nowej rasy lub istotnym kształtowaniu istniejącej populacji przez dolew krwi innej rasy. To proces długofalowy, a jego celem nie jest utrzymanie bieżącej czystorasowości, tylko zmiana typu i cech populacji.
Nie. Umaszczenie jest cechą genetyczną, która może występować również w obrębie rasy. W zadaniach egzaminacyjnych o metodzie hodowlanej ważniejsze jest, czy dobór par prowadzi do czystorasowości i utrwalania linii, niż sama atrakcyjność umaszczenia.
Może zwiększać wsobność, a tym samym ryzyko ujawnienia niekorzystnych cech recesywnych, spadku płodności lub odporności. Dlatego kojarzenia "na linię" powinny być prowadzone świadomie, z analizą rodowodów i wyników potomstwa.
Słowa takie jak "heterozja" lub "krzyżowanie użytkowe" zwykle wskazują na kojarzenie osobników z różnych populacji/ras dla efektu mieszańca. Gdy w treści jest "czystorasowe potomstwo", częściej chodzi o kojarzenia w obrębie rasy.
Ćwicz rozpoznawanie pojęć: kojarzenie krewniacze, kazirodcze, krzyżowanie rasotwórcze i użytkowe. Ucz się na przykładach rodowodów: zaznaczaj powtarzających się przodków, cel kojarzenia (utrwalanie vs heterozja) oraz skutki genetyczne.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Kojarzenie krewniacze na linię polega na planowym kojarzeniu osobników spokrewnionych w celu utrwalenia cech po szczególnie cennym przodku (tu: ogierze Atos)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli zwierząt (dział: dobór par, kojarzenia, wsobność)
  • Materiały dydaktyczne o prowadzeniu dokumentacji hodowlanej koni i interpretacji rodowodów
  • Notatki z genetyki: pojęcia heterozji, wsobności i ich skutków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego