KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 37.
Na rysunku przedstawiono sposób wykonania podczas robót remontowych nowego oparcia drewnianej belki stropowej za pomocą stalowego wspornika wykonanego z
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z budownictwem, a dokładniej z remontem drewnianej belki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dwuteownik ma przekrój z dwiema półkami i środnikiem, co daje dużą sztywność i nośność przy zginaniu, typową dla wsporników przenoszących obciążenia od oparcia belki.
Kątownik i płaskownik mają znacznie mniejszą sztywność w takim układzie, a teownik (jedna półka) zwykle zapewnia mniejszą stateczność niż dwuteownik.

Pełne wyjaśnienie:

Wspornik stalowy, który ma przejąć obciążenia od oparcia belki stropowej, pracuje przede wszystkim na zginanie (i częściowo na ścinanie). W takiej sytuacji kluczowa jest sztywność przekroju oraz to, jak przekrój rozkłada materiał względem osi obojętnej.

Odpowiedź "dwuteownika" jest właściwa, ponieważ dwuteownik (profil typu I) ma dwie półki połączone środnikiem. Taki układ powoduje, że znaczna część stali znajduje się daleko od osi obojętnej, co zwiększa moment bezwładności i pozwala efektywnie przenosić momenty zginające. Dlatego profile dwuteowe są typowo stosowane tam, gdzie wymagana jest większa nośność i mniejsze ugięcia wsporników.

Odpowiedź "kątownika" jest nieprawidłowa: kątownik bywa używany jako element łączący lub w lekkich konstrukcjach, ale jako samodzielny wspornik dla oparcia belki często ma zbyt małą sztywność w niekorzystnym kierunku i łatwiej ulega odkształceniom skrętnym.

Odpowiedź "płaskownika" jest nieprawidłowa: płaskownik to element o prostym, pełnym przekroju prostokątnym. Przy tej samej masie materiału zwykle daje mniejszą sztywność niż profil z półkami, a ponadto nie zapewnia korzystnego "ramowego" kształtu do podparcia i mocowania.

Odpowiedź "teownika" jest nieprawidłowa: teownik ma tylko jedną półkę, więc przy podobnych gabarytach zwykle przenosi zginanie mniej efektywnie niż dwuteownik i może być bardziej wrażliwy na skręcanie w układach wspornikowych.

Na egzaminie warto ćwiczyć rozpoznawanie profili po przekroju: dwuteownik = dwie półki, teownik = jedna półka, kątownik = kształt L, płaskownik = prosty pasek stali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dwuteownik to stalowy kształtownik o przekroju przypominającym literę "I": ma dwie półki (górną i dolną) połączone środnikiem. Taki rozkład materiału daje dużą sztywność przy zginaniu, dlatego często stosuje się go w belkach i wspornikach.
Najprościej policzyć półki: dwuteownik ma dwie półki (u góry i u dołu), a teownik ma jedną półkę i jeden "trzon". Na rysunku przekroju dwuteownik wygląda symetrycznie, a teownik przypomina literę "T".
Wspornik pracuje na zginanie, więc liczy się sztywność przekroju. Dwuteownik dzięki półkom ma materiał "odsunięty" od osi obojętnej, co zwykle zwiększa odporność na ugięcie przy podobnej masie. Płaskownik to prosty pasek stali, który w takim zastosowaniu bywa zbyt wiotki.
Kątownik może być używany jako element łączący lub usztywniający, ale jako samodzielny wspornik dla oparcia belki często ma mniejszą sztywność i bywa bardziej podatny na skręcanie. W praktyce dobór zależy od obciążeń i detalu, ale w testach zwykle wygrywa profil o większej sztywności.
Taki wspornik przenosi przede wszystkim siły pionowe od belki (reakcję podporową), co generuje moment zginający w wsporniku oraz siłę tnącą. Dodatkowo mogą wystąpić skręcanie i lokalne naciski w miejscach styku oraz w strefie mocowań.
Stalowe wsporniki stosuje się m.in. przy naprawie uszkodzonych gniazd w murze, przy skracaniu belki, przy osłabieniu końcówki przez zgniliznę lub korozję biologiczną oraz wtedy, gdy trzeba wykonać nowe, pewne oparcie bez głębokiej ingerencji w istniejącą konstrukcję.
Najczęstsze błędy to: mylenie dwuteownika z teownikiem (ignorowanie liczby półek), wybieranie "znanej" odpowiedzi bez analizy przekroju, oraz utożsamianie kątownika z każdym stalowym łącznikiem. Pomaga ćwiczenie rozpoznawania profili na prostych szkicach.
Nazwy odnoszą się do kształtu przekroju: teownik ma kształt "T", dwuteownik odpowiada "I", kątownik przypomina "L", a płaskownik to prostokątny płaski pasek stali. W zadaniach egzaminacyjnych to klucz do rozpoznania.
Warto powtarzać podstawowe przekroje profili, ćwiczyć czytanie detali (połączenia, podpory, wsporniki) oraz rozumieć, które elementy przenoszą zginanie, a które służą głównie do łączenia. Pomaga też praca na przykładach z rysunków warsztatowych i prostych schematach.
Zwykle nie w pełni, bo pytanie odwołuje się do rozpoznania elementu "na rysunku". Jeśli jednak znasz zasadę doboru przekroju na wspornik, możesz wskazać najbardziej typowy profil o dużej sztywności (dwuteownik). Na egzaminie zawsze analizuj cechy przekroju widoczne na ilustracji.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dwuteownik ma przekrój z dwiema półkami i środnikiem, co daje dużą sztywność i nośność przy zginaniu, typową dla wsporników przenoszących obciążenia od oparcia belki."

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy rysunku technicznego budowlanego (oznaczenia i przekroje profili)
  • Katalogi profili stalowych walcowanych (rysunki przekrojów dwuteowników/teowników/kątowników)
  • Materiały szkolne z podstaw konstrukcji i detali wzmocnień/remontów stropów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego