KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
Na rysunku przedstawiono pomiar długości przedmiotu mikrometrem. Właściwy odczyt wskazania przyrządu pomiarowego to
Ilustracja przedstawia mikrometr używany do pomiaru długości przedmiotu, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się przez zsumowanie wskazania ze skali na tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania ze skali na bębnie (setne mm).
Na rysunku suma tych części daje wynik 14,28 mm, dlatego ta wartość jest prawidłowym wskazaniem przyrządu.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr zewnętrzny odczytuje się etapami, ponieważ wynik jest "złożony" z co najmniej dwóch skal. Najpierw odczytuje się wartość ze skali na tulei: są to pełne milimetry (oraz – w zależności od położenia – dodatkowe 0,5 mm). Następnie odczytuje się wartość ze skali na bębnie, która odpowiada zwykle setnym częściom milimetra (0,01 mm) i dodaje do wskazania z tulei.

Wynik 14,28 mm oznacza, że część "milimetrowa" daje 14 mm, a bęben wskazuje 0,28 mm. Taki sposób zapisu jest zgodny z zasadą: wynik = (tuleja) + (bęben). W praktyce warto po odczycie wykonać szybkie sprawdzenie logiczne: część z bębna nie może "udawać" wielu milimetrów, bo jest to tylko ułamek mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 19,28 mm – typowy błąd polega na dodaniu niewłaściwej liczby pełnych milimetrów z tulei (pomylenie położenia kreski odniesienia lub przeskoczenie o kilka mm).
  • 14,32 mm – błąd w odczycie bębna (pomylenie 28 z 32, odczyt z niewłaściwej kreski albo nieuwzględnienie położenia linii odniesienia).
  • 32,14 mm – wskazuje na pomylenie ról skal (potraktowanie wartości z bębna jako mm lub błędne odczytanie skali tulei w zupełnie innym zakresie).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zapisz część z tulei, potem dopisz dwie cyfry z bębna jako setne mm. Na koniec sprawdź, czy wynik mieści się w zakresie mikrometru i czy część ułamkowa jest mniejsza niż 1 mm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonuje się w dwóch krokach: tuleja daje pełne mm (czasem także 0,5 mm), a bęben daje ułamki mm (najczęściej 0,01 mm). Wynik to suma obu wskazań. Zawsze czytaj z tej samej linii odniesienia na tulei.
Skala na tulei pokazuje przede wszystkim pełne milimetry (i w wielu mikrometrach również połówki milimetra). To jest "część całkowita" wyniku. Dopiero potem dodaje się ułamek z bębna, żeby uzyskać zapis typu 14,28 mm.
Odczyt z bębna to zwykle setne części milimetra (0,01 mm). Nie traktuje się go jako osobnych milimetrów, tylko jako ułamek dodawany do wskazania z tulei. Pomylenie tej roli jest jedną z najczęstszych przyczyn błędów na egzaminie.
Najczęściej działa błąd nieuwagi: odczytuje się liczbę z niewłaściwej kreski lub "przeskakuje" wzrokiem o kilka działek. Pomaga nawyk: po odczycie policz działki od najbliższej pełnej dziesiątki i sprawdź, czy wskazanie jest zgodne z położeniem linii odniesienia.
Gdy po całkowitym zamknięciu mikrometru (bez przedmiotu) odczyt nie wynosi 0,00 mm. Wtedy wynik pomiaru należy skorygować o odchyłkę. W zadaniach egzaminacyjnych informacja o błędzie zerowym bywa podana w treści lub wynika z rysunku.
Najczęstsze są: pomylenie skali tulei z bębnem, odczyt z innej linii odniesienia, nieuwzględnienie 0,5 mm na tulei, oraz przepisanie złej liczby z bębna (np. 28 zamiast 32). Pomaga zapis "tuleja + bęben" i szybka kontrola logiczna.
Najczęściej tak, ponieważ mikrometr ma mechanizm śruby mikrometrycznej i podziałkę pozwalającą wygodnie odczytywać setne części milimetra. Suwmiarka w typowych wersjach ma mniejszą rozdzielczość odczytu. Na egzaminie kluczowe jest jednak poprawne czytanie skali danego przyrządu.
Zrób kontrolę zakresu: część z bębna nie powinna przekraczać 0,99 mm, a wynik musi mieścić się w zakresie narzędzia (np. 0–25 mm dla małego mikrometru). Jeśli nagle wychodzi kilkanaście mm "z bębna", to znak, że skale zostały pomylone.
Dobiera się przede wszystkim zakres (np. 0–25, 25–50 mm) do mierzonej średnicy oraz stan powierzchni elementu. Do kontroli wałków, sworzni i tulei w maszynach rolniczych zwykle stosuje się mikrometry zewnętrzne o rozdzielczości 0,01 mm.
Za powtarzalny docisk odpowiada zwykle grzechotka lub sprzęgło cierne. Dzięki temu pomiar jest bardziej powtarzalny i nie zależy tak mocno od siły dłoni. Zbyt duży docisk może zaniżyć wynik (ściśnięcie) lub uszkodzić powierzchnię mierzonego detalu.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje szkolne/branżowe z metrologii warsztatowej (mikrometr, suwmiarka, czujnik zegarowy)
  • Karty pracy z ćwiczeniami odczytu mikrometru (różne położenia bębna i tulei)
  • Zestaw zadań egzaminacyjnych z pomiarów warsztatowych dla mechanika maszyn rolniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego