KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 10.
Na rysunku przedstawiono pompę
Ilustracja przedstawia pompę odśrodkową, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa odśrodkowa należy do pomp wirowych: ciecz jest rozpędzana przez wirnik, a następnie w korpusie (często spiralnym) energia prędkości zamienia się na wzrost ciśnienia.
Pompa śmigłowa ma zwykle charakter osiowy, a pozostałe nazwy nie są standardowym typem w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa odśrodkowa jest klasycznym przykładem pompy wirowej. Jej działanie polega na tym, że wirnik nadaje cieczy energię kinetyczną (rozpędza ją), a następnie w części korpusu (np. w przestrzeni kierowniczej/dyfuzorze lub w korpusie spiralnym) energia ta ulega przekształceniu w energię ciśnienia. W praktyce eksploatacji okrętowej pompy odśrodkowe są bardzo częste (układy chłodzenia, wody słodkiej i morskiej, balast, różne obiegi pomocnicze).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "odśrodkową"? Ponieważ rozpoznanie tego typu opiera się na typowych cechach konstrukcyjnych pomp odśrodkowych: obecności wirnika, przepływie promieniowym od środka na zewnątrz oraz charakterystycznym kształcie korpusu prowadzącym strumień do króćca tłocznego. Taki zestaw cech odróżnia je od pomp o przepływie osiowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "łopatkową" – to określenie jest zbyt ogólne. Wiele pomp (w tym odśrodkowe) ma elementy łopatkowe, więc taka odpowiedź nie identyfikuje jednoznacznie typu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się nazwy konstrukcyjnej (np. odśrodkowa, śmigłowa), a nie opisu, że coś ma łopatki.
  • "krążeniową" – nie jest to standardowa, jednoznaczna nazwa typu pompy w klasyfikacji stosowanej w podstawowej technice pomp (w szczególności w ujęciu, w którym przeciwstawia się pompy odśrodkowe i osiowe). Może kojarzyć się z obiegiem/krążeniem, ale nie wskazuje konstrukcji.
  • "śmigłową" – pompa śmigłowa (osiowa) ma zasadę działania zbliżoną do śruby: przepływ odbywa się wzdłuż osi, a geometria wirnika i korpusu jest inna niż w pompie odśrodkowej. Tego typu pompy wybiera się zwykle do dużych wydajności przy mniejszych wysokościach podnoszenia, więc ich budowa i przekrój są rozpoznawalne inaczej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu rodzaju pompy patrz na kierunek przepływu względem osi wirnika (promieniowy vs osiowy) oraz na kształt korpusu prowadzącego ciecz do króćca tłocznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa odśrodkowa to pompa wirowa, w której wirnik rozpędza ciecz, a następnie w korpusie energia prędkości zamienia się na wzrost ciśnienia. W efekcie ciecz jest zasysana do środka wirnika i wypływa na zewnątrz do króćca tłocznego.
Szukaj wirnika oraz przepływu promieniowego (od środka na zewnątrz). Często widać też korpus spiralny lub kanały kierujące ciecz do króćca tłocznego. To odróżnia ją od pomp osiowych, gdzie przepływ jest wzdłuż osi.
Bo "łopatkowa" nie wskazuje jednoznacznie typu pompy. Zarówno pompy odśrodkowe, jak i osiowe mają łopatki na wirniku. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o konkretną nazwę konstrukcyjną, np. "odśrodkowa".
Pompa odśrodkowa ma przepływ głównie promieniowy i buduje ciśnienie dzięki działaniu odśrodkowemu. Pompa śmigłowa jest osiowa: ciecz przepływa wzdłuż osi jak przez śrubę. Różnią się też typowymi zastosowaniami i kształtem korpusu.
Najczęściej w układach pomocniczych, gdzie potrzebna jest ciągła praca i stabilny przepływ: chłodzenie wody morskiej/słodkiej, obiegi pomocnicze, transfer cieczy o niewielkiej lepkości. Konkretny dobór zależy od wydajności i wymaganej wysokości podnoszenia.
Spadek wydajności może wynikać m.in. z zapowietrzenia, nieszczelności po stronie ssawnej, zanieczyszczeń, zużycia wirnika lub kawitacji. W praktyce trzeba sprawdzić warunki ssania, filtr/siatkę, szczelność oraz parametry pracy instalacji.
Kawitacja to powstawanie i zapadanie się pęcherzyków pary w cieczy, gdy lokalnie spada ciśnienie. Powoduje hałas, drgania i erozję elementów (np. wirnika). W eksploatacji ogranicza się ją przez poprawę warunków ssania i właściwy dobór pompy.
Zwykle nie. Pompy osiowe (śmigłowe) są typowo stosowane do dużych wydajności przy relatywnie małych przyrostach ciśnienia. Do większych wysokości podnoszenia częściej dobiera się rozwiązania odśrodkowe (czasem wielostopniowe).
Najważniejsze to wirnik, korpus (często spiralny lub z dyfuzorem), króciec ssawny i tłoczny oraz uszczelnienie wału. W eksploatacji istotne są też łożyska i stan powierzchni przepływowych, bo wpływają na sprawność i drgania.
Najpierw ustal kierunek przepływu (promieniowy czy osiowy) i typ wirnika, potem zwróć uwagę na kształt korpusu oraz położenie króćców. Unikaj odpowiedzi ogólnych typu "łopatkowa", jeśli inne opcje podają konkretne rodzaje pomp.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_wirowa - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_%C5%9Bmig%C5%82owa - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy maszyn okrętowych (dział: pompy i armatura)
  • Instrukcje obsługi (DTR) typowych pomp odśrodkowych stosowanych w instalacjach okrętowych
  • Atlas/zeszyt rysunków technicznych: przekroje pomp wirowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego