KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono sposób wykonywania w chodniku węglowym pomiaru
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek przekroju chodnika węglowego, w którym pokazano sposób wykonywania pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa jest odpowiedź "prędkości powietrza", ponieważ pomiary tego typu wykonuje się w chodnikach w ramach kontroli przewietrzania (typowo przy użyciu anemometru i wyznaczenia średniej w przekroju).
Stężenie metanu i CO mierzy się przyrządami gazometrycznymi, a temperaturę – termometrem, w innym układzie pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

W chodniku węglowym wykonuje się różne pomiary kontrolne, ale pomiar prędkości powietrza jest charakterystyczny dla kontroli przewietrzania wyrobiska. W praktyce wiąże się to z użyciem przyrządów anemometrycznych oraz z metodyką pomiaru w przekroju wyrobiska (tak, aby wynik był reprezentatywny dla strumienia powietrza).

Odpowiedź "prędkości powietrza" jest właściwa, gdy na rysunku przedstawiono typowy układ/czynność pomiarową związaną z wentylacją (np. ustawienie przyrządu w strudze powietrza i odczyt wartości). Taki pomiar służy ocenie, czy wyrobisko jest prawidłowo przewietrzane oraz czy nie występują miejsca o zbyt małej wymianie powietrza.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych rodzajów kontroli:

  • "stężenia metanu" – dotyczy pomiarów gazowych. Wymaga metanomierza lub systemu czujników metanu; sposób wykonania i wskazania przyrządu są inne niż w pomiarach wentylacyjnych prędkości.
  • "stężenia tlenku węgla" – również jest pomiarem gazowym (CO), realizowanym przyrządami do detekcji/analizy gazów. To inna grupa przyrządów i inne wskazania niż dla prędkości przepływu powietrza.
  • "temperatury powietrza" – to pomiar mikroklimatu wykonywany termometrem (lub miernikiem mikroklimatu). Nie jest to pomiar przepływu, więc nie odpowiada typowej procedurze anemometrycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy odpowiedzi obejmują zarówno wielkości wentylacyjne (prędkość) jak i gazowe (metan, CO) oraz mikroklimatyczne (temperatura), warto najpierw rozpoznać rodzaj przyrządu i to, czy na rysunku widać czynność "w strudze powietrza" (wentylacja), czy "przy wlocie/przy stropie/spągu pod kątem zagrożeń gazowych" (gazometria), albo "odczyt temperatury" (mikroklimat).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza w wyrobisku. Wynik wykorzystuje się w ocenie przewietrzania (czyli czy powietrze dociera w odpowiedniej ilości i z odpowiednią prędkością do miejsca pracy).
W pomiarze prędkości zwykle pokazuje się przyrząd ustawiony w strudze powietrza i odczyt wartości przepływu. Pomiary gazowe (metan, CO) kojarzą się z detektorem gazów i procedurą "sprawdzania atmosfery", a nie z wyznaczaniem prędkości przepływu.
Pomiary prędkości powietrza pomagają ocenić skuteczność wentylacji i wykryć miejsca o słabym przewietrzaniu. To ważne dla bezpieczeństwa, bo niewłaściwy przepływ może sprzyjać gromadzeniu się gazów, pyłów oraz pogorszeniu warunków mikroklimatu.
Najczęściej myli się rodzaj pomiaru przez skojarzenie zagrożeń: w chodniku węglowym "automatycznie" wybiera się metan, nawet gdy rysunek wskazuje pomiar wentylacyjny. Drugi błąd to pomylenie prędkości powietrza z temperaturą, gdy nie analizuje się przyrządu.
Nie. Prędkość powietrza mierzy się przyrządami anemometrycznymi, a stężenie metanu – metanomierzem lub innym detektorem gazów. To różne czujniki i różne zasady działania, dlatego na rysunkach zwykle wyglądają inaczej.
Co do zasady trzeba wykonać pomiar w sposób reprezentatywny dla przekroju wyrobiska (unikać miejsc zawirowań, nie zasłaniać strugi ciałem, zachować prawidłową orientację czujnika). Szczegółowa metodyka zależy od instrukcji i użytego miernika.
Temperaturę mierzy się przy ocenie mikroklimatu oraz warunków pracy załogi, często łącznie z innymi parametrami (np. wilgotnością). To inny cel niż kontrola samego przepływu, dlatego dobiera się odpowiednie przyrządy do mikroklimatu, a nie anemometr.
Bo metan i tlenek węgla są ważnymi zagrożeniami w górnictwie podziemnym, więc łatwo "wpaść" w schemat: chodnik węglowy = pomiar metanu. Egzamin jednak często sprawdza rozróżnienie: wentylacja (prędkość) vs atmosfera (gazy) vs mikroklimat (temperatura).
Do oceny atmosfery stosuje się detektory i mierniki gazów (np. dla metanu, tlenku węgla, tlenu). Ich celem jest wykrycie przekroczeń dopuszczalnych stężeń i ocena bezpieczeństwa. Nie zastępują one anemometru, który dotyczy przepływu powietrza.
Skuteczna metoda to nauka rozpoznawania przyrządów i typowych sytuacji pomiarowych: anemometr (prędkość), miernik gazów (metan/CO), termometr lub miernik mikroklimatu (temperatura). Warto ćwiczyć na zestawach rysunków i zdjęć z zajęć oraz próbnych testach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki szkolne z wentylacji kopalń (pomiary wentylacyjne, przyrządy i metodyka)
  • Instrukcje zakładowe/technologiczne dotyczące wykonywania pomiarów wentylacyjnych w wyrobiskach
  • Materiały dydaktyczne z BHP górniczego dotyczące zagrożeń gazowych i wentylacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego