KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 22.
Na rysunku przedstawiono charakterystykę diody LED wykorzystywanej w układzie oświetleniowym samochodu. Przy napięciu zasilania 3,5 V prąd diody wynosi około
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki diody LED, która jest używana w układzie oświetleniowym samochodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy napięciu zasilania 3,5 V należy odczytać z charakterystyki I(U) wartość prądu odpowiadającą temu napięciu.
Na wykresie punkt dla 3,5 V wypada w okolicy 0,23 A, czyli około 230 mA. Pozostałe wartości nie odpowiadają odczytowi dla 3,5 V.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowa jest umiejętność odczytu wartości z wykresu charakterystyki prądowo-napięciowej diody LED. Taki wykres przedstawia zależność prądu przewodzenia I od napięcia w kierunku przewodzenia U. W przypadku LED prąd po przekroczeniu pewnego napięcia rośnie szybko i zależność nie jest liniowa.

Aby wyznaczyć prąd przy U = 3,5 V wykonuje się standardową procedurę:

  • odszukuje się na osi napięcia punkt 3,5 V,
  • prowadzi się pionowo do przecięcia z krzywą charakterystyki LED,
  • z osi prądu odczytuje się wartość odpowiadającą temu punktowi.

Z odczytu wynika wartość około 0,23 A, co po przeliczeniu jednostek daje 230 mA (bo 1 A = 1000 mA). Dlatego odpowiedź "230 mA" jest zgodna z charakterystyką dla zadanego napięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "120 mA" jest zbyt małe – odpowiadałoby niższemu napięciu lub innej diodzie/temperaturze; przy 3,5 V wykres wskazuje wyraźnie większy prąd.
  • "500 mA" oraz "650 mA" są zbyt duże – oznaczałyby punkt pracy przy wyższym napięciu lub znacznie bardziej stromej charakterystyce. W praktyce tak duże prądy w oświetleniu LED wymagają odpowiedniego sterowania i odprowadzania ciepła, a wykres w zadaniu nie wskazuje takich wartości dla 3,5 V.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostki osi (mA vs A) oraz podziałkę. Duża część błędów wynika nie z braku wiedzy o LED, tylko z pomyłki w skali i szybkim "strzelaniu" odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znajdź na osi napięcia wartość (np. 3,5 V), poprowadź linię do krzywej LED i odczytaj z osi prądu wartość w tym punkcie. Zwróć uwagę na jednostki (mA czy A) i podziałkę osi, bo to najczęstsze źródło pomyłek.
LED jest elementem półprzewodnikowym, w którym po przekroczeniu napięcia przewodzenia prąd rośnie bardzo szybko (zależność zbliżona do wykładniczej). Dlatego niewielka zmiana napięcia może spowodować duży wzrost prądu, co ma znaczenie w instalacjach pojazdów.
To prąd płynący przez diodę, gdy jest spolaryzowana w kierunku przewodzenia i świeci. W lampach samochodowych prąd przewodzenia wpływa na jasność i nagrzewanie LED, dlatego zwykle stosuje się sterowanie prądowe lub układy ograniczania prądu.
Najczęstsze to: pomylenie osi (U z I), nieuwzględnienie skali (np. odczyt w A zamiast mA), odczyt z niewłaściwej krzywej, oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia punktu dla konkretnego napięcia. Pomaga rysowanie pomocniczych linii.
Zwykle nie. Ze względu na stromą charakterystykę I(U) mała zmiana napięcia lub temperatury może wywołać duży wzrost prądu i przegrzanie LED. W praktyce stosuje się rezystor, przetwornicę lub sterownik prądowy, zwłaszcza w oświetleniu samochodowym.
Wiele diod LED pracuje w zakresie od kilkudziesięciu do kilkuset miliamperów, więc mA są wygodniejszą jednostką. Pamiętaj: 1 A = 1000 mA. Na wykresie czasem prąd jest w A (np. 0,23 A), a w odpowiedziach w mA (230 mA).
Przeliczenie jest proste: mnożysz przez 1000. Czyli 0,23 A × 1000 = 230 mA. Na egzaminie warto sprawdzać, czy oś prądu na wykresie jest w amperach czy miliamperach, bo to zmienia wynik o rząd wielkości.
Wraz ze wzrostem temperatury zwykle maleje napięcie przewodzenia LED, więc przy stałym napięciu zasilania prąd może wzrosnąć. To może uruchomić "ucieczkę cieplną" (jeszcze większe grzanie i jeszcze większy prąd). Dlatego w lampach stosuje się stabilizację prądu.
Najczęściej jest to sterownik LED (driver) w module lampy, czasem przetwornica DC/DC, układy PWM do regulacji jasności oraz zabezpieczenia termiczne i nadprądowe. Zadania egzaminacyjne często sprawdzają, czy rozumiesz różnicę między zasilaniem napięciowym a prądowym.
Jeśli wynik jest skrajnie mały lub ogromny względem zakresu osi, to sygnał ostrzegawczy. Sprawdź jednostki, czy wybrałeś właściwe napięcie na osi X oraz czy odczytujesz prąd z osi Y. Warto też ocenić, czy wynik jest realistyczny dla lamp samochodowych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy napięciu zasilania 3,5 V należy odczytać z charakterystyki I(U) wartość prądu odpowiadającą temu napięciu.Na wykresie punkt dla 3,5 V wypada w okolicy 0,23 A, czyli około 230 mA.

Źródła:

  • All About Circuits, "Diode I-V Characteristic Curves" (sekcja o charakterystyce I-V i odczycie z wykresu), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-3/diode-characteristic-curves/ - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia, "Dioda elektroluminescencyjna" (opis pracy LED, parametry prądu i napięcia w kierunku przewodzenia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia, "Charakterystyka prądowo-napięciowa" (definicja i interpretacja zależności I(U)), https://pl.wikipedia.org/wiki/Charakterystyka_pr%C4%85dowo-napi%C4%99ciowa - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektroniki (dział: diody półprzewodnikowe i LED, charakterystyki I(U))
  • Notatki/ćwiczenia z interpretacji wykresów w elektrotechnice i elektronice
  • Karty katalogowe (datasheet) diod LED – sekcje: Forward Voltage, Forward Current, Typical Characteristics

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego