Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 24.
Na rysunku przedstawiono przekładnię
Ilustracja przedstawia dwa koła zębate stożkowe, które są elementami przekładni stożkowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia stożkowa jest przekładnią zębatą, w której koła mają kształt stożków i służą do przenoszenia napędu między wałami przecinającymi się (najczęściej pod kątem). Przekładnia pasowa i łańcuchowa wykorzystują odpowiednio pas lub łańcuch, a cierna – docisk rolek/tarcz bez uzębienia.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnie rozpoznaje się po sposobie przeniesienia momentu oraz po charakterystycznych elementach widocznych na rysunku.

Odpowiedź "stożkową." jest właściwa, gdy na rysunku widać koła zębate o geometrii stożkowej (zęby na powierzchni stożka). Taka przekładnia jest typowo stosowana do zmiany kierunku napędu, bo pracuje między wałami, których osie przecinają się (często pod kątem prostym). W automatyce przemysłowej spotyka się ją m.in. w napędach, przekładniach kątowych i niektórych motoreduktorach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "pasową." wybiera się wtedy, gdy na rysunku występują koła pasowe i pas (element elastyczny), bez uzębienia charakterystycznego dla kół zębatych.
  • "cierną." dotyczy przekładni, w której moment przenosi się przez tarcie (docisk rolek lub tarcz), a nie przez zazębienie. Brak zębów i obecne powierzchnie cierne to kluczowe wyróżniki.
  • "łańcuchową." rozpoznaje się po łańcuchu i kołach łańcuchowych (zęby przystosowane do ogniw łańcucha). To rozwiązanie wygląda inaczej niż klasyczne zazębienie kół stożkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy element przeniesienia napędu jest zębaty (zęby), elastyczny (pas), członowy (łańcuch), czy cierny (docisk bez zębów). Dopiero potem nazwij typ przekładni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przekładnia stożkowa?
Przekładnia stożkowa to przekładnia zębata z kołami o kształcie stożków, służąca do przenoszenia momentu między wałami o osiach przecinających się (często pod kątem prostym). Rozpoznaje się ją po uzębieniu na powierzchni stożkowej.
Jak rozpoznać na rysunku przekładnię stożkową?
Szukaj dwóch kół zębatych, których stożkowe powierzchnie "zbiegają się" w stronę punktu przecięcia osi wałów. Kluczowe są zęby oraz układ wałów pod kątem, a nie równolegle jak w wielu przekładniach walcowych.
Dlaczego przekładnia pasowa to nie to samo co stożkowa?
Przekładnia pasowa przenosi napęd przez pas i koła pasowe, a nie przez zazębienie kół. Na rysunku zwykle widać pas obejmujący koła. W przekładni stożkowej widać koła zębate, bez pasa.
Co odróżnia przekładnię łańcuchową od zębatej stożkowej?
Przekładnia łańcuchowa ma łańcuch i koła łańcuchowe dopasowane do ogniw. W przekładni stożkowej moment przenosi się przez kontakt zębów dwóch kół stożkowych. Brak łańcucha oznacza, że odpowiedź "łańcuchową" jest mało prawdopodobna.
Jak działa przekładnia cierna i kiedy się ją stosuje?
Przekładnia cierna przenosi moment przez tarcie (docisk rolek/tarcz), bez zębów i bez pasa czy łańcucha. Stosuje się ją tam, gdzie potrzebna jest prostota lub płynna regulacja, ale trzeba liczyć się z poślizgiem przy przeciążeniu.
Jakie są typowe zastosowania przekładni stożkowej w przemyśle?
Najczęściej spotkasz ją w napędach kątowych, przekładniach zmieniających kierunek obrotu oraz w wybranych motoreduktorach do przenośników i maszyn. Jest przydatna, gdy trzeba przenieść napęd między wałami ustawionymi pod kątem.
Czy przekładnia stożkowa zawsze pracuje pod kątem 90 stopni?
Nie. Najczęściej spotyka się układ zbliżony do 90°, ale istotą jest to, że osie wałów przecinają się. Kąt może być inny, zależnie od konstrukcji. Na egzaminie zwykle ocenia się sam fakt "przekładnia kątowa zębata".
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu przekładni na rysunku?
Częsty błąd to kierowanie się samym kształtem obudowy zamiast elementem przeniesienia napędu. Uczniowie mylą też koła zębate z kołami pasowymi, gdy nie zwracają uwagi na zęby. Pomaga nawyk: najpierw sprawdź, czy jest ząb/pas/łańcuch/tarcza cierna.
Co sprawdzić w pierwszej kolejności, gdy pytanie odwołuje się do rysunku przekładni?
Najpierw zidentyfikuj element przeniesienia momentu: zęby, pas, łańcuch albo powierzchnie cierne. Dopiero potem oceń geometrię (np. stożkowa vs walcowa) i układ osi wałów.
Jak przygotować się do zadań o przekładniach na egzaminie automatyka?
Ćwicz rozpoznawanie przekładni na przekrojach i schematach: zębata (w tym stożkowa), pasowa, łańcuchowa i cierna. Rób krótkie fiszki z cechami rozpoznawczymi oraz rozwiązuj zadania z rysunkami napędów i motoreduktorów spotykanych w automatyce przemysłowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekładnia stożkowa jest przekładnią zębatą, w której koła mają kształt stożków i służą do przenoszenia napędu między wałami przecinającymi się (najczęściej pod kątem)."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z zakresu elementów maszyn: przekładnie zębate, pasowe, łańcuchowe, cierne
  • Katalogi motoreduktorów i przekładni (rysunki przekrojowe i oznaczenia)
  • Zadania z rozpoznawania elementów napędu na rysunkach technicznych (ćwiczenia egzaminacyjne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego