KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny wykopu. Nachylenie skarp w tym wykopie wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla technika budowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie skarpy zapisuje się jako stosunek pionu do poziomu (np. 1:2).
Aby je odczytać z przekroju wykopu, porównuje się wysokość skarpy z jej poziomym odsadzeniem. Na rysunku odpowiada temu wariant "1:2", czyli na 1 jednostkę w pionie przypadają 2 jednostki w poziomie.

Pełne wyjaśnienie:

Nachylenie skarpy wykopu w przekroju poprzecznym opisuje, jak "szybko" skarpa odchodzi w poziomie wraz ze wzrostem wysokości w pionie. W praktyce robót ziemnych bardzo często spotyka się zapis w formie stosunku, np. 1:2, rozumiany jako pion:poziom (na 1 jednostkę wysokości przypada 2 jednostki odsadzenia w poziomie).

W zadaniach z rysunkiem przekroju wykopu poprawny wybór polega na odczytaniu geometrii skarpy: należy porównać różnicę wysokości skarpy (od dna wykopu do terenu) z poziomym "rozsunięciem" krawędzi wykopu względem dna. Jeżeli skarpa ma odsadzenie w poziomie około dwa razy większe niż przyrost w pionie, odpowiada temu zapis 1:2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "1:1" oznacza skarpę bardziej stromą (odsadzenie w poziomie równe wysokości). Gdy rysunek pokazuje wyraźnie większe odsadzenie niż wysokość, taki zapis jest zbyt stromy.
  • "2:1" w konwencji pion:poziom oznacza skarpę bardzo stromą (2 w pionie na 1 w poziomie). To wariant "bardziej pionowy", więc nie pasuje, gdy skarpa jest łagodniejsza.
  • "2:0" jest zapisem nielogicznym dla nachylenia skarpy (dzielenie przez 0 / brak odsadzenia w poziomie). Taki zapis nie opisuje realnej skarpy w sensie geometrycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, upewnij się, jaką konwencję przyjęto w zadaniu (pion:poziom). Najczęstszy błąd to odwrócenie stosunku i wybranie wartości odwrotnej do tej wynikającej z przekroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1:2 najczęściej oznacza stosunek pion:poziom: na 1 jednostkę wysokości skarpy przypada 2 jednostki odsadzenia w poziomie. Taka skarpa jest łagodniejsza niż 1:1, bo "szerzej" się rozchodzi.
Sprawdź, o ile skarpa wznosi się w pionie (wysokość) i o ile odchodzi w poziomie (odsadzenie). Następnie porównaj te dwie wartości jako proporcję, zwykle w układzie pion:poziom, i dopasuj do jednej z podanych odpowiedzi.
Nachylenie skarpy wymaga odsadzenia w poziomie. Zapis 2:0 oznaczałby "0 w poziomie", czyli ścianę pionową oraz problem matematyczny (dzielenie przez zero). W praktyce nie opisuje poprawnie geometrii skarpy wykopu.
Najczęstszy błąd to odwrócenie stosunku, czyli potraktowanie 1:2 jako poziom:pion. Drugi błąd to ocenianie nachylenia "na oko" bez porównania wysokości i odsadzenia. Warto zawsze porównać proporcje na rysunku.
Tak. Przy zapisie pion:poziom, 1:1 oznacza, że odsadzenie w poziomie jest równe wysokości, więc skarpa jest bardziej stroma. Przy 1:2 na tę samą wysokość przypada większe odsadzenie, więc skarpa jest łagodniejsza.
Jeśli masz stosunek pion:poziom (np. 1:2), możesz użyć zależności tan(α)=pion/poziom. Dla 1:2 byłoby to tan(α)=1/2. Na egzaminie zwykle wystarczy jednak zapis w formie stosunku bez liczenia kąta.
Skarpowanie stosuje się, gdy pozwalają na to warunki gruntowe, głębokość wykopu oraz dostępne miejsce w pasie robót. Gdy brakuje miejsca lub warunki są niekorzystne, częściej stosuje się zabezpieczenia typu obudowa. Szczegóły zależą od dokumentacji i BHP.
Można kontrolnie odmierzyć 1 m w pionie (np. od dna) i sprawdzić, czy krawędź skarpy "ucieka" o ok. 2 m w poziomie. W praktyce używa się niwelatora, łaty i taśmy lub metod pomiarowych z geodezji budowlanej.
Nachylenie wpływa na stateczność skarpy: zbyt stroma skarpa może ulec osunięciu, co zagraża ludziom i sprzętowi oraz niszczy wykop. Dobór nachylenia jest elementem organizacji robót i BHP, a także zgodności z projektem.
Ćwicz odczyt przekrojów: rozpoznawanie dna, krawędzi i skarp oraz zapisy 1:x. Rozwiązuj arkusze z lat ubiegłych i zwracaj uwagę na konwencję (pion:poziom). Dodatkowo powtórz podstawowe pojęcia robót ziemnych i rysunku technicznego.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Nachylenie skarpy zapisuje się jako stosunek pionu do poziomu (np. 1:2).Aby je odczytać z przekroju wykopu, porównuje się wysokość skarpy z jej poziomym odsadzeniem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do robót ziemnych (dział: wykopy i skarpy)
  • Materiały szkoleniowe z czytania rysunku technicznego budowlanego
  • Instrukcje BHP i materiały edukacyjne dotyczące zabezpieczenia wykopów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego