KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 25.
Rozbiórkę dachu drewnianego o konstrukcji płatwiowo-kleszczowej należy rozpocząć od demontażu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W rozbiórce więźby dachowej zachowuje się kolejność ograniczającą ryzyko utraty stateczności.
Demontaż zaczyna się od elementów wtórnych i powtarzalnych w polach dachu, czyli od krokwi, a dopiero później usuwa się elementy podpierające i usztywniające (np. płatwie, słupy, miecze).

Pełne wyjaśnienie:

W konstrukcji płatwiowo-kleszczowej obciążenia z pokrycia i łat są przekazywane na krokwie, dalej na płatwie, a następnie na słupy i elementy usztywniające (np. miecze).

W typowej, bezpiecznej organizacji robót rozbiórkowych dąży się do tego, aby:

  • nie usuwać zbyt wcześnie elementów podpierających inne części konstrukcji,
  • demontować elementy w sposób etapowy, utrzymując kontrolę nad statecznością,
  • unikać sytuacji, w której pozostawione fragmenty więźby pracują w nieprzewidzianym schemacie statycznym.

Dlatego rozbiórkę rozpoczyna się od demontażu krokwi – są one elementami, które w wielu rozwiązaniach można usuwać kolejno w poszczególnych polach, przy jednoczesnym zachowaniu podpór tworzonych przez płatwie i słupy w pozostałej, jeszcze nie rozebranej części.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • Płatwie – to elementy podpierające krokwie. Ich przedwczesne usunięcie może spowodować nagłe oparcie krokwi "w próżni" i gwałtowne przemieszczenia.
  • Słupy – przenoszą obciążenia z płatwi na niższe elementy konstrukcji. Rozpoczęcie od słupów grozi utratą podparcia płatwi i kaskadową utratą nośności.
  • Miecze – pełnią funkcję usztywniającą. Ich demontaż na początku może zmniejszyć stateczność przestrzenną układu, zwłaszcza przy nierównomiernym postępie prac.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: najpierw demontuje się elementy, które nie są kluczowym podparciem dla pozostałych, a elementy głównego układu nośnego usuwa się później, etapami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ więźby, w którym krokwie są podparte pośrednio przez płatwie, a płatwie przenoszą obciążenia na słupy. Dodatkowo stosuje się elementy usztywniające (np. miecze) i łączące, aby konstrukcja była stateczna podczas eksploatacji i robót.
Najczęściej spotkasz: krokwie, płatwie, słupy oraz miecze (usztywnienia). W praktyce występują też łaty, kontrłaty i poszycie/pokrycie, ale w pytaniu egzaminacyjnym zwykle bada się rozróżnienie elementów konstrukcyjnych nośnych i usztywniających.
Kolejność decyduje o stateczności konstrukcji w trakcie prac. Zbyt wczesne usunięcie elementów podpierających (np. płatwi lub słupów) może spowodować niekontrolowane przemieszczenia, pęknięcia połączeń i nagłe zawalenie fragmentu więźby.
Krokiew biegnie skośnie od okapu w kierunku kalenicy i tworzy pochyłą "ramę" połaci. Płatew jest zwykle elementem bardziej poziomym, biegnącym wzdłuż dachu i stanowi podporę dla krokwi. Patrz na kierunek elementu i to, co on podpiera.
Słupy usuwa się dopiero po odciążeniu i demontażu elementów, które na nich pracują (np. po usunięciu krokwi i płatwi w danym fragmencie). Dzięki temu nie traci się nagle podpór, co mogłoby wywołać gwałtowne zniszczenie pozostałej części konstrukcji.
Miecze to ukośne zastrzały/usztywnienia łączące np. słup z płatwią lub innym elementem. Ich zadaniem jest poprawa sztywności i ograniczenie chybotania układu. W rozbiórce usuwa się je w odpowiednim etapie, aby nie stracić stateczności.
Najczęściej: mylenie nazw elementów (krokiew/płatew), wybór "najgrubszego elementu" bez analizy zależności, oraz przenoszenie schematów z innego typu więźby. Pomaga szybkie rozrysowanie: co jest podparte czym i co przenosi obciążenia.
Nie powinno się tego przyjmować jako zasady. Płatew jest podporą dla krokwi, więc jej przedwczesne usunięcie może pozostawić krokwie bez oparcia. Na egzaminie ważniejsze jest rozumienie funkcji elementów (podpora vs element podparty), a nie samo położenie.
Kluczowe są: zabezpieczenie pracy na wysokości, kontrola strefy niebezpiecznej, stabilne dojścia i pomosty, oraz etapowanie demontażu tak, by nie doprowadzić do utraty stateczności. W praktyce ważny jest też nadzór i uzgodniona kolejność prac w brygadzie.
Ćwicz rozpoznawanie elementów więźby na schematach i zdjęciach oraz ucz się ich funkcji: co podpiera, co usztywnia, co przenosi obciążenia. Do tego dodaj typowe zasady bezpiecznej rozbiórki: etapowanie i pozostawianie podpór do momentu odciążenia danego fragmentu.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót rozbiórkowych w budownictwie
  • Podręcznik/kompendium o konstrukcjach drewnianych i elementach więźb dachowych
  • Szkoleniowe opracowania BHP dotyczące robót rozbiórkowych i prac na wysokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego