KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 23.
Na rysunku przedstawiono schemat układu do rozruchu silnika trójfazowego pierścieniowego z użyciem rezystorów w obwodzie wirnika. W celu zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu rozruchu w chwili załączenia stycznika K1 należy w obwodzie wirnika
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu do rozruchu silnika trójfazowego pierścieniowego z użyciem rezystorów w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W rozruchu silnika pierścieniowego rezystory w obwodzie wirnika mają być na początku włączone, aby ograniczyć prąd i zwiększyć moment rozruchowy.
Dlatego w chwili załączenia stycznika zasilającego (K1) styczniki zwierające stopnie rezystancji powinny być rozłączone, czyli "wyłączone wszystkie styczniki" w obwodzie wirnika.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik trójfazowy pierścieniowy (indukcyjny z uzwojonym wirnikiem i pierścieniami ślizgowymi) umożliwia dołączanie zewnętrznej rezystancji do obwodu wirnika. Robi się to przede wszystkim podczas rozruchu.

Cel rezystorów w obwodzie wirnika podczas startu to:

  • ograniczenie prądu rozruchowego,
  • uzyskanie większego momentu rozruchowego (w porównaniu z wirnikiem zwartym),
  • łagodniejszy przebieg przyspieszania, a więc mniejsze udary mechaniczne.

W typowym układzie rozruchowym rezystory są podzielone na stopnie, a styczniki w obwodzie wirnika służą do ich stopniowego zwierania w miarę wzrostu prędkości. To oznacza, że na samym początku (w chwili podania zasilania na stojan przez stycznik K1) rezystancja wirnika powinna być możliwie duża, czyli stopnie rezystorów nie mogą być jeszcze zwarte.

Stąd poprawna jest odpowiedź: "wyłączyć wszystkie styczniki." — rozumiane jako: pozostawić rozłączone styczniki, które zwierają rezystory/stopnie rezystorów w obwodzie wirnika. Wtedy prąd w wirniku i stojanie jest ograniczany, a moment rozruchowy korzystniejszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "wyłączyć tylko stycznik K2" — pozostawienie innych styczników załączonych mogłoby częściowo lub całkowicie zewrzeć rezystory, co pogarsza warunki rozruchu (większy prąd, mniejsza kontrola momentu).
  • "załączyć wszystkie styczniki." — to najczęściej oznacza maksymalne zwieranie rezystancji wirnika (praktycznie jak wirnik zwarty), czyli zaprzecza idei rozruchu rezystorowego.
  • "załączyć tylko stycznik K6" — pojedynczy stycznik nie gwarantuje poprawnego stanu początkowego; może zewrzeć jeden stopień rezystora i zaburzyć sekwencję rozruchu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "rozruch z użyciem rezystorów w obwodzie wirnika", to w chwili startu pytaj siebie: czy rezystory mają już być zwierane, czy jeszcze pracować? W większości układów na starcie pracują, a dopiero potem są zwierane etapami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To silnik indukcyjny z uzwojonym wirnikiem wyprowadzonym na pierścienie ślizgowe. Dzięki temu można dołączać zewnętrzne elementy (np. rezystory) do obwodu wirnika, szczególnie podczas rozruchu, aby kształtować prąd i moment.
Rezystory w wirniku ograniczają prąd rozruchowy i pomagają uzyskać korzystniejszy moment rozruchowy. W praktyce ułatwia to ruszenie napędu z obciążeniem i zmniejsza udary mechaniczne, a po rozpędzeniu rezystory są stopniowo zwierane.
Na początku rozruchu rezystory powinny być włączone (niezwarte), żeby spełnić swoją funkcję. W miarę wzrostu prędkości są zwierane stopniowo stycznikami, aż do pracy z minimalną lub zerową rezystancją zewnętrzną.
W typowym układzie oznacza to pozostawienie rozłączonych styczników, które zwierają stopnie rezystorów w wirniku. Dzięki temu całe (lub maksymalne) opory rozruchowe są dołączone w chwili startu, co daje prawidłowy przebieg rozruchu.
Na schemacie szukaj elementów włączonych równolegle do fragmentów rezystora lub między punktami stopni rezystora. Jeśli stycznik po zadziałaniu "omija" rezystor, to pełni funkcję zwierania danego stopnia w obwodzie wirnika.
Bo wtedy rezystory rozruchowe mogą zostać od razu zwarte, czyli przestają działać. Rozruch staje się podobny do rozruchu bez rezystancji wirnika: prąd może być większy, a moment mniej korzystny. To zaprzecza idei rozruchu rezystorowego silnika pierścieniowego.
W praktyce spotyka się m.in. trudności z ruszeniem pod obciążeniem, nienaturalnie duży prąd rozruchowy, przegrzewanie elementów, brak płynności przyspieszania lub "szarpanie". Częstą przyczyną jest przerwa w rezystorze albo sklejony stycznik zwierający stopień.
Najczęściej tak wygląda założenie układu: start od możliwie dużej rezystancji, a potem redukcja (zwieranie) stopni. W konkretnych aplikacjach sekwencja może być dostosowana do obciążenia, ale zasada egzaminacyjna jest taka: rezystancja na początku ma pomagać w rozruchu.
Rozruch gwiazda-trójkąt dotyczy głównie przełączania połączeń uzwojeń stojana w silniku klatkowym. W silniku pierścieniowym kluczowe jest dołączanie/zwieranie rezystancji w obwodzie wirnika. To inne mechanizmy i inne elementy na schemacie.
Najpierw ustal funkcję: czy dany stycznik zasila stojan, czy zwiera stopnie rezystorów wirnika. Potem sprawdź stan "w chwili załączenia" stycznika zasilania: na starcie rezystory wirnika zwykle mają działać, więc styczniki zwierające powinny być rozłączone.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik indukcyjny" – sekcje o rozruchu i odmianach silników, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (EN): "Wound-rotor motor" – zasada dołączania rezystancji do wirnika podczas rozruchu, https://en.wikipedia.org/wiki/Wound-rotor_motor - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (rozdziały o silnikach indukcyjnych pierścieniowych i rozruchu)
  • Materiały producentów napędów/rozruszników rezystorowych (opisy działania i sekwencji przełączania)
  • Zadania i arkusze egzaminacyjne z kwalifikacji związanych z maszynami elektrycznymi (rozruch, styczniki, rezystory)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego