KWALIFIKACJA INF9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 26.
Na rysunku przedstawiono ogólną zasadę kasowania echa na styku U sieci ISDN. Jaką funkcję pełni blok oznaczony literą X?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy związany z kasowaniem echa na styku U sieci ISDN, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok X w typowym układzie kasowania echa realizuje węzeł sumowania/porównania sygnałów.
Łączy sygnał nadawany z sygnałem powracającym (echem/zakłóceniem), aby możliwa była kompensacja wpływu echa na tor odbiorczy. Pozostałe odpowiedzi (sterowanie, dekodowanie, filtracja) nie opisują tej roli w schemacie kasowania echa.

Pełne wyjaśnienie:

W torach dwukierunkowych (nadawanie i odbiór w tym samym medium) może pojawiać się echo, czyli fragment własnego sygnału nadawczego, który wraca do toru odbiorczego (np. na skutek niedoskonałego rozdzielenia kierunków lub odbić). Układ kasowania echa działa tak, aby wpływ tego sygnału powracającego został możliwie mocno zredukowany.

Odpowiedź "Sumuje sygnał wychodzący z nadajnika i powracających zakłóceń." pasuje do roli węzła, w którym sygnały są łączone (sumowane lub w praktyce także porównywane przez dodanie sygnału o przeciwnej fazie). Taki blok jest kluczowy, bo bez zestawienia sygnału nadawanego z sygnałem powracającym nie da się przeprowadzić kompensacji echa w torze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście?

  • "Steruje pracą poszczególnych elementów." opisuje funkcję nadrzędnego sterownika/logiki. W schemacie kasowania echa blok X jest elementem toru sygnałowego (operuje na sygnałach), a nie blokiem zarządzającym pracą całego układu.
  • "Dekoduje kod transmisyjny." dotyczy warstwy kodowania/dekodowania (np. kod liniowy). Kasowanie echa nie polega na interpretacji kodu, tylko na redukcji składowej powracającej poprzez odpowiednie przetwarzanie i łączenie sygnałów.
  • "Filtruje sygnał cyfrowy." jest kuszące, bo kasowanie echa bywa realizowane z użyciem filtrów adaptacyjnych. Jednak sam blok X, zgodnie z typową topologią, pełni funkcję węzła sumowania/łączenia sygnałów, a nie "samego filtru" jako takiego.

Wskazówka egzaminacyjna: w schematach blokowych szukaj miejsca, gdzie spotykają się dwie ścieżki sygnałowe (np. tor nadajnika i tor echa). Element w tym punkcie bardzo często realizuje sumowanie/odejmowanie sygnałów, a nie dekodowanie czy sterowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Echo to niepożądany sygnał powracający do toru odbiorczego, będący kopią (często opóźnioną i osłabioną) własnego sygnału nadawanego. Powstaje m.in. przez niedoskonałe rozdzielenie kierunków transmisji lub odbicia w torze, co pogarsza jakość rozmów i transmisji.
W transmisji dwukierunkowej nadawanie i odbiór współdzielą medium lub część toru. Część sygnału nadawczego może "przeciekać" do odbiornika jako echo. Kasowanie echa ogranicza ten składnik, dzięki czemu odbiornik nie jest zakłócany własnym sygnałem nadajnika.
Sumator (węzeł sumowania/porównania) łączy sygnał nadawany z sygnałem powracającym (echem) lub z sygnałem kompensującym. Dzięki temu można wytworzyć sygnał błędu i tak dobrać kompensację, aby echo w torze odbiorczym było jak najmniejsze.
Oznacza to, że część energii sygnału wysłanego z nadajnika trafia z powrotem na wejście toru odbiorczego (np. przez odbicia lub sprzężenia). Dla odbiornika wygląda to jak zakłócenie, bo nakłada się na sygnał użyteczny pochodzący z drugiej strony połączenia.
Nie. Filtracja zwykle usuwa składowe częstotliwościowe (np. szum) według stałych parametrów. Kasowanie echa polega na redukcji konkretnej składowej powiązanej z własnym sygnałem nadawczym (często z opóźnieniem), zwykle poprzez kompensację i węzeł sumowania/odejmowania.
Blok sterowania zwykle ma wyjścia do wielu elementów (linie sterujące, nastawy, sygnały kontrolne) i nie leży bezpośrednio na głównej ścieżce sygnału. Blok w torze sygnałowym jest "wpięty" w przepływ sygnału i ma wejścia/wyjścia związane z sygnałem nadawanym lub odbieranym.
Najczęściej występuje słyszalny pogłos własnego głosu, uczucie "dublowania" dźwięku, trudniejsza komunikacja i zmęczenie rozmówców. W skrajnych przypadkach echo może prowadzić do wzbudzeń lub znacząco obniżać zrozumiałość, zwłaszcza przy większych opóźnieniach.
Często wybierają "filtruje sygnał", bo kojarzą echo z filtrami adaptacyjnymi, ale pomijają rolę węzła sumowania. Innym błędem jest mylenie z dekodowaniem, bo telekomunikacja kojarzy się z kodami. Kluczowe jest śledzenie, gdzie na schemacie łączą się ścieżki sygnału.
Najczęściej w starszych instalacjach abonenckich, w obiektach z niezmienianą infrastrukturą lub w systemach, które nie zostały zmigrowane do nowszych technologii. W nauce egzaminacyjnej temat bywa używany jako klasyczny przykład analizy toru i zjawiska echa.
Ćwicz śledzenie przepływu sygnału od nadajnika do odbiornika, rozpoznawaj typowe węzły (sumator, wzmacniacz, filtr, blok sterowania) i ucz się nazw funkcji na podstawie połączeń między blokami. Pomaga też rysowanie własnych uproszczonych schematów i opisywanie, co dzieje się z sygnałem w każdym miejscu.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi (sterowanie, dekodowanie, filtracja) nie opisują tej roli w schemacie kasowania echa.

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw telekomunikacji: tor abonencki, transmisja dwukierunkowa, zjawisko echa
  • Materiały dydaktyczne o układach kompensacji/kasowania echa w systemach telefonicznych
  • Notatki/schematy blokowe pokazujące węzeł sumowania sygnału oraz sygnału echa/kompensacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego