KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 12.
Na rysunkach przedstawiono kolejne etapy kształtowania wyrobu stalowego. Który proces obróbki plastycznej zastosowano?
Ilustracja przedstawia schematyczne rysunki techniczne, które ukazują kolejne etapy procesu kształtowania wyrobu stalowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kucie na kuźniarce polega na stopniowym kształtowaniu rozgrzanego wsadu przez kolejne zgnioty między narzędziami (uderzeniami lub naciskiem), zwykle w kilku następujących po sobie operacjach. Wyciskanie daje przepływ materiału przez otwór matrycy, a prasowanie na prasie mimośrodowej kojarzy się z krótkim skokiem suwaka i operacjami typowymi dla pras.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania rozpoznaje się proces po mechanizmie odkształcenia i po tym, jak zmienia się kształt wsadu w kolejnych etapach.

Kucie na kuźniarce polega na kształtowaniu rozgrzanego materiału przez serię kolejnych zgniotów. Charakterystyczne jest etapowe "przekuwanie" wsadu (np. wydłużanie, spęczanie, formowanie lokalnych przewężeń), gdzie materiał przemieszcza się głównie w strefie nacisku, a kształt powstaje stopniowo.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • Wyciskanie współbieżne (bezpośrednie) rozpoznaje się po tym, że materiał jest wypychany przez otwór w matrycy i tworzy wyrób o stałym (lub kontrolowanym) przekroju na wyjściu. Schemat zwykle pokazuje pojemnik, stempel oraz wypływ materiału w jednym kierunku.
  • Kucie na młocie matrycowym wiąże się z użyciem matryc, które nadają kształt w jednym lub kilku uderzeniach, często z wyraźnym "zamknięciem" gniazd matrycowych. Jeśli na rysunkach nie widać typowego formowania w gnieździe matrycy (oraz cech typowych dla kucia matrycowego), ta opcja odpada.
  • Prasowanie na prasie mimośrodowej jest typowe dla operacji realizowanych krótkim, szybkim skokiem suwaka (np. wykrawanie, tłoczenie na zimno, gięcie cienkich blach). W przeróbce wsadu masywnego i etapowego przekuwania stali nie jest to najbardziej charakterystyczny wybór.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy materiał "płynie" przez otwór (wyciskanie), czy jest zgniatany między narzędziami (kucie), a dopiero potem rozróżniaj rodzaj maszyny: młot (uderzenia), kuźniarka/prasa kuźnicza (nacisk/zgniot) lub prasa mimośrodowa (krótki skok, zwykle cienkie wyroby).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To proces przeróbki plastycznej, w którym rozgrzany wsad jest kształtowany przez kolejne zgnioty między narzędziami. Zmiana kształtu zachodzi etapowo, a celem jest uzyskanie odkuwki o wymaganych wymiarach i własnościach.
W kuciu materiał jest zgniatany między narzędziami i zmienia kształt stopniowo w strefie nacisku. W wyciskaniu materiał jest wypychany przez otwór matrycy i "wypływa" na zewnątrz, tworząc wyrób na wyjściu z narzędzia.
Współbieżność oznacza, że kierunek ruchu stempla i kierunek przepływu (wypływu) metalu są zgodne. To ważna cecha rozróżniająca rodzaje wyciskania, ale sama nazwa nie przesądza o tym, czy na schemacie widać typowy "wypływ przez otwór".
Najczęściej widać gniazda matryc, w których wsad jest formowany uderzeniami, często aż do "zamknięcia" matryc. Charakterystyczne bywa kształtowanie w kilku gniazdach (operacje wstępne i wykańczające) oraz praca udarowa.
Tak, ale typowo do operacji wymagających szybkiego, krótkiego skoku suwaka, często przy obróbce blach (tłoczenie, wykrawanie, gięcie) lub niektórych operacji na zimno. Do masywnych odkuwek częściej kojarzy się inne typy maszyn kuźniczych.
Najczęściej obejmują przygotowanie wsadu, nagrzanie, kucie wstępne (np. spęczanie lub wydłużanie), kucie zasadnicze (kształtowanie wymiarów), a potem ewentualne kalibrowanie i chłodzenie/obróbkę cieplną. Dokładny przebieg zależy od detalu.
Najczęściej myli się kucie z prasowaniem (bo oba mają nacisk) oraz kucie z wyciskaniem (bo w obu "zmienia się przekrój"). Pomaga pytanie kontrolne: czy materiał jest zgniatany między narzędziami, czy wypływa przez otwór matrycy?
Odkuwka to wyrób uzyskany w wyniku kucia, czyli plastycznego kształtowania metalu (zwykle na gorąco). Zaletą odkuwek są zwykle dobre własności mechaniczne wynikające z ułożenia włókien (kierunkowości struktury) po procesie.
Dobór zależy m.in. od masy wsadu, wymaganej dokładności, wydajności i serii produkcyjnej. Młot kojarzy się z uderzeniami i kuciem matrycowym, a kuźniarka z kontrolowanym zgniotem/naciskiem w kolejnych etapach. W praktyce decyduje technologia zakładowa.
Ucz się przez porównania: kucie vs wyciskanie vs prasowanie. Ćwicz rozpoznawanie po cechach schematu (narzędzia, kierunek przepływu metalu, etapowość). Pomaga też oglądanie atlasów procesów i rozwiązywanie zadań z ilustracjami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Kucie na kuźniarce polega na stopniowym kształtowaniu rozgrzanego wsadu przez kolejne zgnioty między narzędziami (uderzeniami lub naciskiem), zwykle w kilku następujących po sobie operacjach."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kucie - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyciskanie - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki plastycznej metali (kucie, wyciskanie, prasowanie) dla szkół branżowych/techników
  • Instrukcje stanowiskowe i opisy maszyn: kuźniarka, młot matrycowy, prasa mimośrodowa
  • Atlasy/rysunki technologiczne przedstawiające przebieg operacji kucia i wyciskania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego