KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Na rysunku przedstawiono schemat układu do pomiarów rezystancji przejścia zestyków głównych torów prądowych łącznika. Pomiary należy wykonywać przy
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu do pomiaru rezystancji przejścia zestyków głównych torów prądowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie spadku napięcia rezystancję przejścia styku wyznacza się z R=U/I, gdzie U mierzy się na zamkniętym styku, a I jest prądem płynącym do odbiornika.
Przy maksymalnym obciążeniu prąd jest największy, więc spadek napięcia na styku jest bardziej mierzalny i wynik dokładniejszy. Bez obciążenia lub bez zasilania prąd jest zbyt mały albo równy zero.

Pełne wyjaśnienie:

W pokazanym układzie zastosowano metodę techniczną (spadku napięcia) pomiaru rezystancji przejścia styków. Woltomierz jest dołączony równolegle do badanego styku i mierzy spadek napięcia U na zamkniętym zestykowanym torze prądowym, natomiast amperomierz (cęgowy) mierzy prąd I płynący w tym torze do odbiornika. Rezystancję przejścia wyznacza się z prawa Ohma: R = U / I.

Rezystancja przejścia styków jest bardzo mała (często w zakresie miliomów lub mikroohmów), dlatego sam spadek napięcia na styku bywa również bardzo mały. Aby ten spadek był wyraźnie mierzalny i aby błąd względny był mniejszy, potrzebny jest możliwie duży prąd roboczy. Zależność U = I × R oznacza, że większy prąd daje większy spadek napięcia na styku przy tej samej rezystancji, a więc poprawia rozdzielczość i wiarygodność pomiaru. Dodatkowo duży prąd lepiej odzwierciedla rzeczywiste warunki pracy styków i może ujawnić problemy, które nie występują przy małych prądach.

Dlatego poprawny warunek to "maksymalnym obciążeniu instalacji" – zapewnia on największy prąd w torze prądowym łącznika.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "wyłączonym napięciu zasilania" – przy braku zasilania w badanym torze nie płynie prąd (I≈0), więc w tej konfiguracji nie uzyskuje się sensownego spadku napięcia do pomiaru. To byłoby mylenie z pomiarem mikroomomierzem, który ma własne źródło prądu testowego.
  • "minimalnym obciążeniu instalacji" – prąd jest mały, więc spadek napięcia na styku staje się trudny do zmierzenia i rośnie błąd względny; łatwiej też przeoczyć usterki ujawniające się przy większych prądach.
  • "odłączonym odbiorniku" – brak obciążenia zwykle oznacza znikomy prąd w torze, a więc brak warunków do wiarygodnego pomiaru metodą spadku napięcia w pracującym obwodzie.

W praktyce taki pomiar służy do diagnostyki styków łączników i wyłączników: wykrywania utlenienia, pogorszonego docisku oraz zużycia, które powodują wzrost strat, nagrzewanie i spadki napięć w instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja przejścia (kontaktowa) to opór elektryczny w miejscu zetknięcia dwóch styków. Jest bardzo mała, ale jej wzrost powoduje większy spadek napięcia i nagrzewanie. W praktyce rośnie przez utlenienie, zabrudzenie, zużycie lub zbyt mały docisk styków.
Mierzy się spadek napięcia U bezpośrednio na zamkniętym styku oraz prąd I płynący przez ten styk do odbiornika. Następnie oblicza się rezystancję z R=U/I. To pomiar "dynamiczny", bo wykonywany w pracującym obwodzie.
Bo rezystancja styku jest bardzo mała, więc przy małym prądzie spadek napięcia też jest minimalny i trudny do wiarygodnego zmierzenia. Duży prąd daje większy spadek napięcia (U=I×R), lepszą dokładność oraz bardziej realistyczne warunki pracy styków.
W tej konfiguracji nie. Gdy zasilanie jest wyłączone, zwykle nie płynie prąd w torze (I≈0), więc nie ma użytecznego spadku napięcia na styku do obliczenia R=U/I. Pomiar bez zasilania wymagałby innej metody, np. z własnym prądem testowym miernika.
Typowo stosuje się woltomierz podłączony bezpośrednio na badanym styku (pomiar spadku U) oraz amperomierz, często cęgowy, do pomiaru prądu I w torze zasilającym odbiornik. Ważne jest prawidłowe miejsce przyłożenia sond i cęgów.
Gdy prąd jest zbyt mały (minimalne obciążenie lub brak odbiornika), gdy sondy woltomierza są podłączone w złych punktach (nie obejmują tylko styku), albo gdy połączenia pomiarowe mają własne spadki. Niewiarygodność rośnie też przy niestabilnym obciążeniu.
Najczęstsze objawy to nadmierne nagrzewanie łącznika, zapach przegrzanej izolacji, spadki napięcia na odbiorniku, sporadyczne zaniki zasilania oraz przyspieszone zużycie styków. W skrajnych przypadkach może dojść do uszkodzeń termicznych i awarii.
Odłączenie odbiornika zwykle powoduje, że przez styki nie płynie istotny prąd roboczy. Wtedy spadek napięcia na styku jest znikomy lub pomijalny, co zwiększa wpływ szumów i błędów miernika. Metoda spadku napięcia wymaga przepływu prądu w badanym torze.
Często myli się pomiar w obwodzie pracującym (U na styku i I w torze) z pomiarem rezystancji miernikiem z własnym źródłem prądu testowego. Drugi błąd to wybór odpowiedzi "bezpiecznej" (wyłączyć zasilanie) bez sprawdzenia, czy wtedy da się zmierzyć U i I.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie schematów: gdzie mierzy się U (bezpośrednio na styku), a gdzie I (w torze prądowym). Naucz się też uzasadniać warunki pomiaru: mała rezystancja → potrzebny duży prąd, aby spadek napięcia był mierzalny i wynik dokładniejszy.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Bez obciążenia lub bez zasilania prąd jest zbyt mały albo równy zero."

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki: prawo Ohma, pomiary napięcia i prądu
  • Materiały dydaktyczne o diagnostyce styków i rezystancji kontaktowej w aparatach łączeniowych
  • Instrukcje i poradniki producentów mierników dotyczące pomiaru małych rezystancji i spadków napięcia (w tym pomiarów pod obciążeniem)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego