Prostownik to układ, którego zadaniem jest przekształcenie prądu/napięcia przemiennego (~) na prąd/napięcie stałe. W praktyce bardzo często spotyka się układ mostkowy (tzw. mostek Graetza), złożony z czterech elementów półprzewodnikowych połączonych w konfiguracji mostka.
Kluczem w tym zadaniu jest rozpoznanie, jakie elementy tworzą mostek:
- Prostownik niesterowany wykorzystuje diody. Dioda ma dwie elektrody i przewodzi w jednym kierunku bez możliwości "wysterowania" chwili rozpoczęcia przewodzenia (poza naturalnym przekroczeniem progu przewodzenia).
- Prostownik sterowany wykorzystuje tyrystory. Tyrystor ma trzy elektrody: anodę, katodę i bramkę. Impuls podany na bramkę pozwala wybrać moment załączenia przewodzenia w danym półokresie, co daje możliwość regulacji napięcia wyjściowego przez zmianę kąta zapłonu.
Na rysunku elementy mostka mają symbol "jak dioda", ale z dodatkowym wyprowadzeniem bocznym – to właśnie bramka. Obecność bramki jednoznacznie wskazuje, że są to tyrystory, a więc cały układ jest prostownikiem sterowanym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Stabilizator napięcia – stabilizator utrzymuje możliwie stałe napięcie wyjściowe mimo zmian obciążenia/wejścia; sam mostek z elementów mocy nie jest stabilizatorem.
- Sterownik napięcia – to określenie nie jest typową nazwą klasycznego układu z energoelektroniki; w zadaniu chodzi o identyfikację rodzaju prostownika.
- Prostownik niesterowany – byłby prawidłowy, gdyby mostek był zbudowany z diod (bez bramki). Tutaj widoczna jest bramka, więc układ jest sterowany.
W praktyce prostowniki sterowane stosuje się m.in. w układach, gdzie potrzebna jest regulacja napięcia stałego (np. napędy DC, ładowarki z regulacją prądu, zasilacze laboratoryjne).
