Prostownik to układ, który zamienia napięcie/prąd przemienny (AC) na napięcie/prąd stały (DC) w postaci pulsującej. Kluczowa różnica między prostowaniem jedno- i dwupołówkowym polega na tym, ile półokresów sinusoidy jest wykorzystywanych do przewodzenia prądu do obciążenia.
Odpowiedź "dwupołówkowego" jest właściwa dla schematu, w którym prąd w obciążeniu płynie w tym samym kierunku zarówno podczas dodatniej, jak i ujemnej połówki napięcia wejściowego. W praktyce realizuje się to najczęściej na dwa sposoby:
- Mostek Graetza (zwykle 4 diody połączone w "mostek") – w każdym półokresie przewodzą dwie diody, a biegunowość na wyjściu pozostaje stała.
- Układ dwupołówkowy z odczepem środkowym transformatora (zwykle 2 diody) – w zależności od półokresu przewodzi inna dioda, ale obciążenie jest spolaryzowane tak samo.
W efekcie prostownik dwupołówkowy daje wyższą częstotliwość tętnień (w porównaniu do jednopołówkowego) i zwykle łatwiej go wygładzić kondensatorem filtrującym, co ma znaczenie w zasilaczach urządzeń telekomunikacyjnych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "trójfazowego" dotyczy układów prostowniczych zasilanych z sieci trójfazowej. Taki prostownik ma charakterystyczne wejście 3-fazowe i zwykle większą liczbę elementów prostowniczych (np. 6 diod). Sam fakt istnienia diod nie czyni układu trójfazowym.
- "jednopołówkowego" odnosi się do prostowania tylko jednego półokresu (drugi jest blokowany). Taki schemat bywa bardzo prosty (często 1 dioda w szeregu z obciążeniem). Na wyjściu tętnienia są większe, bo energia dostarczana jest tylko "co drugi" półokres.
- "dwufazowego" nie jest typowym, standardowym określeniem klasy prostownika w podstawowej elektronice w takim sensie jak "jednopołówkowy/dwupołówkowy" czy "jednofazowy/trójfazowy". Może prowadzić do mylenia pojęć "liczba faz" z "liczbą prostowanych półokresów".
Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na schemacie elementów, które "odwracają" ujemny półokres tak, aby na obciążeniu zachować stałą biegunowość. Jeśli układ to umożliwia dla obu półokresów, rozpoznajesz prostownik dwupołówkowy.
