KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 5.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia metalowy tłok, który jest kluczowym elementem silnika spalinowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź to "tłok", ponieważ na rysunku element ma kształt walca z rowkami na pierścienie i pracuje posuwisto w cylindrze, przekazując siłę na korbowód. Gaźnik miesza paliwo z powietrzem, cylinder jest nieruchomą tuleją, a korbowód ma postać pręta.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: tłok. Tłok jest ruchomą częścią mechanizmu korbowo-tłokowego silnika. Porusza się posuwisto-zwrotnie w cylindrze i poprzez sworzeń oraz korbowód przekazuje siły na wał korbowy. Na rysunkach tłok zwykle rozpoznaje się po kształcie zbliżonym do krótkiego walca oraz po charakterystycznych rowkach pod pierścienie tłokowe (często widocznych jako nacięcia/stopnie na obwodzie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • gaźnik – należy do układu zasilania, a nie do części mechanicznych cylindra. Jego funkcją jest przygotowanie mieszanki paliwowo-powietrznej; konstrukcyjnie ma korpus z kanałami/przepustnicą, a nie kształt elementu pracującego w cylindrze.
  • cylinder – jest elementem nieruchomym (tuleją/otworem w bloku), w którym porusza się tłok. Na rysunku cylinder zwykle przedstawia się jako dłuższy otwór/tuleję lub część bloku, a nie jako samodzielny "wkład" z rowkami na pierścienie.
  • korbowód – to łącznik między tłokiem a wałem korbowym. Ma kształt pręta z oczkami (małym na sworzeń tłoka i dużym na czop wału). Jeśli na rysunku widoczny jest element walcowy z częścią denka/rowkami, nie odpowiada to typowej sylwetce korbowodu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz tylko rysunek i cztery nazwy, najpierw rozdziel elementy na mechanizm korbowo-tłokowy (tłok, cylinder, korbowód), a potem sprawdź cechy kształtu. Gaźnik łatwo odróżnić, bo nie jest częścią zespołu tłok–cylinder i nie pracuje w komorze spalania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tłok to ruchomy element silnika, który porusza się posuwisto w cylindrze. Przenosi siłę od ciśnienia gazów spalania na mechanizm korbowy przez sworzeń i korbowód. Zwykle ma rowki na pierścienie tłokowe, które uszczelniają przestrzeń między tłokiem a cylindrem.
Tłok jest częścią ruchomą i często ma widoczne rowki pod pierścienie oraz denko. Cylinder jest częścią nieruchomą (tuleją/otworem) i na rysunku częściej wygląda jak dłuższa "rura" lub fragment bloku silnika, bez rowków typowych dla tłoka.
Korbowód to pręt łączący tłok z wałem korbowym i zamieniający ruch posuwisty tłoka na ruch obrotowy wału. Tłok pracuje w cylindrze i przenosi ciśnienie gazów. Różnią się funkcją i kształtem: korbowód ma oczka, a tłok ma korpus z rowkami na pierścienie.
Gaźnik przygotowuje mieszankę paliwowo-powietrzną (w silnikach gaźnikowych) i jest częścią układu zasilania. Nie pracuje w cylindrze i nie przenosi sił mechanicznych jak tłok czy korbowód. Na rysunkach ma zwykle korpus z kanałami i przepustnicą.
Pierścienie tłokowe uszczelniają przestrzeń między tłokiem a cylindrem, ograniczając przedmuchy gazów do skrzyni korbowej. Dodatkowo pomagają w odprowadzaniu ciepła z tłoka do cylindra oraz mogą zgarniać nadmiar oleju ze ścianek cylindra.
Objawy mogą pojawić się przy spadku kompresji, większym zużyciu oleju, dymieniu spalin, spadku mocy i trudniejszym rozruchu. W praktyce operator częściej zauważy skutki (moc, dym), a diagnoza w warsztacie potwierdzi zużycie elementów układu tłok–pierścienie–cylinder.
Najczęściej myli się "cylinder" z "tłokiem", bo oba kojarzą się z kształtem walca, oraz wybiera się element z innego układu (np. gaźnik), gdy brak analizy funkcji. Pomaga podział na zespoły: mechanizm korbowo-tłokowy vs układ zasilania.
Nie. Cylinder (lub tuleja cylindrowa) jest elementem nieruchomym, w którym porusza się tłok. Ruchome są m.in. tłok, sworzeń, korbowód i wał korbowy. Na egzaminie warto zapamiętać: cylinder "prowadzi", a tłok "pracuje" w jego wnętrzu.
Korbowód znajduje się między tłokiem a wałem korbowym. Jednym końcem łączy się ze sworzniem tłoka (małe oczko), a drugim z czopem wału korbowego (duże oczko, zwykle z panewkami). Dzięki temu powstaje zamiana ruchu posuwistego na obrotowy.
Ucz się rozpoznawania elementów po kształcie i funkcji: tłok (rowki/pierścienie), korbowód (pręt z oczkami), cylinder (tuleja/otwór), elementy zasilania (gaźnik/wtrysk). Pomaga przegląd rysunków eksplodowanych oraz podpisywanie części na schematach.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Poprawna odpowiedź to "tłok", ponieważ na rysunku element ma kształt walca z rowkami na pierścienie i pracuje posuwisto w cylindrze, przekazując siłę na korbowód."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Piston" (definicja i funkcja elementu), https://www.britannica.com/technology/piston-machine-component - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (pl), "Tłok" (opis, cechy konstrukcyjne, współpraca z cylindrem i pierścieniami), https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82ok - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (pl), "Korbowód" (funkcja i budowa łącznika tłok–wał), https://pl.wikipedia.org/wiki/Korbow%C3%B3d - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z budowy i eksploatacji silników spalinowych (dział: mechanizm korbowo-tłokowy)
  • Instrukcje obsługi i dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn robót ziemnych – rozdziały o silniku
  • Materiały szkoleniowe z rysunku technicznego i rozpoznawania zespołów silnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego