W programowaniu PLC podstawową umiejętnością jest rozpoznawanie standardowych bloków funkcyjnych po ich zachowaniu. Liczniki i timery mogą wyglądać podobnie na schemacie, ale ich działanie jest inne.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "licznika impulsów zliczającego w dół CTD"?
Blok CTD (counter down) reaguje na impulsy (najczęściej zbocza narastające sygnału zliczającego) poprzez zmniejszanie aktualnej wartości licznika. Typowym wyróżnikiem w diagramie działania jest to, że po każdym impulsie wartość prezentowana przez licznik "schodzi" w dół, a stan wyjścia/flag (w zależności od implementacji) jest związany z osiągnięciem wartości granicznej, najczęściej zera.
Dlaczego odpowiedź "licznika impulsów zliczającego w górę CTU" jest niepoprawna?
CTU (counter up) działa odwrotnie: po impulsach wartość rośnie w kierunku wartości zadanej (PV) lub innego progu. Jeśli na diagramie widać tendencję malejącą wartości z każdym impulsem, to jest to cecha przeciwna do CTU.
Dlaczego "timera opóźniającego załączenie TON" nie pasuje?
TON (on-delay) nie zlicza impulsów jako kolejnych zdarzeń zwiększających/zmniejszających wartość licznika, tylko realizuje opóźnienie czasowe: po podaniu sygnału wejściowego odmierza czas i dopiero po upływie nastawy zmienia stan wyjścia. Na diagramie timera kluczowa jest oś czasu i moment przejścia wyjścia po opóźnieniu, a nie sekwencja impulsów powodująca skokowe zmiany wartości licznika.
Dlaczego "timera opóźniającego wyłączenie TOF" nie pasuje?
TOF (off-delay) opóźnia wyłączenie wyjścia po zaniku sygnału wejściowego. Zamiast zliczania kolejnych impulsów, obserwuje się podtrzymanie wyjścia przez zadany czas po przejściu wejścia w stan nieaktywny. Jeżeli diagram dotyczy zmiany wartości w dół w odpowiedzi na impulsy, to wskazuje na licznik, a nie timer.
Wskazówka egzaminacyjna
- Najpierw ustal, czy diagram pokazuje odmierzanie czasu (TON/TOF) czy zmianę wartości licznika (CTU/CTD).
- Jeśli to licznik: sprawdź kierunek zmiany wartości po impulsach (w górę = CTU, w dół = CTD).
- Jeśli to timer: sprawdź, czy opóźnienie dotyczy załączenia (TON) czy wyłączenia (TOF).
