KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono pompę
Ilustracja przedstawia pompę wirową odśrodkową, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa wirowa odśrodkowa rozpoznawana jest na rysunku po obecności wirnika oraz typowego korpusu, w którym ciecz otrzymuje energię od wirnika i jest odprowadzana króćcem tłocznym. Pompy śrubowe i tłokowe są wyporowe i mają charakterystyczne elementy (śruba lub cylinder z tłokiem), których w pompie odśrodkowej nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa "wirowa odśrodkowa" należy do grupy pomp wirowych, czyli takich, w których przekazanie energii cieczy odbywa się głównie dzięki pracy wirnika. Na typowym rysunku/ przekroju pompy odśrodkowej oczekuje się widocznego wirnika (łopatkowego) osadzonego na wale oraz korpusu prowadzącego przepływ od strony ssawnej do tłocznej (często w formie spiralnej obudowy lub układu kierownic/dyfuzora). Zasada działania polega na tym, że ciecz wpływa do wirnika, a następnie wskutek działania sił bezwładności i zmiany pędu jest odrzucana ku obwodowi, co podnosi jej energię i umożliwia tłoczenie.

Odpowiedź "wyporową śrubową" jest nieprawidłowa, ponieważ pompa śrubowa jest wyporowa i rozpoznaje się ją po obecności śrub/rotorów pracujących w obudowie (typowe "ślimakowate" elementy robocze). W takiej pompie medium jest przemieszczane w zamkniętych komorach roboczych, a nie przyspieszane przez wirnik odśrodkowy.

Odpowiedź "krążeniową dwustopniową" również nie pasuje do rozpoznania typowej pompy odśrodkowej, o ile rysunek nie pokazuje wyraźnie dwóch stopni (np. dwóch wirników w szeregu lub układu wielostopniowego). Sam fakt występowania króćców i obudowy nie jest dowodem na dwustopniowość.

Odpowiedź "tłokową dwustronnego działania" jest błędna, ponieważ pompa tłokowa ma charakterystyczny cylinder, tłok oraz zwykle zawory ssawne i tłoczne. "Dwustronne działanie" oznacza tłoczenie przy obu suwach, co jeszcze bardziej wymagałoby rozpoznawalnych komór po obu stronach tłoka. Tych cech konstrukcyjnych nie utożsamia się z pompą wirową odśrodkową.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu pompy najpierw zdecyduj, czy element roboczy to wirnik (pompa wirowa) czy element tworzący komory o zmiennej objętości (pompa wyporowa: śruba, tłok). Dopiero potem doprecyzuj odmianę (np. wielostopniowa, z wirnikiem otwartym/zamkniętym).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa odśrodkowa to pompa wirowa, w której wirnik nadaje cieczy energię, a ta jest odrzucana ku obwodowi i kierowana do króćca tłocznego. Wzrost energii (ciśnienia) wynika głównie z ruchu obrotowego i przetworzenia prędkości na ciśnienie w korpusie/dyfuzorze.
W pompie wirowej typowo widzisz wirnik łopatkowy i przestrzeń przepływową wokół niego. W pompie wyporowej szukasz elementów tworzących komory o zmiennej objętości (np. śruba/rotory lub cylinder z tłokiem i zaworami). Najpierw identyfikuj element roboczy, dopiero potem typ.
Pompa śrubowa przemieszcza ciecz w "kieszeniach" powstających między śrubą a obudową. Objętość tych przestrzeni jest w praktyce stała, a ciecz jest wypierana wzdłuż osi. To inny mechanizm niż w pompie odśrodkowej, gdzie energia jest przekazywana przez wirnik i przepływ ma charakter dynamiczny.
W pompie tłokowej dwustronnego działania tłok podczas ruchu w jedną stronę tłoczy ciecz z jednej komory, a podczas ruchu w drugą stronę tłoczy z drugiej komory. Wymaga to odpowiedniego układu komór i zaworów. Rozpoznawczo na rysunku często widać cylinder, tłok oraz zawory ssawne i tłoczne.
Najczęściej spotkasz: wirnik na wale, korpus (często spiralny lub z dyfuzorem), króciec ssawny i tłoczny oraz uszczelnienie wału. W zależności od wykonania może być też pokrywa korpusu i łożyskowanie. Na rysunku kluczowe jest znalezienie wirnika.
Zwykle tak, bo powinna mieć wyraźnie dwa stopnie (np. dwa wirniki w szeregu lub wirnik + elementy kierownicze kolejnego stopnia). Jednak sam "bardziej złożony" korpus nie wystarcza do pewnego wniosku. W zadaniach egzaminacyjnych dwustopniowość powinna wynikać z jednoznacznych cech na rysunku.
Pompy odśrodkowe są często używane do dużych przepływów przy umiarkowanych ciśnieniach (np. woda chłodząca, zęzowa, balast). Pompy wyporowe (śrubowe, tłokowe) dobiera się częściej do cieczy lepkich, do dozowania lub gdy potrzebne jest stabilne tłoczenie przy wyższych ciśnieniach.
Typowe są: mylenie "wirowa" z "wyporowa", skupianie się na nazwie zamiast na elemencie roboczym, dopowiadanie "dwustopniowa" bez śladu drugiego stopnia oraz utożsamianie każdego wału z tłokiem. Pomaga procedura: wirnik? → wirowa; komory i zawory/śruba? → wyporowa.
Najlepiej przerobić podział pomp (wirowe vs wyporowe), nauczyć się rozpoznawać przekroje: odśrodkowa, śrubowa, tłokowa. Warto ćwiczyć na rysunkach z podpisywaniem części (wirnik, króćce, zawory) oraz łączyć typ pompy z typowymi instalacjami okrętowymi.
Strona ssawna zwykle prowadzi do oka wirnika (wejście w okolice środka wirnika), a tłoczna wychodzi z obwodu korpusu/spirali do króćca tłocznego. Na rysunkach często widać, że kanał ssawny kieruje ciecz do centrum wirnika, a tłoczny odbiera ją z zewnątrz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pompa wirowa odśrodkowa rozpoznawana jest na rysunku po obecności wirnika oraz typowego korpusu, w którym ciecz otrzymuje energię od wirnika i jest odprowadzana króćcem tłocznym."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z maszyn i urządzeń okrętowych dotyczące pomp (podział, budowa, zastosowania)
  • Atlas/kompendium rysunków technicznych pomp (przekroje, schematy przepływu)
  • Instrukcje producentów (DTR) typowych pomp okrętowych – część opisowa i przekroje

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego