KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 5.
Na rysunku przedstawiono schemat
Ilustracja przedstawia schemat przekaźnika typu NC (normalnie zamknięty), co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik typu NC (normalnie zamknięty) ma styk, który w stanie spoczynkowym (bez zasilenia cewki) jest zwarty, a po wysterowaniu cewki rozłącza obwód. Układ prostowniczy i regulator napięcia mają zupełnie inną symbolikę (diody/element regulacji), a przekaźnik NO działa odwrotnie.

Pełne wyjaśnienie:

Przekaźnik elektromagnetyczny jest elementem wykonawczym, w którym cewka steruje położeniem styków. Kluczowe jest rozróżnienie stanu spoczynkowego (brak zasilania cewki) i stanu po wysterowaniu (cewka zasilona, rdzeń przyciągnięty).

Odpowiedź "przekaźnika typu NC" jest właściwa, gdy na schemacie widać, że tor prądowy w spoczynku jest zamknięty (styk przewodzi), a po zadziałaniu przekaźnika następuje rozwarcie. W praktyce motoryzacyjnej ma to znaczenie np. wtedy, gdy układ ma domyślnie zasilać odbiornik lub zapewniać ciągłość obwodu, a dopiero sterowanie ma go przerwać.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "układu prostowniczego" – prostownik rozpoznaje się po obecności diod (pojedynczych lub w mostku Graetza) i oznaczeń polaryzacji AC/DC. Schemat przekaźnika opiera się na cewce i mechanicznie sprzężonych stykach, a nie na diodach prostujących.
  • "przekaźnika typu NO" – styk NO (normalnie otwarty) w spoczynku jest rozwarty i dopiero po zasileniu cewki zwiera obwód. To dokładnie odwrotna logika niż dla NC; częsty błąd wynika z mylenia "normalnie" z "po zadziałaniu".
  • "regulatora napięcia" – regulator napięcia (np. w układzie ładowania) jest elementem elektronicznym/układem sterowania, a jego symbolika na schematach nie sprowadza się do pojedynczej cewki ze stykami. Regulator dotyczy stabilizacji/sterowania napięciem, a nie przełączania torów stykami wprost.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal na schemacie, jak wygląda tor prądowy "bez wysterowania" (położenie styków w spoczynku). Jeśli w spoczynku jest zwarcie – to NC; jeśli przerwa – to NO.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NC (normalnie zamknięty) oznacza, że w stanie spoczynkowym (gdy cewka przekaźnika nie jest zasilana) styk przewodzi, czyli obwód jest zamknięty. Po podaniu napięcia na cewkę styk zmienia położenie i zwykle rozłącza ten tor.
NO (normalnie otwarty) oznacza, że w stanie spoczynkowym obwód jest rozwarty. Dopiero po zasileniu cewki przekaźnika następuje zwarcie styku i załączenie toru prądowego. To przeciwna logika działania niż w przekaźniku NC.
Patrz na położenie styków w stanie spoczynkowym (bez wysterowania cewki). Jeśli na rysunku tor jest narysowany jako zamknięty/zwarty – to NC. Jeśli widoczna jest przerwa (styk nie dotyka) – to NO. Nie sugeruj się tym, co dzieje się po zadziałaniu.
Bo od tego zależy, czy dany obwód ma przewodzić bez sterowania. Przy błędnym doborze (zamiana NO na NC) układ może działać "odwrotnie": odbiornik będzie włączony w spoczynku albo nie zadziała po podaniu sygnału. To utrudnia diagnozę usterek i może powodować nieprawidłową pracę systemów.
Gdy potrzebujesz obwodu, który domyślnie ma mieć ciągłość, a sterowanie ma go przerwać (logika "odłącz po zadziałaniu"). Spotyka się to w wybranych funkcjach zabezpieczeń lub sterowania, zależnie od konstrukcji instalacji. Zawsze sprawdzaj schemat pojazdu przed wymianą.
Przekaźnik na schemacie to zwykle cewka oraz styki mechanicznie z nią powiązane. Prostownik rozpoznasz po diodach (pojedynczych lub w mostku) i oznaczeniach wejścia/wyjścia AC/DC. Jeśli widzisz diody zamiast styków, to nie jest przekaźnik.
Przekaźnik działa głównie jako przełącznik: zwiera lub rozłącza tor prądowy. Regulator napięcia ma zadanie utrzymać określone napięcie (stabilizacja/sterowanie), więc jest elementem regulacji, często elektronicznym, a jego symbolika na schematach nie ogranicza się do cewki i styków.
W stanie spoczynkowym (cewka niepodłączona) sprawdź ciągłość między zaciskiem wspólnym a zaciskiem NC – miernik powinien pokazać przejście. Następnie zasil cewkę odpowiednim napięciem (zgodnie z danymi przekaźnika) i sprawdź, czy to przejście zanika. Zachowaj ostrożność i poprawną polaryzację.
Najczęściej myli się "normalnie" (stan spoczynkowy) z "po zadziałaniu", a także wybiera odpowiedź na podstawie skojarzenia, że NO występuje częściej. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że symbol styków pokazuje położenie w spoczynku, a nie w chwili sterowania.
Ćwicz odczytywanie schematów: znajdowanie cewki, styków oraz określanie stanu spoczynkowego. Rób krótkie testy: "czy w spoczynku jest przejście?". Warto też przećwiczyć pomiary multimetrem na rzeczywistych przekaźnikach samochodowych i porównać z dokumentacją serwisową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Przekaźnik typu NC (normalnie zamknięty) ma styk, który w stanie spoczynkowym (bez zasilenia cewki) jest zwarty, a po wysterowaniu cewki rozłącza obwód."

Źródła:

  • Wikipedia: Relay – opis działania przekaźnika i zestyków (NO/NC), https://en.wikipedia.org/wiki/Relay (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Normally open – definicja styku NO, https://en.wikipedia.org/wiki/Normally_open (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Normally closed – definicja styku NC, https://en.wikipedia.org/wiki/Normally_closed (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: przekaźniki i styki (materiały szkolne/technikum)
  • Instrukcje serwisowe pojazdów – rozdziały o schematach instalacji elektrycznej
  • Katalogi/artykuły techniczne producentów przekaźników z opisem NO/NC

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego