KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono diagram stanów dla układu dwóch siłowników 1A i 2A. Który sposób opisu działania układu jest prawidłowy?
Ilustracja przedstawia diagram stanów dla układu dwóch siłowników, oznaczonych jako 1A i 2A.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny opis musi odpowiadać kolejności przejść widocznych na diagramie stanów.
Jeżeli diagram pokazuje pełny cykl najpierw dla siłownika 1A (wysuw, potem powrót), a następnie analogicznie dla 2A, to prawidłowa jest sekwencja: 1A+ → 1A− → 2A+ → 2A−. Pozostałe odpowiedzi zmieniają kolejność ruchów.

Pełne wyjaśnienie:

Diagram stanów opisuje kolejne stany układu oraz przejścia między nimi. W przypadku dwóch siłowników (1A i 2A) typowe stany dotyczą ich położeń: wysunięty/wsunięty. Aby wybrać poprawny opis działania, trzeba czytać diagram "krok po kroku" i zapisać sekwencję ruchów w tej samej kolejności, w jakiej występują przejścia.

Odpowiedź "Wysuwa się siłownik 1A, wraca 1A, wysuwa się siłownik 2A, wraca 2A." jest poprawna, gdy diagram wskazuje, że cykl najpierw wykonuje pełną parę ruchów dla 1A (wysunięcie, następnie cofnięcie), a dopiero potem pełną parę ruchów dla 2A. Taki zapis odpowiada sekwencji 1A+ → 1A− → 2A+ → 2A− i zachowuje logiczną ciągłość stanu układu.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:

  • zamieniają kolejność rozpoczęcia cyklu (start od 2A zamiast od 1A), co nie zgadza się z pierwszym przejściem na diagramie,
  • wprowadzają wysuw drugiego siłownika zanim pierwszy zakończy swój powrót, mimo że diagram może pokazywać zakończenie ruchu 1A jako warunek kolejnego kroku,
  • odwracają kolejność powrotów (np. cofnięcie 2A przed 1A), co zmienia przebieg cyklu i może prowadzić do innej logiki sterowania.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zrób krótki zapis "+/-" dla każdego siłownika (np. 1A+ 1A− 2A+ 2A−) i porównaj go z odpowiedziami. To ogranicza pomyłki wynikające z "ładnie brzmiącej" sekwencji, ale niezgodnej z diagramem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Diagram stanów to graficzny opis pracy układu jako zbioru stanów (np. położeń siłowników) oraz przejść między nimi.

Ułatwia ustalenie kolejności ruchów i warunków, po których układ przechodzi do następnego kroku cyklu.

Śledź przejścia po kolei: od stanu początkowego do następnych stanów zgodnie ze strzałkami/oznaczeniami.

Po każdym przejściu zapisz, czy dany siłownik wykonuje wysuw czy powrót. Na końcu porównaj zapis z podanymi wariantami odpowiedzi.

Taki zapis oznacza wykonanie pełnego cyklu pierwszego siłownika (wysuw i cofnięcie), a potem pełnego cyklu drugiego.

Jest zgodny z logiką, w której zakończenie ruchu 1A jest warunkiem rozpoczęcia ruchu 2A, co często wynika z diagramu stanów.

W większości zadań egzaminacyjnych tak: oba określenia oznaczają przejście z położenia wysuniętego do wsuniętego.

Dla jasności w technice częściej używa się określenia "cofnięcie/wsunięcie", bo jednoznacznie wskazuje kierunek ruchu siłownika.

Najczęściej myli się kolejność rozpoczęcia cyklu (start od 2A zamiast 1A) albo miesza powroty z wysuwami.

Częsty błąd to wybór "symetrycznej" sekwencji, bo brzmi logicznie, ale nie wynika z przejść pokazanych na diagramie.

Zwróć uwagę, po którym przejściu diagram wraca do stanu "spoczynkowego" danego siłownika.

Jeśli na diagramie widać, że najpierw kończy się cykl 1A (w tym jego powrót), to odpowiedź z powrotem 2A przed 1A będzie niezgodna z cyklem.

Gdy potrzebna jest praca etapowa, np. dosunięcie elementu (1A), wykonanie operacji roboczej (2A), a potem bezpieczny powrót do pozycji startowej.

Takie sekwencje spotyka się w chwytakach, podajnikach, dociskach, bramkach i prostych stanowiskach montażowych.

Najczęściej są to sygnały potwierdzające osiągnięcie położeń krańcowych: wsunięty/wysunięty.

Mogą pochodzić z krańcówek mechanicznych, czujników magnetycznych w siłowniku lub czujników położenia. Na ich podstawie sterownik przechodzi do kolejnego stanu.

Zwykle nie, bo to diagram określa konkretną kolejność przejść między stanami.

Bez niego można jedynie zgadywać typową sekwencję. Na egzaminie zawsze analizuj rysunek i dopiero na tej podstawie wybieraj opis działania układu.

Ćwicz przepisywanie diagramu na krótki zapis sekwencji (np. 1A+ 1A− 2A+ 2A−) oraz odwrotnie: z opisu na schemat kroków.

Pomaga też rozwiązywanie wielu krótkich przykładów i kontrola, czy każdy ruch ma swój warunek zakończenia (krańcówkę/czujnik).

info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi zmieniają kolejność ruchów.

Źródła:

  • Festo Didactic, "Pneumatics – Basic Level (TP101)", rozdziały: sekwencje siłowników i opis cyklu
  • Bosch Rexroth, "Podstawy pneumatyki / Pneumatics – Training documentation", część: sterowanie sekwencyjne (materiały szkoleniowe)

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z pneumatyki/elektropneumatyki (sekwencje siłowników)
  • Materiały dydaktyczne producentów automatyki (np. przykłady cykli siłowników i diagramów)
  • Ćwiczenia z interpretacji diagramów stanów i tworzenia opisów sekwencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego